• Thứ Sáu, 07/11/2008 07:07 (GMT+7)

    Hệ điều hành trên thiết bị di động

    Hệ diều hành (HĐH) Symbian hiện chiếm phần lớn thị phần và là nền tảng phổ biến trên các sản phẩm điện thoại di động; Windows Mobile là phần lõi của hơn 40% thiết bị smartphone và PDA. Bên cạnh đó, khách hàng của Research In Motion (RIM) – HĐH của Black Berry – vẫn tiếp tục gia tăng. Các HĐH khác như Palm, Mobilinux vẫn chưa bỏ cuộc.

    Có bao giờ bạn tự hỏi chiếc điện thoại di động của mình hoạt động thế nào? Cách thức tổ chức của các bộ phận bên trong? Sự gắn kết các phần mềm, phần cứng và các ứng dụng ra sao? Những hoạt động đó đều thông qua sự điều khiển của một "phần mềm" mà người ta thường gọi là HĐH.

    Có thể kể tên một số HĐH phổ biến trên các thiết bị di động như: Windows Mobile, Symbian, Mobilinux, Cobalt 6.1 của Palm, RIM của Black Berry hay gần đây nhất là Android của Google, Apple Mac OS của iPhone. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một số đặc điểm của những HĐH này.

    1. Windows Mobile

    Microsoft Windows Mobile được phát triển từ Windows CE (từ năm 1998) dùng trên handheld PC. Windows CE sau đó được đổi tên thành Windows Mobile, còn handheld PC được thay đổi thiết kế dần và đổi tên gọi thành Pocket PC.

    HĐH Windows Mobile cơ bản là sự kết hợp giữa các ứng dụng cho thiết bị di động trên nền tảng Microsoft Win 32 API. Một phần cũng gần giống với các phiên bản HĐH Windows khác cho PC.

    Các tính năng đặc trưng của Windows Mobile mang phong cách giống như các phiên bản khác của HĐH Windows: giao diện tương tự, có chương trình hỗ trợ văn phòng Office Mobile (bao gồm Word, Exel, Power Point) và có khả năng đồng bộ với máy tính, Outlook cho việc gửi và nhận email, Window Media Player,...

    Các dòng máy mới và tiêu biểu: Samsung Omnia hay Sony Ericsson Xperia X1 sử dụng Windows Mobile 6.1.

    2. HĐH Symbian

    Symbian là HĐH độc quyền và chỉ phát triển trên các thiết bị di động. Các thư viện lập trình liên quan, giao diện người dùng hay những công cụ phát triển được cung cấp độc quyền bởi công ty Symbian Ltd. Số lượng điện thoại sử dụng Symbian đang chiếm thị phần lớn nhất, bao gồm Nokia Series 60, UIQ, Series80, Series 90 và các điện thoại của NTT DoCoMo Foma.

    Mục đích chính của HĐH Symbian khi được thiết kế là chuyên dùng cho các thiết bị cầm tay với tài nguyên hệ thống (bộ nhớ, CPU...) giới hạn mà vẫn có thể hoạt động trong thời gian dài, tối ưu và giảm thiểu các rủi ro trong quá trình làm việc...

    Việc lập trình cho Symbian được thiết kế theo hướng chuỗi "sự kiện" nên CPU phải tắt và bật lại khi một ứng dụng không làm việc được với một "sự kiện" mà nó cần.
    Các dòng máy mới và tiêu biểu: dòng N-series của Nokia.


    3. HĐH Linux Mobile hay Mobilinux

    Mobilinux là HĐH dành cho thiết bị di động, được công ty MontaVista Software công bố vào năm 2005.

    Mobilinux được phát triển trên nền tảng mã nguồn mở, dựa trên nhân (kernel) Linux 2.6, giao diện người dùng được phát triển trên nền Kdrive (Tiny X) và công nghệ GTK+ technology.

