• Thứ Ba, 01/04/2008 11:59 (GMT+7)

    Thị trường PDA và smartphone: PDA thoái vị - Smartphone lên ngôi

    Tại Việt Nam, thị trường PDA chưa bao giờ lại ảm đạm như trong thời điểm này. Trong khi đó, iPhone dù chưa được bán chính thức và bất chấp mọi nguy cơ rủi ro, vẫn đang là 1 trong những thiết bị di động bán chạy nhất.

    Tại Việt Nam, thị trường PDA (Personal Digital Assistant – thiết bị trợ giúp cá nhân số) chưa bao giờ lại ảm đạm như trong thời điểm này. Trong khi đó, iPhone dù chưa được bán chính thức và bất chấp mọi nguy cơ rủi ro, vẫn đang là 1 trong những thiết bị di động bán chạy nhất.

    PDA vang bóng một thời

    Tại Việt Nam, các thiết bị PDA truyền thống là Pocket PC (chạy hệ điều hành Windows Mobile) và Palm (chạy hệ điều hành Palm) đang ngày càng mất chỗ đứng trên thị trường các sản phẩm số di động. Bằng chứng cho thấy, hiện nay không một nhãn hiệu PDA có nhà phân phối chính thức nào tại Việt Nam như trường hợp của máy tính xách tay hay điện thoại di động, dù trước đây một vài nhãn hiệu PDA cũng đã từng được phân phối chính thức tại Việt Nam. Cũng khá lâu rồi, không thấy bất cứ nhà sản xuất PDA nào công bố sản phẩm mới tại thị trường Việt Nam

    Nếu vài năm trước ở TP.HCM cũng như Hà Nội có một số cửa hàng hoặc doanh nghiệp chuyên kinh doanh PDA thì đến nay gần như không còn nữa. Nguyên nhân chính là số lượng người mua ngày càng ít đi. Hiện nay PDA vào Việt Nam chủ yếu qua các con đường không chính thức, chủ yếu là các sản phẩm đã qua sử dụng và phục vụ đối tượng khách hàng khá hạn chế. Theo một chủ cửa hàng đang kinh doanh sản phẩm PDA tại TP.HCM thì PDA không còn là sản phẩm phổ biến như trước đây. Giá của PDA hiện cũng khá hạ, các sản phẩm này đa số có giá trung bình khoảng trên dưới 200 USD.

    Trên bình diện phát triển và sản xuất, HP, Sony và nhiều nhà sản xuất PDA nổi tiếng khác cũng đã tuyên bố ngưng sản xuất các sản phẩm PDA truyền thống. Thậm chí nhiều phương tiện truyền thông trên thế giới đã nhắc đến 2 từ “hết thời” để chỉ PDA truyền thống. Số liệu thống kê mới nhất mà chúng tôi có được, theo nhà nghiên cứu thị trường IDC, quý II/2007, thế giới tiếp tục chứng kiến sự sụt giảm mạnh về doanh số của PDA, khi chỉ tiêu thụ được 719.000 chiếc so với 1,26 triệu chiếc của cùng kỳ năm 2006, giảm tới 43,5%.

    Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc PDA đang trong cảnh “chợ chiều” là do: nhiều ứng dụng hữu ích trên các thiết bị này không sử dụng được tại Việt Nam, ví dụ các dịch vụ liên quan đến e-mail của BlackBerry; một thời gian dài các sản phẩm này không có các mẫu mã mới và nhiều nhãn hiệu lớn ngưng sản xuất; tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là sự phát triển quá nhanh của smarphone cũng như PDA phone, thiết bị có nhiều tính năng và hữu dụng hơn PDA truyền thống.

    Thời của iPhone

    O2, nhãn hiệu PDA – phone (PDA tích hợp tính năng điện thoại di động) làm mưa làm gió tại Việt Nam suốt nhiều năm qua, nhãn hiệu này là người thừa kế khá hoàn hảo của các sản phẩm PDA truyền thống tại Việt Nam dù giá không hề rẻ, khoảng cỡ trên dưới 10 triệu đồng/sản phẩm tùy model. Ưu thế của O2 chính là 1 chiếc Pocket PC chạy hệ điều hành Windows Mobile, dùng bút cảm ứng và có thêm các tính năng của ĐTDĐ đã mê hoặc người dùng. Sự có mặt của O2 tại Việt Nam và nhà phân phối chính thức đã giúp nó có một chỗ đứng trên thị trường ĐTDĐ cao cấp tại Việt Nam. Tất nhiên, không chỉ có O2 mà HP, Dopod (mà sau này là HTC), Lenovo, Samsung, Motorola... cũng đã tham gia vào thị trường PDA tại Việt Nam nhưng O2 vẫn là “vua” của PDA.

