• Thứ Năm, 08/01/2004 09:05 (GMT+7)

    Màn hình công nghệ OLED


    Công nghệ OLED mới đã tạo được loại màn hình rất mỏng, xếp lại được, giá rẻ, có thể dùng làm màn hình treo tường, TV, điện thoại di động... Mặt hàng mới này đã thấy xuất hiện trên thị trường.

    Cùng với màn hình tia âm cực (CRT) cồng kềnh và cổ điển, màn hình tinh thể lỏng (LCD) ngày càng được dùng phổ biến cho máy tính xách tay, bỏ túi và cả cho màn hình chiếu phim plasma rộng 130cm, dày 10cm. Nhược điểm chính của màn hình LCD là đắt tiền. Một công nghệ mới có tên là OLED (Organic Light Emissing Diode), dùng diode hữu cơ phát quang khi có dòng điện nhỏ chạy qua để tạo ra loại màn hình OLED.

    Màn hình OLED có độ sáng gấp 5 đến 60 lần màn hình LCD (hình 1). Việc sản xuất màn hình có diện tích lớn, cực mỏng (dày chưa đến 1mm) rất dễ dàng. Loại màn hình này có thể dán vào tường (hình 2) hay đem căng trong khung như màn chiếu phim xi nê vậy.

    Cấu tạo của màn hình OLED gồm nhiều lớp polyester mỏng dán lại nên rất mềm và có thể cuốn lại được (hình 2). Giá rất rẻ vì kết cấu và quy trình sản xuất đơn giản một cách không ngờ, nó trở thành đối thủ cạnh tranh đáng gờm của các loại màn hình khác hiện nay, nhất là với màn hình phẳng đang có trên thị trường.

    Hiện nay màn hình OLED không còn là một sản phẩm kỳ lạ của phòng thí nghiệm nữa mà đã trở thành mặt hàng hấp dẫn. Nhiều công ty và kỹ nghệ gia bắt đầu đặt kỳ vọng vào kỹ thuật mới này. Hãng Pioneer đã dùng OLED để trang bị cho mặt trước của radio trên xe hơi (hình 3); dàn máy VCD (CA-MXJ787V) của hãng JVC ráp tại Việt Nam cũng dùng kỹ thuật OLED; Motorola thì dùng OLED làm màn hình cho điện thoại di động hiệu TimePort 8767. Tại Mỹ, hãng eMagin bắt đầu cung cấp màn hình OLED cho máy tính và màn hình 16/9 cho đầu DVD xách tay. Tương tự, các hãng Kodak và Sanyo đã ký hợp đồng sản suất màn hình OLED.

    Vậy công nghệ OLED khác với các công nghệ truyền thống như thế nào? Làm thế nào mà màn hình OLED có thể mềm và nhẹ? Và tại sao giá lại rẻ như vậy?

    Bí mật công nghệ để sản suất loại màn hình mới này nằm trong việc dán chồng lên nhau nhiều lớp chất hữu cơ. Trong đó có một lớp bằng diode hữu cơ phát ánh sáng màu khi có dòng điện chạy qua (hình 4 và hình 7). Kỹ thuật này  dễ hơn so với kỹ thuật chế tạo những loại màn hình khác dùng diode silic truyền thống hay iôn zênon trong màn hình plasma, do đó giá thành của màn hình OLED rẻ hơn. Ngoài ra, dây chuyền sản xuất các loại màn hình cũ vẫn có thể tận dụng để sản xuất loại màn hình OLED.

    Có hai loại màn hình OLED. Loại thứ nhất (hình 5) dùng ba loại diode có màu khác nhau: đỏ, lục và xanh, bố trí trên màn hình theo từng cụm 3 màu như màn hình tia âm cực của TV. Còn loại thứ hai (hình 6) thì dùng những diode phát ánh sáng trắng, loại này rất thích hợp cho màn hình đen trắng. Để có màn hình màu, chỉ cần đặt những chất hữu cơ lọc màu đỏ, lục và xanh giữa màn trước trong suốt và bản cực dương anode. Cả hai loại đều cho hình ảnh đẹp như nhau.

    Công nghệ này có khả năng tạo màn hình nhỏ cũng như lớn dễ dàng. Ví dụ màn hình của kính xem thực tế ảo, OLED có độ phân giải cao hơn LCD nhờ tạo được pixel mịn hơn. Còn với màn hình treo tường dành cho số lượng khán giả lớn (hình 2) thì OLED là vô địch. Năng lượng điện tiêu thụ cho màn hình này cũng có ưu thế hơn các màn hình khác, kể cả màn hình LCD mà trước đây được coi là ít hao điện nhất. Hiện thời, tuổi thọ của màn hình OLED vào khoảng hơn 20.000 giờ. Các nhà khoa học đang tìm những hợp chất diode hữu cơ khác có tuổi thọ dài hơn nữa.

     

    Bùi Bá Huy

    ID: A0204_56