• Thứ Tư, 07/01/2004 16:31 (GMT+7)

    Tự "rửa ảnh" với máy in phun


    Máy in ảnh xuất hiện ngày càng phong phú trên thị trường với nhiều mức giá khác nhau; và chất lượng ảnh giờ đây không hề thua kém ảnh rửa truyền thống.


    HP Photismart 7550 Canon i550 Color bubble Jet

    Cùng lúc với cuộc cách mạng diễn ra trong lĩnh vực chụp ảnh số, máy in ảnh cũng đã tiến những bước dài về công nghệ, nâng chất lượng ảnh in lên ngang tầm với ảnh rửa truyền thống. Giờđây, khi muốn rửa lại hoặc phóng lớn hình, bạn không cần phải đến tiệm rửa ảnh (photo lab) rồi chờ đợi mà có thể in ngay tại nhà trong vòng vài phút cùng với máy in phun.


    Epson Stylus Photo 2200

    Chúng ta có thể chia máy in phun thành 2 nhóm: nhóm chuyên in ảnh và nhóm đa dụng. Nhóm đa dụng in tốt văn bản và đồ họa nhưng chỉ một số ít là in ảnh đẹp, với mức giá từ 80 USD đến 200 USD. Nhóm chuyên in ảnh thì có giá cao hơn (150 USD - 700 USD) và được thiết kế thêm nhiều tính năng chuyên biệt. Phần lớn máy in ảnh dùng hệ thống mực 6 màu để thể hiện màu chuyển tiếp trung thực và “trơn” hơn; nhưng vẫn còn máy dùng hệ 4 màu chuẩn như Canon I850 Photo và S530D Direct Connect Photo. Máy Canon S530D, Epson Stylus Photo 915/925, HP Photosmart 7550... còn có thêm khe đọc thẻ nhớ, hoặc nối trực tiếp với máy ảnh số bằng cáp USB. Nhờ vậy, bạn có thể in ảnh mà không cần máy tính làm trung gian. Epson Stylus Photo 915 (254 USD), Stylus Photo 925 (358 USD), HP Photosmart 7550 còn trang bị thêm màn hình LCD nhỏ, giúp bạn xem và tinh chỉnh ảnh trước khi in. Tuy nhiên, một số máy in không cung cấp kèm cáp USB nên bạn cần kiểm tra kỹ danh mục phụ kiện trước khi quyết định mua.
    Epson Stylus Photo 2100 (858 USD) gây được nhiều ấn tượng vì chất lượng ảnh màu và ảnh sắc độ xám vượt các sản phẩm thử nghiệm khác. Đồng thời sản phẩm này cũng có nhiều tính năng mở rộng như in khổ rộng (lớn nhất là 33x112cm), hỗ trợ cổng FireWire và USB 2.0 high-speed. Trong dòng sản phẩm đa dụng, máy Canon I320 Color Bubble Jet thuộc hàng rẻ nhất nhưng chất lượng văn bản, ảnh và đồ họa vẫn tốt dù tốc độ không nhanh lắm.

    Tăng Vòi Phun


    Canon 1850

    Tất cả các máy in phun đều cho đầu in chuyển động ngang bề rộng giấy. Đầu in có nhiều vòi phun và mỗi vòi chỉ phun một màu. Giấy được tự động đẩy lên sau khi đầu in đi hết khổ giấy. Trên nguyên tắc chung này, nhà sản xuất đã có những cải tiến riêng cho sản phẩm của mình.
    Hewlett-Packard ứng dụng công nghệ in phun nhiệt: dòng điện đi qua điện trở khiến nhiệt độ tăng lên nhanh, mực trong vòi sôi làm xuất hiện bóng khí, bóng khí to lên sẽ đẩy mực bắn ra ngoài rất nhanh. Đầu in loại này thường chỉ dùng vòi phun có đường kính bằng nhau nên kích thước giọt mực không thay đổi.
    Máy Canon I850 Photo có hai bộ vòi phun với đường kính khác nhau. Theo Canon, đầu in của I850 phủ nền bằng màu đen trước rồi mới tới màu, và màu được in theo thứ tự là xanh, đỏ, vàng. Lớp mực đen in phủ đã phần nào tăng thêm độ tương phản cho lớp màu nhưng chất lượng hình ảnh chưa thật sự vượt trội.
    Giống HP và Canon, Lexmark cũng dùng công nghệ in phun nhiệt. Đầu in của Lexmark có vòi phun 3pl để in chi tiết nhỏ và vòi 10pl để in mảng màu rộng, rút ngắn thời gian (pl=10-6 l). Trong một lượt di chuyển, đầu in của Lexmark chỉ in lớp đen hoặc màu; cho phép mực có thời gian khô lâu hơn so với lúc in cả 4 màu một lượt. Tuy nhiên, cách này sẽ làm tăng gấp đôi lượt in, giảm tốc độ in.
    Epson dùng công nghệ vi điện áp độc quyền để phun mực. Dòng điện tác động làm biến dạng thạch anh, mực trong vòi phun sẽ bị ép bắn ra ngoài. Bằng cách tăng giảm cường độ dòng điện, kích thước giọt mực phun ra sẽ được kiểm soát. Nhờ vậy máy in Epson có thể thay đổi 8 mức kích thước giọt mực khác nhau. Máy Epson in ảnh rất đẹp nhưng chất lượng văn bản, đồ họa trắng đen và ảnh sắc độ xám thì còn thua điểm tối đa

