• Thứ Sáu, 16/04/2004 15:39 (GMT+7)

    Unikey - Một bộ gõ tiếng Việt "mới mà không mới"

    UniKey là chương trình bàn phím tiếng Việt miễn phí, gọn nhẹ, dễ dùng và chạy trong tất cả các môi trường Windows 32 bit. Không những thế, UniKey còn có mã nguồn mở theo nguồn mở - GNU General Public License...

    Những hấp dẫn từ UniKey...

    UniKey hỗ trợ:


    o  14 bảng mã tiếng Việt:

    - Unicode tổ hợp và dựng sẵn

    - TCVN3 (ABC), BK HCM1, BK HCM2, Vietware-X, Vietware-F.

    - VIQR, VNI, VPS, VISCII.

    - Unicode encodings: UTF-8, NCR Decimal/Hexadecimal - dùng cho Web.

    - Windows 1258 code page (chuẩn tiếng Việt của Microsoft).

    o  3 phương pháp gõ thông dụng nhất: Telex, VNI và VIQR.

    o  Chuyển đổi giữa 14 bảng mã tiếng Việt cho clipboard và file text (UniKey 3.5 Alpha).

    Tất cả các phiên bản Windows 32 bit: Windows 9x/ME, Windows NT/2000/XP.

    Kích thước chỉ 60 KB, và không yêu cầu thêm bất cứ thư viện nào khác; không cần cài đặt.

    Phiên bản UniKey 3.5 Alpha có những tính năng sau:

    - Chuyển đổi mã tiếng Việt

    - Hoạt động với QuarkXpress.

    - Hỗ trợ gõ tắt (auto-text), phím Ctrl, Shift, chỉnh một số biểu tượng.

    - Hỗ trợ Unicode tổ hợp và Windows 1258 code page.

    - Thêm các phím tắt chọn bảng mã.

    - Cập nhật tài liệu hướng dẫn sử dụng.

    Ngoài ra, còn có phiên bản UniKey NT là phiên bản dành riêng cho Windows NT/2000/XP. Đây là ứng dụng Unicode, dùng tiếng Việt Unicode, do vậy không cần thêm font tiếng Việt riêng. UniKey NT đã giải quyết được vấn đề clipboard cho Windows NT4/2000/XP.

    Vào ngày 14/2/2002, tác giả Phạm Kim Long còn công bố UVConverter 1.0 viết cho Linux. UVConverter là chương trình chuyển đổi tiếng Việt với mã nguồn mở, sử dụng giao diện dòng lệnh, hỗ trợ 13 bảng mã tiếng Việt thông dụng (Unicode, UTF-8, TCVN3, VNI, VIQR...). Bản cho Windows sẽ sớm công bố trong thời gian tới.

    UniKey với các phương pháp gõ tiếng Việt

    o  Nguyên tắc chung: Để gõ các chữ cái có dấu, bạn phải gõ chữ cái chính trước, sau đó gõ các dấu thanh, dấu mũ, dấu móc. Các kiểu gõ tiếng Việt khác nhau sẽ quy định các phím bấm khác nhau cho dấu thanh, dấu mũ và dấu móc. Tuy bạn có thể gõ phím dấu ngay sau các chữ cái gốc, nhưng điều này dễ dẫn đến việc bỏ dấu không nhất quán. Với UniKey, bạn nên gõ dấu ở cuối từ và UniKey sẽ luôn tự động đặt dấu đúng vào chữ cái cần thiết.

    Trạng thái chữ hoa thường phụ thuộc vào trạng thái của các phím Shift và Caps Lock. Lưu ý: khi dùng một trong ba kiểu gõ Telex, VNI, VIQR với các bảng mã 1 byte (như TCVN 3, BK HCM1, VISCII, VPS), bạn phải dùng font chữ hoa mới có được chữ hoa có dấu. Với font chữ thường, bạn chỉ có thể gõ được các chữ hoa không dấu: Â, Ă, Ê, Ô, Ơ, Ư, Đ.  Bạn có thể dùng bảng điều khiển của UniKey để tắt chức năng bỏ dấu ở cuối từ.

    o  Kiểu gõ TELEX:
    Với các bảng mã có chữ hoa có dấu (Unicode, hoặc các bảng mã 2 byte), bạn chỉ cần gõ chữ gốc là chữ hoa, còn các dấu thanh, dấu mũ có thể gõ phím chữ thường.