    MobiLinux được xem là HĐH tối ưu đầu tiên cho các thiết bị di động nhằm phát triển các smartphone có những tính năng riêng. HĐH này hứa hẹn một tương lai rất lạc quan và có khả năng sẽ là HĐH chủ chốt cho các điện thoại tương lai nhờ vào tính mở và sự ổn định của nó.

    Các dòng máy mới và tiêu biểu: Motorola Rarz V8.

    4. HĐH Palm Cobalt

    Palm Cobalt là HĐH dành cho các loại smartphone. HĐH mới này tương thích với chuẩn Wi-Fi và Bluetooth đồng thời là một trình duyệt web với nhiều tính năng nổi bật. Cobalt được kế thừa từ phiên bản HĐH trước đây của Palm là HĐH 6.0, phiên bản này có các tính năng kỹ thuật truyền âm mới, tương thích với cả hai chuẩn không dây Wi-Fi (802.11) và Bluetooth cũng như gia tăng tính năng duyệt web. Các tính năng của điện thoại cũng được kết hợp khá nhuần nhuyễn, đặc biệt là tính năng "sao lưu và phục hồi" tránh mất dữ liệu do pin yếu hay đổi pin.

    Cobalt 6.1 cũng tương thích với chuẩn SD/IO cho các loại card mở rộng của camera, hệ thống GPS và các loại thiết bị thu phát tương thích với các phần mềm của Palm. Trình duyệt web PalmSource 3.0 được thiết kế đặc thù cho các loại smartphone và các thiết bị di động không dây khác. Các tính năng được nâng cấp đáng kể gồm có các ứng dụng media, tương thích với các chuẩn web (W3C) như WAP 2.0, HTML và XHTML.

    Các dòng máy mới và tiêu biểu: Các máy dòng Palm Treo hay Palm Centro.

    5. HĐH Android

    Android là tên một nền tảng mở cho thiết bị di động của Google (gồm HĐH, middleware và một số ứng dụng cơ bản). Android sẽ là một đối thủ đáng gờm trên thị trường HĐH dành cho thiết bị di dộng.

    Android thu hút sự chú ý của giới công nghệ khắp toàn cầu khi đứa con của Google sẽ sử dụng giấy phép mã nguồn mở. Đó là một sản phẩm kết tinh từ ý tưởng của khối liên minh Thiết Bị Cầm Tay Mở do Google dẫn đầu, gồm 34 thành viên là các công ty hàng đầu về công nghệ và di động toàn cầu như Qualcomm, Intel, Motorola, Texas Instruments và LG Electronics, các nhà khai thác mạng như T-Mobile, Sprint Nextel, NTT DoCoMo và China Mobile. Các nhà phát triển có thể sử dụng miễn phí bộ Kit Android Software Development để xây dựng ứng dụng.

    Tham vọng của Google đối với Android không chỉ dừng lại ở chiếc điện thoại di động mà còn "đang được thiết kế trên nhiều thiết bị khác – những thiết bị có thể sử dụng trong xe ô tô hoặc trong nhà’.

    Là phần mềm mã nguồn mở, Android hứa hẹn sẽ là một sân chơi công nghệ thú vị cho những người đam mê lĩnh vực này.

    Các dòng máy mới và tiêu biểu: Google G1 hay HTC Dream

    Sự cạnh tranh quyết liệt của các nhà sản xuất sẽ là cơ hội vàng cho người tiêu dùng để sở hữu những chiếc điện thoại hiện đại, đa tính năng.

    Hạ hồi của cuộc chiến này? Liệu có xuất hiện những HĐH có các tính năng đột phá khác? Ai sẽ chiến thắng? Thật khó tìm được câu trả lời cho những câu hỏi trên. Một điều chắc chắn là cuộc chiến này sẽ không bao giờ chấm dứt cho đến khi nhân loại tìm ra một phương thức liên lạc mới thay thế chiếc điện thoại di động hiện nay.

    Nguyễn Minh Nhật

    ID: A0810_134