• Thứ Sáu, 09/01/2004 09:42 (GMT+7)

    Sao lưu dữ liệu

    Các thiết bị dưới đây sẽ giúp bạn tiến hành sao lưu nhanh chóng, dễ dàng và hợp túi tiền.

    Ổ cứng bắt đầu phát ra những âm thanh khó nghe. điều tệ hại nhất xảy ra: có rất nhiều dữ liệu mới đang nằm trên đĩa cứng mà phần sao lưu lại chỉ chứa toàn dữ liệu cũ. chưa kể đến việc mất thời gian ngồi cài đặt lại chương trình, ít ra bạn sẽ phải mất vài tuần đau khổ, đổ mồ hôi để quét lại tài liệu văn bản, tái nhập dữ liệu vào bảng tính, và nạp lại tập tin mp3 từ đĩa cd.

    Đối với nhiều người, sao lưu dữ liệu là công việc chán ngấy, mất thì giờ, rắc rối và quá tốn kém. Bài viết sẽ giới thiệu cho bạn nhiều phương cách sao lưu nhanh và rất dễ dùng, bao gồm ổ cứng ngoài cầm tay, DVD, thiết bị dữ liệu mạng NAS dùng cho PC hay mạng nhỏ qua kết nối ethernet.

    Trước đây khi dung lượng ổ cứng chỉ ở mức megabyte, người dùng có kinh nghiệm thường lựa chọn kiểu sao lưu tự động bằng ổ băng từ. Đa số còn lại, khiêm tốn hơn, sử dụng đĩa mềm: vừa làm vừa run vì đĩa mềm thường “ra đi mà không hề báo trước”. Các ổ cứng lớn ngày nay có thể chứa nhiều gigabyte dữ liệu cần sao lưu. 10 thiết bị lưu trữ dữ liệu, đại diện cho cả công nghệ mới (DVD ghi lại được) và công nghệ truyền thống (băng từ) được giới thiệu trong bài này. Tất cả đều phù hợp với công việc sao lưu.

    Các sản phẩm được chia nhóm dựa trên kích thước và kiểu sao lưu mà người dùng thường thực hiện: sao lưu dưới mức 2GB (sao lưu nhỏ), sao lưu trung bình từ 2 - 20GB; và sao lưu đầy đủ thường lớn hơn 20GB, gồm tất cả nội dung trên đĩa cứng, kể cả hệ điều hành, trình ứng dụng và dữ liệu.

    Trong nhóm sao lưu nhỏ, 3 ổ đĩa được xem xét gồm: Fujitsu Dynamo 1300U2 (299 USD)-một ổ đĩa quang từ USB 2.0 dung lượng 1,3GB; ổ Iomega Zip 250 MB kết nối USB (149); và ổ ghi Plextor PlexWriter 40/12/40A CD-RW gắn trong (140).

    Trong nhóm sao lưu trung bình bên cạnh ổ ghi DVD Hewlett-Packard Dvd200i DVD+RW (500 USD), ổ QPS DVD-Burner DVD-RAM/R (380), còn có ổ cứng cầm tay 20GB của Iomega (299) dùng chuẩn FireWire (IEEE 1349) và được gắn ngoài.

    Nhóm cuối cùng bao gồm ổ đĩa sao lưu trên 20GB, tập trung vào những ổ đĩa lớn lý tưởng cho công việc sao lưu tự động và đầy đủ: ổ ABS Plus for Desktops của CMS Peripherals (399 USD) - gắn ngoài, dung lượng 80GB, có tích hợp phần mềm tự động sao lưu hệ thống; ổ đĩa KanguruDisk của Interactive Media (290) - gắn trong, tháo gỡ dễ dàng; ổ đĩa Snap Server 1100 của Quantum (849) - thiết bị NAS dành cho mạng nhỏ; và ổ đĩa băng từ VXA1 Tape Drive của Exabyte (798). Băng từ của VXA có dung lượng rất cao, làm việc vô cùng tốt khi sao lưu tự động và toàn bộ.