    Bên cạnh PDA – Phone, một sản phẩm khác cũng là “sát thủ” của PDA truyền thống đó là smartphone (ĐTDĐ thông minh), trên thực tế, khái niệm PDA – phone và smartphone trong nhiều trường hợp là một nhưng ở bài viết này, chúng tôi tạm gọi PDA –phone là những sản phẩm PDA chạy hệ điều hành Windows Mobile kết hợp tính năng ĐTDĐ, còn smartphone là PDA sử dụng các hệ điều hành khác (không phải là Windows Mobile) có tính năng ĐTDĐ. Smartphone lớn mạnh không ngừng mà người đi đầu là Nokia, bên cạnh đó còn có Sony Ericsson, Motorola...

    Đặc điểm chung của các sản phẩm này tại Việt Nam cũng như thị trường thế giới là giá không rẻ, ở thời điểm bắt đầu công bố, 1 model smartphone hay PDA – phone thường có giá từ khoảng 8 triệu trở lên (trung bình là mức 10 triệu). Hầu hết chúng được phân phối qua các kênh buôn bán ĐTDĐ. Đối tượng người dùng PDA – phone, smartphone là nam giới, những người ưa thích công nghệ hoặc có kiến thức về công nghệ thông tin bởi đặc điểm của các sản phẩm này là kích thước lớn, không thời trang và không có giao diện tiếng Việt.

    Tuy nhiên, có vẻ như thời hoàng kim của PDA phone đang mất đi. Tại Việt Nam, người ta đang dần chứng kiến sự ra đi của HP, Lenovo và gần đây là sự rút lui không kèn không trống của O2. Các nhà sản xuất ĐTDĐ lớn, trong suốt 1 năm qua cũng chỉ công bố vài model PDA – phone như Samsung hiện có duy nhất chiếc i600, Motorola có Q9. Sony Ericsson và Nokia tuyệt nhiên không có model PDA – phone nào, các hãng này chỉ có smartphone chạy Symbian hoặc Linux. Và năm 2007, theo IDC, chính là năm mà hãng nắm 32,8% thị phần ĐTDĐ toàn cầu là Nokia ăn nên làm ra phần lớn là nhờ smartphone dòng N và E.

    Khi mà PDA – phone đang gặp khó khăn tại Việt Nam, smartphone đang có vị trí tốt thì iPhone của Apple được công bố, chiếc smartphone sử dụng hệ điều hành MAC càng góp phần đẩy các model PDA – phone xuống dốc nhanh chóng. Tại Việt Nam, năm 2007 có thể coi là năm của iPhone, thiết bị này xuất hiện ở hầu khắp các cửa hàng ĐTDĐ ở các thành phố lớn, nó như một món hàng thời thượng dù giá lên đến khoảng 700USD và phải “bẻ khoá” mới dùng được; thậm chí có doanh nghiệp tự nhận là nhà phân phối của iPhone dù đến thời điểm này nó vẫn chưa hề được chính thức phân phối tại Việt Nam. Theo chủ một cửa hàng ĐTDĐ tại TP.HCM, một ngày cửa hàng này bán được khoảng 10 cái iPhone, vượt cả doanh số bán Motorola và Sony Ericsson vốn là 2 model trước đây bán khá chạy. Một trong những nguyên nhân khiến iPhone thành công chính là sự mới lạ trong thiết kế cũng như cách điều khiển mới nếu không tính cả khâu truyền thông và quảng cáo khôn ngoan của Apple trên toàn cầu.

    Tuy nhiên, vì giá khá cao nên người dùng iPhone tại Việt Nam nói riêng hay ngoài Mỹ và châu Âu nói chung phải sử dụng sản phẩm “bẻ khoá”. Xét về mặt kỹ thuật, việc can thiệp vào phần mềm và phần cứng (các phiên bản mới của iPhone buộc phải can thiệp vào phần cứng chứ không chỉ phần mềm) sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cũng như gây lỗi. Hơn nữa, pin cũng là vấn đề khá quan trọng khi người dùng không thể tự thay pin cho iPhone... Vì thế, nhiều chuyên gia cho rằng, việc mua iPhone trôi nổi như hiện nay, người dùng sẽ phải chịu rủi ro khá cao.

    Thế nhưng xét trên khía cạnh thị trường, mặc cho những lời cảnh báo, iPhone vẫn được tiêu thụ khá tốt tại Việt Nam và đang là đối thủ không chỉ của PDA – phone lẫn smartphone mà còn là đối thủ của ĐTDĐ của các nhãn hiệu khác tại Việt Nam.

      Giá tham khảo một số sản phẩm PDA và smartphone tại Việt Nam  
     

    Nhãn hiệu

        Hệ điều hành      Tính năng     Giá (triệu đồng)  
      HTC Touch 2     Windows Mobile     PDA + điện thoại     8,5  
      iPhone     MAC     Smart phone     10  
      Nokia E90     Symbian v9.2, S60 rel. 3.1     Smartphone     14  
      Samsung i600     Windows Mobile     PDA + điện thoại     7  
      Sony Clie SJ 30     Palm 4.1     PDA     3,2  
      HP iPaq H1910     Windows Pocket PC     PDA     5,5  

    Kiến Thuỵ

    ID: A0803_134