• Thứ Năm, 08/01/2004 09:59 (GMT+7)

    4 trợ thủ của máy quay video số

    Phần mềm ứ́ng dụng biên tập phim video số sẽ là những công cụ hữu dụng giúp bạn phát huy được sức sáng tạo
    Ngày càng có nhiều người sở hữu máy quay phim và thích làm phim gia đình. Dĩ nhiên, nhu cầu của họ sẽ không còn đơn giản là ghi ra băng và chiếu lại lên TV. Thị trường hiện đã có khá nhiều các ứng dụng biên tập phim đủ sức giúp sắp đặt lại trình tự phân cảnh, thêm hiệu ứng đặc biệt và âm thanh, cũng như hỗ trợ đưa “tác phẩm điện ảnh” lên web.

    Adobe Premiere 6.0
    Adobe Premiere hiện được xem là một trong những ứng dụng biên tập phim tốt nhất trên thị trường. Đây là một ứng dụng mạnh và có nhiều công cụ hữu ích dành cho người dùng chuyên nghiệp.

    Giao diện
    Giao diện của Premiere tương tự như các ứng dụng khác của Adobe: có bảng điều khiển, trình đơn, hộp công cụ và vô vàn cửa sổ. Nếu chưa quen, bạn nên dành thời gian để làm quen với giao diện hơi phức tạp của Adobe.

    Với giao diện có quá nhiều bảng điều khiển và cửa sổ, không gian làm việc sẽ bị thu hẹp và rối rắm; vì thế bạn nên đóng những cửa sổ không cần thiết và lưu lại thiết lập này cho những phiên làm việc tới. Premiere thiết lập sẵn bốn mẫu không gian làm việc dành cho biên tập từng kênh (Single Track), A/B, hiệu ứng phim và  âm thanh.
    Phần lớn các thao tác đều được thực hiện trên 3 cửa sổ: Project, Monitor và Timeline. Cửa sổ Project có nhiệm vụ liệt kê tất cả “nguyên liệu”: cảnh phim, trình tự, ảnh tĩnh và âm thanh; bạn có thể điều chỉnh giao diện theo ý thích.
    Cửa sổ Monitor được dùng để chiếu từng phân cảnh, lập điểm In và Out, đánh dấu, thêm và bỏ các phân cảnh từ Timeline, cắt cảnh, và xem trước Timeline. Trong chế độ Single Track, cửa sổ Monitor sẽ chỉ gồm chế độ xem phim nguồn và chương trình; trong A/B, nó chỉ còn chế độ xem chương trình và dùng cửa sổ phân cảnh đơn thay cho cửa sổ “nguyên liệu” (source view).
    Cửa sổ Timeline được dùng để sắp xếp các đoạn phim và âm thanh một cách tuần tự, thay đổi vị trí và thời lượng, thêm hiệu ứng chuyển cảnh, chồng cảnh, đưa các hiệu ứng... Nói cách khác, đây chính là nơi diễn ra các hoạt động biên tập thật sự.