     

    Sao Lưu

    Các ổ đĩa này khác biệt khá lớn về mặt công nghệ nhưng có thể so sánh dựa trên tốc độ và tính hữu dụng. Các bước thử nghiệm tiến hành như sau: sao lưu toàn bộ 10GB, sau đó sao lưu bổ sung (chỉ sao lưu 500MB tập tin mới được đưa vào ổ cứng hệ thống), và chép 500MB tập tin từ PC vào ổ sao lưu (ổ băng từ thì ngoại lệ vì nó không thể làm việc với phần mềm sử dụng giao diện kéo và thả).

    Kiểm tra ABS Plus của CMS, KanguruDisk của Interactive Media, ổ cứng cầm tay của Iomega, và Snap Server của Quantum sử dụng cấu hình mặc định của phần mềm sao lưu bán kèm; đối với tất cả các ổ đĩa còn lại thì sử dụng trình BackUp MyPC, mà phần kiểm tra dữ liệu được để mặc định (tham khảo thêm tại find.pcworld.com/29672). Hewlett-Packard bán kèm sản phẩm DVD200i một chương trình sao lưu cơ bản-Simple Backup, nhưng chương trình này không cho phép sao lưu bổ sung; nên trình BackUp MyPC đã được chọn lựa để sự so sánh được nhất quán.

    Kết quả không nằm ngoài dự đoán: ổ đĩa cứng có khả năng sao lưu nhanh kinh ngạc (dung lượng và giá thành thay đổi khá nhanh) trái ngược hẳn với ổ băng từ chậm chạp; còn ổ quang luôn có vị trí ở giữa cuộc đua. Rõ ràng, dùng đĩa dung lượng nhỏ, tháo rời được để sao lưu lớn thường mất rất nhiều thời gian.

    Tuy nhiên, để sao lưu nhỏ, ổ CD-RW vẫn là giải pháp tốt. Đối với sao lưu trung bình dưới 20GB, ổ DVD-RW rất đáng tin cậy. Còn đối với khối lượng dữ liệu lớn hơn, bạn sẽ cần đến ổ cứng ngoài.


     Dưới 2GB: (từ trên xuống) Iomega Zip 250MB USB Powered Drive, Fujitsu DynaMO 1300U2, Plextor PlexWriter 40/12/40A CD-RW

    Dĩ nhiên, sẽ không có kiểu sao lưu nào phù hợp với mọi môi trường. Ổ CD-RW sẽ khó lòng được dùng để sao lưu nhiều hệ thống thuộc mạng; NAS thì chẳng khác gì dùng “dao mổ trâu” để chặt “chú gà con” desktop. Việc đánh giá ổ đĩa dựa trên chi phí và tốc độ; tính cơ động (là điều bắt buộc đối với công việc sao lưu diễn ra trên nhiều địa điểm); dung lượng của vật chứa (quyết định số lượt thao tác để hoàn tất sao lưu); và khả năng lưu giữ của vật chứa.

    Sao lưu dưới mức 2GB

    Lựa chọn hàng đầu: ổ CD-RW

    Bạn có một hay nhiều thư mục cần sao lưu - nhưng không nhất thiết phải sao lưu toàn bộ ổ cứng (vì có thể cài đặt lại trình ứng dụng dễ dàng).

    Ba loại đĩa Zip, CD-RW và quang từ lần lượt có dung lượng 250MB, 700MB, và 1,3GB; đủ sao lưu nhỏ mà không cần bổ sung thêm đĩa. Nhưng ổ đĩa CD-RW nổi bật nhất nhờ giá thành rẻ, tốc độ mà vật chứa cũng rẻ, tiện dụng và cơ động.

    Ổ Iomega Zip 250MB cổng USB tuy bị giới hạn về dung lượng nhưng làm việc khá tốt. Cài đặt chỉ chớp nhoáng: chỉ cần gắn thiết bị vào cổng USB 1.1 trên PC mà không phải quan tâm đến điện nguồn, do đó vận chuyển rất tiện lợi. Nhưng xét về tốc độ và dung lượng thì ổ Zip 250MB không thể theo kịp các công nghệ khác. Vì thế, sản phẩm này đã được kiểm tra theo một qui trình riêng: sao chép 247MB bằng Windows Explorer mất hơn 9 phút. Còn để sao lưu 2GB cần phải có 8 đĩa Zip 250MB ( khoảng  15 USD/ đĩa). Ổ đĩa này chứa sẵn chương trình QuickSync LE, phần mềm nhỏ của Iomega cho phép sao lưu theo lịch trình hay sao lưu động (on the fly).