    Cần Phải Có Thời Gian Để In Ra Ảnh Đẹp
    Để in ảnh, máy in cần nhận một lượng dữ liệu rất lớn nên tốc độ giao tiếp với máy tính ảnh hưởng rất lớn đến tốc độ in. Giao tiếp USB có tốc độ cao hơn cổng song song nhưng bạn còn phải quan tâm đến các yếu tố khác như tốc độ động cơ của máy, dung lượng bộ nhớ, tốc độ máy tính. Tại thời điểm này, hầu hết máy in đã hỗ trợ USB, FireWire (còn khá ít) nhưng chưa thật sự tận dụng hết băng thông. Một số nhà sản xuất đã dùng thuật ngữ quảng cáo là USB 2.0 Full Speed  thay cho USB 1.1 và USB 2.0 High Speed tương đương USB 2.0.
    Hiện mới chỉ có Epson Stylus Photo 2100 là hỗ trợ đồng thời FireWire và USB 2.0 High Speed. Tuy vậy, Stylus 2100 in lại chậm hơn một chút so với máy Canon I850 Photo dùng cổng USB 1.1; bù lại chất lượng ảnh đẹp hơn hẳn. Quả là một phần thưởng xứng đáng cho lòng kiên nhẫn! 


    Epson Styplus Photo 960

    Kết Hợp Từ Nhiều Giọt Mực
    Nếu chú ý thật kỹ, bạn sẽ phân biệt được các điểm màu nhưng thường mắt bạn chỉ nhận biết được các dải màu (pattern) do hạt mực tạo ra, được kết hợp với nhau theo cơ chế̀ chuyển tông màu (haftoning), để tạo ra các sắc độ màu chuyển tiếp; tương tự cơ chế in ảnh trong nhà in. Giọt mực hiện nay có dung tích khoảng từ 2pl-6pl.
    Hầu hết máy in đa dụng sử dụng bộ mực 4 màu cơ bản CMYK gồm đen, đỏ, vàng và xanh. Gần đây xuất hiện một số máy in ảnh chuyên nghiệp sử dụng bộ mực 6 màu (tăng thêm màu đỏ nhạt và xanh nhạt) như Canon S830D; Epson Stylus Photo 825, Stylus Photo 915/925; HP Photosmart 7550, Deskjet 5550 (giá 160 USD). Đặc biệt, Epson Stylus Photo 2100 sử dụng bộ mực có đến 7 màu, thêm màu đen nhạt để tăng độ tương phản cho ảnh và thể hiện vùng mờ chi tiết hơn.
    Màu đỏ nhạt và xanh nhạt giúp thể hiện vùng chuyển tiếp giữa hai màu được liên tục, đồng thời cũng giữ cho vùng màu nhạt đuợc trơn, mịn hơn. Theo Canon Lamb, màu vàng nhạt là không cần thiết bởi mắt người hầu như không phân biệt được các điểm màu vàng thông thường. Một số máy in mực 4 màu dùng cách thay đổi kích thước giọt mực để tạo ra màu đỏ nhạt và xanh nhạt.