    Bắt hình và biên tập phim


    Giao diện biên tập của Adobe Premiere  6.0

    Trước khi biên tập, bạn cần phải có phim nguồn. Việc tải phim số (từ máy quay) vào trình Premiere 6.0 cần có cổng IEEE 1394 (FireWire); nếu không, bạn cần phải cài đặt thêm card bắt hình (video capture card). Cửa sổ Movie Capture cho phép bạn điều khiển các chức năng máy quay như phát, phát nhanh, phát ngược.
    Bạn có thể kéo thả các phân cảnh từ cửa sổ Project đến một vị trí trên trục Timeline; hoặc tiến hành tổ chức trên kịch bản (Storyboard) rồi dùng lệnh Automate to Timeline để chuyển sang Timeline với các hiệu ứng chuyển cảnh chuẩn. Sau khi đặt xong phân cảnh lên trục Timeline, bạn mới có thể tiến hành biên tập và bổ sung hiệu ứng.
    Premiere 6.0 cung cấp thêm cửa sổ Timeline nhằm giúp công việc chuyển đổi và biên tập trở nên dễ dàng hơn. Tính năng mới Keyframe cho phép bạn thêm, xóa, và chỉnh sửa các khung hình chính (keyframe) trực tiếp trên Timeline. Có thể đưa track mới vào bằng cách kéo phân cảnh vào vùng trống bên dưới cửa sổ; hoặc dùng nút Track Option.
    Premiere 6.0 có hơn 25 bộ lọc từ Adobe After Effects như Channel Mixer, Directional Blur, Color Balance, Basic 3D, Drop Shadow, Broadcast Colors, Transform, và Reduce Interlace Flicker. Cách áp dụng cũng khá đơn giản: bạn chỉ cần kéo tên bộ lọc từ cửa sổ Video Affect vào phân cảnh tương ứng trên Timeline. Những bộ lọc này sẽ làm tăng thêm “hương vị” của phim và mở rộng không gian sáng tạo cho bạn.
    Âm thanh cũng là một yếu tố quan trọng trong một bộ phim. Audio Mixer đóng vai trò như một bộ trộn đa kênh truyền thống và có chức năng điều chỉnh tăng, giảm, lọc âm thanh cho tối đa là 99 kênh. Trình này có sự liên kết với cửa sổ Monitor nên bạn có thể điều chỉnh trong lúc đang nghe track âm thanh và xem đoạn phim tương ứng trên cửa sổ Monitor.

    Thành phẩm
    Sau khi nhập các phân cảnh, biên tập hình ảnh và âm thanh, tăng cường hiệu ứng, giờ đã đến lúc xuất ra thành phẩm. Ngoài chế độ xuất bản chính (master) sang băng video, Premiere 6.0 còn có thêm một số lựa chọn để xuất ra web. Lệnh Save for Web có khả năng chuyển sang tập tin dạng QuickTime, RealMedia, Windows Media, MPEG và một số dạng khác.


                                             Nhìn gần Premiere 6.0 Timeline

    Hai lệnh Advanced Windows Media Export và Advanced RealMedia Export cung cấp khá nhiều định dạng nhằm giúp bạn kiểm soát quá trình xuất liệu chặt chẽ và linh hoạt hơn.
    Adobe Premiere 6.0 là công cụ biên tập phim chuyên nghiệp và cũng là ứng dụng có giá đắt nhất trong số các sản phẩm mà bài viết đề cập đến. Phần mềm này đặc biệt hữu dụng với những người chuyên làm nghề biên tập phim; những người khác phải đầu tư thời gian để nắm bắt được công cụ mạnh này.
    Giá: 639 USD
    URL: www.adobe.com

    Ulead MediaStudio Pro 6.5
    Ulead MediaStudio Pro 6.5 cũng là ứng dụng biên tập phim chuyên nghiệp tương tự như Adobe Premiere nhưng có một số khác biệt quan trọng. Chẳng hạn, thay vì tích hợp mọi chức năng vào một ứng dụng, MediaStudio Pro lại chia nhỏ chúng thành nhiều ứng dụng riêng biệt theo mục đích sử dụng như Video Capture, Video Editor, Video Paint, CG Infinity và Audio Editor.

    Video Capture

    Ứng dụng Video Capture khá linh hoạt và hỗ trợ kết nối máy quay phim số qua cổng FireWire và máy ảnh qua cổng USB. Bạn có thể điều khiển máy quay qua  giao diện Device Control. Batch Capturing cho phép bạn “đánh dấu” trên đoạn phim và chỉ ghi lại đoạn đã được đánh dấu. Video Capture có hỗ trợ MPEG-1 và MPEG-2. MPEG-1 thích hợp cho ghi băng VHS và đĩa VCD; nếu có máy tính mạnh, bạn nên chọn MPEG-2 để thu được phim chất lượng DVD.
    Với người dùng kinh nghiệm, Video Capture có các công cụ giúp cân chỉnh độ chính xác màu sắc và tín hiệu video. Màu sắc có thể bị thay đổi do nguồn tín hiệu video khác nhau nên MediaStudio Pro có chức năng cho phép hiển thị tức thời kết quả phân tích dạng sóng và dạng véc-tơ trong khi điều chỉnh thiết lập card bắt hình. Quan trọng nhất đối với biên tập phim là khả năng thu cả phim số và phim tương tự và MediaPro cho phép bạn thực hiện điều này khá dễ dàng.