    Ổ Plextor PlexWriter 40/12/40A rẻ hơn ổ Zip Iomega 250 MB một chút nhưng đĩa CD-RW và CD-R 700MB mà nó sử dụng chứa được nhiều dữ liệu và rẻ hơn (3.000-14.000 đồng/ đĩa CD-R và 30.000-90.000 đồng/ đĩa CD-RW). Tốc độ chạy nhanh, mất 1 tiếng 43 phút để sao lưu 10GB dữ liệu. Cài đặt cũng không khó: WinXP nhận ra ngay. Đĩa có tính tương thích cao, đọc được trên hầu hết các ổ CD/ DVD khác.

    Nhưng ổ quang từ gắn ngoài  DynaMO 1300U2 của Fujitsu thì ngược lại. Hiện trên thị trường chỉ còn một vài ổ đĩa MO và chỉ có những ổ MO 1,3GB mới có thể đọc được đĩa MO  này.

    Đĩa MO (20 USD/đĩa) có một lợi điểm: lớp bọc bên ngoài bảo vệ phần đĩa bên trong rất tốt, giữ được lâu. Đĩa nhỏ , dễ di chuyển và lưu trữ , so với CD-RW thì chỉ cần 2/3 lượng đĩa là đủ sao lưu. Bên cạnh đó, uy tín của loại đĩa này cũng cao.

    Ổ đĩa thử nghiệm có cổng USB 2.0, nên có thể thử với nhiều máy PC. Nếu đã từng dùng ổ MO 3,5 inch, bạn sẽ hài lòng với khả năng tương thích của ổ DynaMO 1300U2 với các đời đĩa MO  ISO 3,5 inch trước đây. Nhưng với giá 299 USD, bản thân ổ đĩa đã đắt gấp đôi đầu ghi Plextor CD-RW. Còn so sánh về sao lưu toàn bộ và sao chép thư mục, ổ này chậm hơn CD-RW.

    Dĩ nhiên bạn có thể dùng ổ DVD-RW hay một ổ cứng gắn ngoài để thực hiện sao lưu như trên. Nhưng tóm lại, đối với các sao lưu nhỏ, một ổ đĩa giá rẻ, dung lượng thấp sử dụng đĩa tháo lắp là ít tốn kém nhất.

     

    Sao lưu trung bình

    Lựa chọn hàng đầu: ổ DVD-RW. Bạn phải sao lưu nhiều dữ liệu - quá nhiều so với dung lượng đĩa CD-R - và cần di chuyển một số tập tin lớn. Hãy thử xem xét đến 4 ổ đĩa sau: 3 biến thể của ổ DVD và một ổ cứng cầm tay. Tất cả đủ sức chứa toàn bộ thông tin dữ liệu ổ cứng của một doanh nhân thông thường,  nhiều tập tin video và đều là phương tiện lưu giữ được. Trong số  4 ổ DVD được xem xét, ổ DVD+RW chạy nhanh nhất.


    2GB đến 20GB: (từ trên xuống) Portable Hard Drive của Iomage, DVD200i của HP, DVR-A04 của Pioneer, DVDBruner của QPS

    Hiện tại có 3 định dạng DVD không tương thích và đang cạnh tranh với nhau : DVD-RAM, DVD-RW, DVD+RW. Sau này, khi cuộc chiến kết thúc, có thể bạn sẽ bị vướng mắc vì chuẩn đang dùng không còn nữa.

    Ổ đĩa “xưa” nhất DVD-RAM thì kém tương thích nhất. Ổ DVD-RAM có thể sử dụng loại đĩa cartridge một mặt 4,7GB (15 USD/ đĩa) hoặc cartridge hai mặt 9,4GB (25 USD/ đĩa); dùng đĩa DVD-RAM trắng cũng được, nhưng loại đĩa có cartridge bảo vệ sẽ bền hơn. Tiếc là đĩa cartridge không dùng được trên ổ DVD-ROM. Ổ đĩa thử nghiệm thuộc thế hệ DVD-RAM mới nhất nên ghi được lên đĩa DVD-R; đĩa này tương thích với hầu hết các ổ DVD-ROM.