    Mực Phải Phù Hợp Với Giấy
    Bạn chỉ  thu được ảnh đẹp nhất nếu giấy in phù hợp với mực, dù với loại mực nhuộm hay phẩm. Mực phẩm (pigment) chứa nhiều phần tử màu nhỏ không ăn nước, chủ yếu để giảm độ phai màu hơn là chống nước. Mực nhuộm hòa tan được trong nước  nên loại này thường phai màu trong khoảng từ 6 tháng đến 1 năm. Loại giấy tốt, phù hợp mực nhất thường do chính nhà sản xuất máy in chế tạo vì chỉ có họ mới biết chính xác công thức kết hợp tối ưu giữa giấy và mực. Giấy của hãng thứ ba sẽ không mang lại hình ảnh đẹp và mau phai hơn. Tham khảo “Bền màu với thời gian”, PC World VN A 11/2002, T.56. để biết kết quả thử nghiệm do công ty Whilhelm công bố về độ bền của ảnh.

    Chủng Loại Giấy Phong Phú


    Canon S530 D

    Giấy in có khá nhiều loại và chủ yếu được phân biệt qua cấu tạo bề mặt như glossy, semigloss, luster và matte. Thường thì người dùng sẽ lựa chọn theo kinh nghiệm nhưng tốt nhất ta nên chọn theo mục đích sử dụng bản in.
    Mực phun sẽ định vị chính xác hơn trên giấy bề mặt trơn, càng trơn láng thì ảnh càng rõ. Vì thế, loại giấy glossy rất thích hợp cho ảnh có nhiều chi tiết. Thế nhưng, bề mặt giấy glossy rất dễ bắt dấu tay và gẫy khi cuộn lại; trong trường hợp này, giấy matte khắc phục khá tốt. Với ảnh thường cầm đến như ảnh lưu niệm cất trong ví, bạn nên chọn loại giấy matte.
    Giấy ảnh được phủ một lớp polymer và lớp tiếp nhận mực. Lớp polymer tạo cảm giác dính khi sờ và kéo dài thời gian khô nhưng lại giữ cho ảnh bền hơn. Mặt khác, loại giấy này lại kỵ độ ẩm nên bạn cần bảo quản bản in ở nơi khô ráo để bảo đảm tuổi thọ ảnh. Bạn nên dùng loại mực nhuộm, giống trong Epson Stylus 960, trên giấy phủ lớp polymer vì mực phẩm không hòa tan nên phân tử màu sẽ bị giữ lại trên bề mặt giấy và dễ phai hơn.
    Giấy porous khô nhanh, chống nước và chấp nhận mực phẩm tốt hơn giấy phủ polymer vì bản thân mực phẩm cũng đã chống nước. Tuy nhiên, giấy porous thường mắc hơn, bề mặt dễ bị không khí tác động nên mau phai và mất màu. Tất cả các máy in Canon đều sử dụng mực phẩm với giấy porous. 


    HP Photosmart 7550

    Máy in Lexmark dùng mực nhuộm nhưng công ty không có loại giấy riêng mà lại khuyến cáo dùng giấy của Kodak. HP Photosmart 7550 kết hợp tốt cả hai loại mực phẩm và mực nhuộm trong 3 bộ mực màu: đen, ảnh và chuẩn. Hộp đen dùng mực phẩm để in chữ trên giấy thường; và không hợp với giấy in ảnh. Hộp mực ảnh gồm màu xanh nhạt, đỏ nhạt và đen. Khi in ảnh, máy sử dụng kết hợp hộp mực chuẩn với mực ảnh để tạo nên hệ thống mực 6 màu. Photosmart 7550 đạt chất lượng tốt khi in văn bản, đồng thời cũng thể hiện bản in ảnh chi tiết rất ấn tượng; dù màu đen không rõ ràng lắm.
    Deskjet 5550 của HP chỉ có hộp mực đen và màu nhưng bạn có thể mua riêng hộp mực ảnh rồi thay vào vị trí của hộp mực đen khi in ảnh. Dòng máy này cũng dùng mực phẩm đen để tăng cường chất lượng in văn bản. Deskjet 3820 (120 USD) in ảnh chất lượng khá tốt; còn văn bản thì sáng sủa và sắc nét.