    Video Editor
    Video Editor là linh hồn của ứng dụng, là nơi mà mọi thành phần của dự án được tập hợp lại, được “nhào nặn” thành sản phẩm hoàn chỉnh. Theo mặc định thì Video Editor sẽ gồm cửa sổ Timeline, Preview, Source và Production. Cửa sổ Production gồm các tập tin Project, Media Library, Transition Effects, Moving Path, các bộ lọc Video và âm thanh. Trình này cũng có Storyboard để bạn xem, sắp xếp và chồng cảnh từ các track khác nhau trước khi đưa chúng vào Timeline.


    Trình biên tập phim của MediaStudio Pro 6.5

    Timeline cũng tương tự như của Premiere 6.0 nhưng đơn giản và dễ dùng hơn. Ví dụ, nếu bạn có 2 kênh phim vào khác nhau, bạn có thể đặt chúng vào kênh A và kênh B; có phần chồng nhau để áp dụng hiệu ứng chuyển cảnh. Chọn hiệu ứng chuyển cảnh vào kênh FX và cuối cùng là đưa dữ liệu vào kênh âm thanh. Sau khi hoàn tất, bạn có thể xem lại kết quả qua cửa sổ preview (nhờ cơ chế dựng phim thời gian thực). Quá trình này diễn ra khá nhanh, dễ dàng và rất đơn giản. Tuy nhiên người mới dùng có thể sẽ gặp đôi chút khó khăn với Timeline.
    MediaStudio Pro có hơn 100 hiệu ứng chuyển cảnh ở dạng 2D và 3D. Có một số hiệu ứng áp dụng cơ chế hỗ trợ DirectShow và Direct 3D để tăng tốc trình diễn. Khi sử dụng hiệu ứng chuyển cảnh, lọc phim, chồng hình và đường “bay”, bạn có thể tạo nhiều keyframe với các thuộc tính điều khiển chuyển động khác nhau.
    Nói chung, giao diện của Video Editor có thiết kế hợp lý và dễ dùng; người chưa kinh nghiệm vẫn có thể tạo ra được những sản phẩm khá chuyên nghiệp.

    Video Paint
    Video Paint là chương trình hoạt hình hiệu ứng đặc biệt sẽ cho phép bạn tô màu, vẽ trực tiếp lên từng khung hình của phim. Chương trình có các hiệu ứng đặc biệt như tia sét, luồng laser, các mẫu vật chất và ảo giác; cùng với 11 công cụ vẽ có khả năng tùy biến tham số.
    Để khắc phục các vết xước và tinh chỉnh màu sắc của hình ảnh trong phim gốc, Video Paint cung cấp khá nhiều công cụ có chức năng làm nhòa, làm sậm, làm sắc, loại bỏ mắt đỏ... Bạn cũng có thể dùng các công cụ này để tự tạo riêng cho mình những hiệu ứng không có trong bộ lọc. Công việc này thường đòi hỏi năng khiếu vẽ, nếu không bạn sẽ gặp phải khó khăn trong quá trình hiện thực những ý tưởng của mình.

    CG Infinity
    CG Infinity là chương trình tạo chữ nhằm cho ra các tiêu đề hoạt hình chất lượng cao. Đây là công cụ giúp bạn thêm chữ chồng lên phim và các công cụ vẽ véc-tơ dùng trong thiết kế đối tượng hoạt hình.


    CG Infinity là chương trình chuyên tạo đầu đề

    Tiêu đề và quá trình tạo đối tượng được sắp xếp theo thời gian để tạo thuận lợi cho bạn trong lúc điều khiển chuyển động và thuộc tính của các đối tượng. CG Infinity cho phép co giãn, quay, thay đổi tốc độ, xoay quanh trục và chuyển động dọc theo đường cong với tính năng khử răng cưa nhằm tạo ra được những hiệu ứng video chất lượng cao. Chương trình có thể tạo đầu đề theo dạng khung hay vùng, hoặc hoạt hình đồ họa để nhập trực tiếp vào Timeline của Video Editor và hỗ trợ xuất trực tiếp đối tượng đồ họa véc-tơ ra thành hình.
    CG Infinity đủ sức giúp bạn dễ dàng tạo ra các logo sản phẩm, tiêu đề và các đối tượng đồ họa động trong bộ phim.