    DVD-RW và DVD+RW tương đối giống nhau. Cả hai đều dùng đĩa ghi một lần hay đĩa ghi lại với dung lượng 4,7GB (giá tại Việt Nam khoảng 17 USD một đĩa DVD-R, DVD+R; 32 USD một đĩa DVD-RW, DVD+RW, hiệu Mitsubishi) và cả hai định dạng trên đều có thể trở thành CD-RW. Đĩa DVD ghi bởi hai đầu trên chạy được trên nhiều đầu đọc DVD-ROM (nhưng không phải tất cả), tuy nhiên loại đĩa ghi một lần tương thích hơn với các ổ DVD-ROM hiện nay.

    Xét chung, ổ DVD+RW nhanh hơn DVD-RW, đặc biệt là thời gian định dạng (format) đĩa trắng; hiện chưa có loại  đĩa DVD trắng định dạng sẵn. Đối với ổ DVD+RW như HP Dvd200i, định dạng đĩa không phụ thuộc vào phần mềm sử dụng; ổ đĩa sẽ tự động định dạng đĩa trắng trước khi ghi dữ liệu lên. Nhưng với những ổ DVD-RW như Pioneer DVR-A04, việc định dạng được giao chủ yếu cho phần mềm hơn là phần cứng (hiện tại chỉ có phần mềm của VOB là hỗ trợ chức năng Quick Format của DVD-RW); phần mềm dùng trong thử nghiệm chỉ có định dạng đầy đủ (format full) và chính điều này làm cho tốc độ ghi của đầu Pioneer chậm hơn. Trong khi ổ HP chỉ mất một phút để khởi tạo định dạng và tiến hành ghi dữ liệu lên đĩa trắng DVD+RW 4,7GB thì ổ Pioneer phải “loay hoay” hơn một giờ đồng hồ chỉ với thao tác định dạng đĩa.

    Ngoài tốc độ vượt trội, ổ Dvd200i DVD+RW của HP còn có sách hướng dẫn sử dụng rõ ràng, dễ hiểu và phần mềm được cài đặt trơn tru. Trong số 3 ổ  ghi DVD được thử nghiệm, HP là ổ duy nhất có phần thông tin  hướng dẫn bổ ích  (như cách làm phim DVD); cho kèm bộ phần mềm cơ bản, HP Simple Backup, chỉ cho sao lưu toàn bộ chứ không thể sao lưu thêm. Tuy nhiên xóa tập tin trên đĩa CD+RW mất khá nhiều thời gian.

    Trong bước kiểm tra sao lưu, cả hai ổ QPS DVDBurner DVD-RAM/R và Pioneer  DVR-A04 DVD-RW, lần lượt bị HP DVD+RW qua mặt, về đích trước; thậm chí còn thua cả ổ Plextor CD-RW.

    Cuối cùng, ổ cứng xách tay 20GB mỏng của Iomega chạy nhanh nhất nhóm (theo sát nút là ổ HP Dvd200i), xếp thứ nhì trong thử nghiệm chép thư mục 500MB và thứ ba trong bước sao lưu toàn bộ 10GB.

    Tuy nhiên, ổ Iomega dùng đĩa cứng 2,5 inch, 4.200 rpm lại xếp sau ABS Plus và KanguruDisk (dùng loại ổ cứng  3,5 inch nhanh hơn). Dòng ổ cứng gắn ngoài (HDD External Drive) của Iomega dùng đĩa 3,5 inch dung lượng lớn hơn nhưng kiểu dáng lại cồng kềnh hơn ổ cứng cầm tay.

    Ổ cứng cầm tay 20GB trên là một trong những ổ dễ cài đặt nhất: chỉ cần gắn module đi kèm vào và nối nó với cổng FireWire trên PC mà không cần tắt máy. Nếu muốn dùng ổ đĩa với chuẩn USB 2.0, bạn có thể bỏ module FireWire và mua thêm module USB 2.0 với giá dưới 50 USD; hoặc mua loại hỗ trợ USB 2.0 (giá tăng thêm 30 USD). Vì điện được lấy từ cổng FireWire nên không cần adapter nguồn, ổ cứng này rất nhẹ, có thể mang đi khắp nơi.