    Kiểu gõ VNI:
    Bạn cũng có thể gõ các dấu mũ, móc, trăng ở cuối từ (với điều kiện bạn phải bật chức năng này của UniKey). Khi đó, có thể gõ: duong9772 = đường.

    o  Kiểu gõ VIQR:

    Cần phân biệt kiểu gõ VIQR với bảng mã VIQR. Kiểu gõ là phương pháp bạn dùng để nhập các ký tự tiếng Việt, và độc lập với bảng mã. Bảng mã là cách thể hiện các ký tự tiếng Việt. Bạn có thể dùng kiểu gõ VIQR để nhập tiếng Việt cho các bảng mã (font) Unicode, VNI, TCVN... Ngược lại bạn cũng có thể gõ kiểu TELEX, hoặc VNI cho các bảng mã VIQR, Unicode...

    Bạn cũng có thể gõ các dấu mũ, móc, trăng ở cuối từ (với điều kiện bạn phải bật chức năng này của UniKey). Khi đó, có thể gõ: duongd++' = đường.

    Ngoài kiểu gõ VIQR chuẩn như định nghĩa ở trên, UniKey còn hỗ trợ kiểu gõ VIQR* (phím * được thay cho phím + để gõ các dấu móc trong các chữ ư, ơ).

    Dùng TELEX hoặc VNI để gõ tiếng Việt VIQR:

    VIQR (VIetnamese Quoted Readable) thực ra chỉ là một dạng thể hiện tượng trưng các chữ cái tiếng Việt bằng các ký tự trong bảng mã ASCII. VIQR hiện nay được dùng rất phổ biến trong việc trao đổi email, vì không cần thêm font tiếng Việt đặc biệt. Nhược điểm của VIQR là chữ tương đối khó đọc. Tuy VIQR không đòi hỏi bất cứ phần mềm bàn phím nào, nhưng với UniKey bạn có thể gõ Telex hay VNI để được tiếng Việt VIQR. Như thế bạn sẽ không phải thay đổi thói quen gõ.

    Cài đặt UniKey

    Unikey chỉ gồm một file EXE duy nhất là unikey.exe, vì vậy bạn không cần một chương trình cài đặt riêng. UniKey có hai phiên bản:

    Phiên bản chuẩn (UniKey. exe): chạy trên mọi phiên bản của hệ điều hành Windows.

    o Phiên bản UniKey NT (UniKeyNT. exe): chuyên dùng cho các phiên bản Windows NT/2000/XP.

    Hệ thống giao diện người dùng

    Biểu tượng của UniKey luôn xuất hiện ở góc phải dưới của màn hình. Tác dụng của biểu tượng: Hiển thị trạng thái hiện thời của bàn phím; bật/tắt tiếng Việt; hiển thị menu của UniKey; bật bảng điều khiển của UniKey.

    Các vấn đề thường gặp:

    + Đối với người dùng Office XP trên Windows 2000 và XP: Một số phiên bản của Office XP không cho phép gõ chữ ý trong bảng mã Unicode. Để khắc phục điều này, hãy làm như sau:

    Chạy chương trình 'Microsoft Office XP Language Settings'. Chương trình này đi kèm trong bộ Office XP, trong nhóm menu 'Microsoft Office Tools'.

    o   Loại bỏ hỗ trợ cho các ngôn ngữ có kiểu viết từ phải qua trái như: Arabic, Hebrew...

    Nếu vì một lý do nào đó bạn vẫn không gõ được chữ bằng UniKey 3.5 thì có thể bật lựa chọn 'Sử dụng clipboard cho Unicode' trong hộp điều khiển của UniKey và bạn sẽ gõ được trong mọi trường hợp.

    + Đối với người dùng Word trong Windows 9x: Khi gõ tiếng Việt Unicode, không được dùng chức năng 'Use smart cut and paste', vì UniKey phải dùng clipboard để xử lý tiếng việt Unicode, không dùng chức năng'Use smart cut and paste', vì Uniley phải dùng clipboard để xử lý tiếng Việt Unicode. Nếu bạn bật chức năng này, sau khi đã sử dụng lệnh copy, khi gõ tiếng Việt là Word sẽ luôn chèn thêm một dấu trắng. Để tắt chức năng này, bạn chọn trong Word mục menu: Tools\Option\Edit, bỏ ô chọn'Use smart cut and paste'

    Bạch Đình Vinh

    ID: B0207_34