    Audio Editor
    Bộ biên tập âm thanh Audio Editor chỉ cung cấp công cụ biên tập, tạo hiệu ứng cơ bản và là ứng dụng yếu nhất trong bộ MediaStudio. Bạn có thể đọc và biên tập các tập tin âm thanh, điều chỉnh độ khuếch đại, cường độ, tốc độ, hướng, và dùng những hiệu ứng đặc biệt như lọc và tạo tiếng vọng. Chương trình tiện dụng với những công việc đơn giản, nhưng để thu được kết quả chuyên nghiệp hơn, bạn cần phải tìm một chương trình biên tập âm thanh khác.
    MediaStudio Pro 6.5 có thể sánh ngang với Premiere 6.0 và cả hai đều phù hợp với yêu cầu chuyên nghiệp. Dù còn yếu ở phần biên tập âm thanh song MediaStudio vẫn thu hút được sự quan tâm nhờ ứng dụng độc lập Video Editor dễ dùng và giá thấp.
    Giá: 468 USD.
    URL: www.aone.com.sg

    Pinnacle Studio DV phiên bản 7
    Pinnacle Studio DV có thể là câu trả lời dành cho người dùng tại nhà muốn tìm bộ ứng dụng biên tập phim dễ dùng, giá hợp lý và có cả card bắt hình.


    Với Studio DV, bạn có thể bắt tay biên tập ngay. Giao diện đồ họa trực quan và tự nhiên, bài hướng dẫn rất dễ hiểu. Quá trình dựng phim được rút ngắn thành ba giai đoạn: bắt hình, biên tập và xuất ra thành phẩm.
    Sau khi kết nối thành công với nguồn phim, bạn có thể chọn một trong hai chế độ bắt hình: chất lượng đầy đủ (full quality) và chất lượng xem trước (preview quality). Với chất lượng xem trước, tính năng Smart Capture sẽ bắt hình từ băng video số (digital video - DV) với chất lượng không cao nhằm tiết kiệm dung lượng lưu trữ. Sau khi xây dựng và xem lại kết quả hiệu ứng, nếu bạn thấy hài lòng và quyết định xuất ra thành phẩm, chương trình sẽ tự động bắt hình lại với chất lượng DV đầy đủ. Nếu chọn chất lượng đầy đủ ngay từ đầu, bạn cần phải có một vùng dung lượng đĩa cứng lớn - một giờ DV chất lượng đầy đủ sẽ cần đến 13GB đĩa cứng.
    Quá trình biên tập tiến hành dễ dàng với các thao tác kéo và thả chuột: chọn cảnh bạn thích, sắp xếp chúng theo một trình tự định trước và tô điểm cho phim. Album sẽ chứa các cảnh được bắt, hơn 250 chuyển cảnh được chia thành 36 nhóm, đầu đề, ảnh và hiệu ứng âm thanh. Tất cả các thành phần này đều có thể bổ sung dễ dàng bằng cách kéo thả từ album vào trong Storyboard hoặc Timeline. Sau khi hoàn tất các cảnh và chuyển cảnh trên Timeline, bạn có thể dễ dàng điều chỉnh thời lượng, thêm đầu đề, nhạc, giọng nói và hiệu ứng âm thanh.