    Gói phần mềm bán kèm có Iomega’s Backup-chương trình mạnh cho phép sao lưu toàn bộ hoặc sao lưu thêm; QuikSync cho phép lựa chọn thư mục cần sao lưu, theo dõi và tự động cập nhật. QuikSync cũng lưu phiên bản tập tin. Như vậy, bạn sẽ có thể hồi phục lại khi lỡ ghi đè lên một tập tin nào đó.

     

    Sao lưu đầy đủ trên 20GB

    Lựa chọn hàng đầu: ổ cứng gắn ngoài. Nếu bạn không có nhiều thời gian để cài đặt máy, mọi thứ trên PC của bạn từ dữ liệu đến tùy chọn đều tối quan trọng, bạn cần tìm cho mình một ổ sao lưu lớn, nhanh và phải luôn ở trạng thái sẵn sàng.

    Ở đây, tốc độ đóng vai trò quan trọng, cũng như dung lượng và khả năng tháo lắp. Trong nhóm (gồm ổ cứng gắn ngoài, ổ băng từ, và thiết bị NAS), ổ cứng gắn ngoài đạt tỷ lệ tương ứng giữa tốc độ và giá cả tốt nhất; nhưng lại khó khăn khi lưu giữ. Trong trường hợp không gấp, bạn có thể thay thế bằng ổ băng từ để lưu trữ tòan bộ thông tin ổ cứng. Ổ băng từ có hai lợi thế: dễ cho chạy tự động và vật chứa tháo gỡ được nên thuận tiện cho việc lưu giữ; phần nào bổ sung cho điểm hạn chế  của về tốc độ.


    Trên 20GB: (từ trên xuống) Snap Server của Quantum, KanguruDisk của Interactive Media, ABSplus của CMS, VXA-1 của Exabyte

     Ổ băng từ VXA-1 của Exabyte, gắn ngòai theo chuẩn SCSI, chứa được 33GB dữ liệu trong một cuộn băng từ (đến 66GB dữ liệu nén, tùy thuộc vào định dạng tập tin); giá một cuộn băng từ vào khoảng 67 USD. Ổ VXA-1 lưu dữ liệu dạng “gói” chứ không thành dòng liên tục nhằm giúp việc đọc dữ liệu băng từ tốt hơn (theo Exabyte).

    Nhưng cài đặt ổ này không dễ. Tài liệu đi kèm mỏng và ổ VXA-1 không có cáp SCSI hay adapter đi kèm. Khác với mọi sản phẩm khác, Exabyte chỉ cung cấp trình điều khiển, bạn phải mua thêm phần mềm của hãng thứ ba thì mới sử dụng được. Phiên bản FireWire có phần mềm Dantz Retrospect Desktop Backup, nhưng giá lên đến 848 USD, mắc hơn ổ SCSI 50 USD.

    Giống như mọi ổ băng từ khác, ổ Exabyte tương đối chậm: sao lưu 10GB mất 3,5 giờ. Nhưng băng từ có độ tin cậy và đơn giản. Để sao lưu đầy đủ, bạn chỉ cần bỏ băng vào và chẳng cần can thiệp thêm. Trong hàng loạt ổ cứng gắn ngoài phổ biến, ít có ổ nào sao lưu nhanh và tự động như ổ ABSplus for Desktops của CMS Peripherals. Đây là ổ cứng gắn ngoài dung lượng 80GB, tốc độ 7200 vòng/phút, kết nối qua cổng USB 2.0 (phiên bản FireWire có cùng mức giá, phiên bản xách tay gọn hơn cũng mắc hơn). ABSplus thiết lập thông số mặc định trong phần mềm sao lưu: khi chạy lần đầu, phần mềm thực hiện sao lưu toàn bộ hệ thống; sau đó sẽ chạy sao lưu thêm mỗi khi bật. Bạn có thể tự ra lệnh sao lưu từ System Tray của Windows

    ABSplus chạy nhanh nhất, chỉ mất 18 phút để hoàn tất sao lưu đầy đủ 10GB, nhanh gấp đôi đối thủ thứ hai, ổ đĩa KanguruDisk. ABSplus cũng đứng đầu trong thử nghiệm chép thư mục, bỏ xa ổ cứng Iomega xách tay 20GB 17 giây; lưu ý là giá trị này của ABS chưa tính đến thời gian kiểm tra dữ liệu. Khi thử nghiệm, các ổ đĩa khác chạy theo thông số mặc định còn ổ ABS thì phải cài đặt thủ công.