    Pinnacle Studio DV có giao diện thân thiện người dùng


    Sau khi hoàn tất công đoạn biên tập, Studio DV cung cấp cho bạn 4 cách xuất phim: băng VCR, tập tin RealVideo phát trực tuyến trên mạng, tập tin AVI, hoặc phim MPEG trên CD-ROM. Quá trình diễn ra đơn giản nhưng cũng có một số khó khăn đối với người dùng chưa kinh nghiệm.
    Điểm hấp dẫn nhất của Pinnacle Studio DV chính là bo adapter IEEE1394 (FireWire) dùng khe PCI. Trong toàn bộ các ứng dụng biên tập phim  đề cập trong bài, chỉ có Pinnacle là có kèm theo card bắt hình và bạn cũng có thể sử dụng card này với các ứng dụng khác. So sánh giữa chất lượng và giá, đối với người dùng gia đình thì Pinnacle Studio DV thật sự là một sự chọn lựa hiệu quả cao.
    Giá: 133 USD
    URL: www.pinnaclesys.com

    Muvee autoProducer
    Không phải ứng dụng biên tập phim nào cũng đắt cả, trên thực tế thì phiên bản cơ sở của Muvee AutoProducer được phát không. Tuy nhiên, bản Plus lại có giá 59,95 USD. Bài viết đề cập đến bản Plus nhưng cũng sẽ có sự liên hệ với bản cơ sở.
    Trước tiên, đối tượng của Muvee AutoProducer không phải là giới chuyên nghiệp mà là những người muốn thực hiện cấp tốc các chức năng cơ bản của biên tập và chia sẻ phim nhưng... không thích học sử dụng những phần mềm phức tạp. Giảm thiểu sự phức tạp đã dẫn đến hệ quả là tính linh hoạt cũng giảm. Các thông số về hiệu ứng, chuyển cảnh, tốc độ, phông, màu, nền đều được xác định theo các phong cách (style) đặc thù; phong cách Professional, Slideshow, Novelty sẽ mang lại cho phim của bạn những cách nhìn và cảm nhận khác nhau. Bản Plus có kèm theo 24 phong cách trong khi bản cơ sở chỉ có 4.
    Muvee AutoProducer chia quá trình làm phim thành 6 giai đoạn: chọn phim, chọn nhạc, chọn phong cách, thêm tiêu đề, tạo và lưu. Trong bản Plus, bạn có thể chọn tới 75 tập tin phim và âm thanh; bản cơ sở chỉ cho phép 1 tập tin phim kết hợp với 1 tập tin âm thanh. Bạn có thể bắt hình trực tiếp từ máy quay DV, hoặc dùng tập tin AVI, DV, MPEG-1. Chương trình hỗ trợ định dạng âm thanh WAV và MP3. Sau khi chọn phong cách, bạn chỉ có thể thêm tiêu đề vào đầu và cuối phim.


    Muvee autoProducer là một giải pháp biên tập phim ít tốn kém


    Bước kế tiếp, bạn có thể ghi phim theo một trong các định dạng: MPEG-1-VCD làm tập nguồn để xuất ra đĩa VCD; MPEG-1 hoặc ASF để gửi qua email, lên máy chủ web; AVI hoặc định dạng DV.
    Muvee AutoProducer dễ dùng và bạn có thể áp dụng các hiệu ứng đặc biệt chỉ bằng vài bước đơn giản. Tuy nhiên, vì thiếu Timeline nên bạn không thể điều chỉnh được thời lượng của từng cảnh, và bạn phải cung cấp phần nhạc cho phần mềm ngay từ lúc bắt đầu quá trình biên tập phim. Nếu bạn cảm thấy hài lòng khi thiếu những tính năng trên thì hãy chọn Muvee AutoProducer; còn không thì hãy chọn giải pháp tiết kiệm Pinnacle Studio DV.
    Giá: tải miễn phí, bản Plus - 59,95 USD
    URL: www.muvee.com

    Tùy bạn chọn...
    Ứng dụng biên tập phim nào thích hợp nhất? Câu trả lời sẽ tùy thuộc vào nhu cầu của bạn. Nếu bạn muốn có thành phẩm chuyên nghiệp, Adobe Premiere 6.0 hoặc Ulead MediaStudio Pro 6.5 sẽ thích hợp nhất. Nếu muốn bộ ứng dụng có giá vừa phải mà lại có luôn card bắt hình, bạn hãy chọn Pinnacle Studio DV. Cuối cùng là Muvee AutoProducer, bạn sẽ chỉ thực hiện được những thao tác biên tập đơn giản nhưng lại tiết kiệm được vài trăm đô-la.

    Vũ Xuân Kỷ
    PCW Singapore 12/2001

    ID: A0202_43