    Bên cạnh tốc độ, ABSplus có đơn giản hóa việc khắc phục sự cố dữ liệu. Nhờ có đĩa mềm, CD cứu nguy kèm theo ABSplus, bạn có thể quay trở lại trạng thái Windows trước khi xảy ra sự cố. Sau khi gắn vào một ổ cứng mới, chỉ với một bước khôi phục nhanh gọn, hệ thống của bạn sẽ trở về trạng thái bình thường.

    Ổ  KanguruDisk 80MB của Interactive Media kết hợp được ưu và nhược điểm của ổ băng từ, ổ cứng gắn ngoài. Về tốc độ, KanguruDisk xếp thứ hai trong thử nghiệm sao lưu đầy đủ và sao lưu thêm. Ổ KanguruDisk gắn trong bao gồm một ổ cứng 80GB, 5400 rpm, đặt trong một hộp gồ gề, màu vàng nâu, lớn bằng băng VCR; cùng bộ khung KanguruDock để gắn vào khoang 5,25 inch trong thùng máy.

    Thiết kế của ổ đĩa KanguruDisk mang lại tính cơ động cho ổ đĩa cầm tay và giảm bớt được một phụ kiện nằm trên bàn. Hơn nữa, bạn có thể sử dụng cartridge như ổ gắn ngoài nếu đầu tư thêm dây nối (hiện có loại theo chuẩn USB 2.0, FireWire, cổng song song và PC card). Nhờ vậy, KanguruDisk rất linh hoạt. Tuy nhiên, adapter nguồn (cần thiết khi chạy theo kiểu gắn ngoài) có giá 60 USD; dây cáp nối và adapter dao động từ 40-60 USD.

    Tuy nhiên, mức giá trọn bộ 290 USD (bao gồm ổ đĩa, KanguruDock và phần mềm NovaStor Disk-to-Disk Backup) khá là hời (tương đương 0,036 USD/GB) so với mức 4,99 USD/GB của CMS ABSplus và 11,45 USD/GB của ổ cứng cầm tay Iomega.

    Doanh nghiệp nhỏ cần sao lưu cho nhiều PC nên tìm hiểu ổ Snap Server gọn, nặng 1,6kg của Quantum. Snap Server là máy chủ headless - cho thiết lập thông số qua trình duyệt web vì không có bàn phím và màn hình - dung lượng 80GB kết nối vào mạng qua cổng ethernet 100Base-T/10Base-T. Phương pháp khác: lưu giữ Snap Server cẩn thận, rồi sao lưu nhiều hệ thống qua mạng diện rộng. Snap Server hỗ trợ phiên bản 3 chuẩn mã hóa SSL và làm việc được với tường lửa, mạng riêng ảo. Snap Server hỗ trợ nhiều giao thức mạng và hệ điều hành khách, bao gồm Microsoft Windows 9x, Macintosh System 7.5, Unix, và Linux.

    Trong bước sao lưu 10GB, Snap Server về áp chót và đứng hạng thứ 5 chung cuộc: mất 2 tiếng 51 phút để hoàn tất một sao lưu đầy đủ, chỉ nhanh hơn ổ băng từ 40 phút. Giống các ổ dung lượng khổng lồ khác, người dùng không cần can thiệp nhiều trong quá trình Snap Server hoạt động; quá trình này đã được PowerQuest DataKeeper (đi kèm theo sản phẩm) quản lý. Ban đầu sẽ thực hiện sao lưu đầy đủ cho các máy khách Windows, sau này thì định kỳ sao lưu thêm (có lưu cả phiên bản của tập tin). Người quản trị Snap Server được quyền cấp phép đọc/ghi dữ liệu trên máy chủ: người nhân viên có quyền xem dữ liệu sao lưu của họ nhưng không thể coi dữ liệu sao lưu của người khác. Nếu muốn chia xẻ tài nguyên sao lưu cho nhiều PC, Snap Server là sản phẩm rất đáng giá.

     

    Phi Quân

    PC World Mỹ 8/2002

    ID: A0208_62