    Độ phân giải bao nhiêu thì vừa?
    Bên cạnh vai trò quan trọng của mực và kích thước giọt mực, độ phân giải cũng ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng ảnh.
    Độ phân giải (dpi) thường được nhấn mạnh trong các bản giới thiệu thông số sản phẩm. Hiện tại đã có máy in đạt đến độ phân giải 5.760dpi. Nhà sản xuất thường dùng các con số này để gây sự chú ý cho khách hàng nhưng thực tế thì không hẳn giá trị cao đã tốt. Dpi (dot per inch) là lượng điểm in thể hiện được trong một inch vuông (6,5cm2) trên giấy. Nếu mật độ điểm in vượt quá giới hạn, màu sẽ bị bết lại.
    Máy in phun ngày nay có khả năng in nhiều điểm hơn khả năng cảm nhận của mắt. Thậm chí với máy có độ phân giải thấp như HP Deskjet 3820 (1200x1200 dpi), ảnh in ra trông vẫn chi tiết và sáng. Với độ phân giải khiêm tốn (2880x1440 dpi), máy Epson Stylus Photo 2100 in được ảnh rất đẹp; vượt qua cả một số máy in có độ phân giải cao hơn .
    Dù máy in có khả năng in độ phân giải cao nhưng nếu độ phân giải ảnh gốc không cao thì bạn cũng sẽ không thu được ảnh đẹp. Khổ hình càng lớn thì độ phân giải ảnh gốc càng cần phải cao để đảm bảo chất lượng ảnh in. Thường thì ảnh khổ 20x25 cm cần ảnh gốc có độ phân giải lớn hơn 1600x2000 dpi. Nói một cách đơn giản, ảnh chụp bởi máy hình 2 megapixel chỉ nên in khổ 12x15 cm, với loại máy hình trên 3 megapixel, ảnh khổ tối ưu nhất là 20x25cm.

    Tương Hợp Màu
    Hẳn đã có lúc bạn gặp phải trường hợp màu trên ảnh in ra sai biệt so với màu nhìn thấy trên màn hình! Tại sao vậy?


    Canon i550

    Đó là do thông tin màu giữa màn hình và máy in không hoàn toàn giống nhau. Hai công nghệ mới xuất hiện gần đây là Print Image Matching (PIM) và Exchangeable Image File Format for Digital Still Cameras (EXIF) Print đang cố gắng giải quyết vấn đề này. Mỗi công nghệ sẽ yêu cầu máy ảnh số ghi thêm dữ liệu vào phần header trong tập tin ảnh, nhằm giúp máy in tái tạo lại màu sắc chính xác hơn.
    Tất cả các nhà sản xuất máy ảnh số đều đã hỗ trợ chuẩn mở EXIF, cho phép ghi lại thời điểm chụp, hướng chụp vào phần header của tập tin ảnh.  Cách đây vài tháng, phiên bản 2.2 của chuẩn EXIF Print vừa được công bố, bổ sung thêm một số trường mới trong phần header của tập tin JPEG. Các công ty Adobe, Canon, Epson, HP, Kodak và Nikon hiện đang hỗ trợ EXIF Print.


    Canon i320

    Cách đây vài năm, Epson giới thiệu công nghệ tương hợp màu của riêng mình, gọi là Print Image Matching; dùng phần mở rộng riêng trong header EXIF để lưu dữ liệu bổ sung cho ảnh số. Vì thế, PIM chỉ tương thích với máy in Epson. Sau này có thêm công ty Casio, Kyocera, Minolta, Panasonic, Pentax, Ricoh, Sony và Toshiba ủng hộ chuẩn PIM; nhưng chưa bao giờ thấy xuất hiện hai đối thủ cạnh tranh là Canon, HP.

    In Ảnh Đẹp
    Hầu hết các máy chụp hình đều mã hóa ảnh theo không gian màu dành cho màn hình (SRGB) - được HP, Microsoft và một số công ty khác phát triển để đảm bảo độ tương đồng màu sắc giữa các màn hình. Khả năng hiển thị màu sắc của màn hình có giới hạn nên có một số thông tin màu sắc đã bị lược bỏ khi lưu ảnh theo không gian SRGB.
    Trong khi đó, máy in phun có khả năng thể hiện màu sắc phong phú hơn màn hình, sát với khả năng của máy ảnh số. Chính vì thế, những thông tin mở rộng trong PIM và EXIF sẽ giúp bù đắp thông tin màu đã bị lược mất như điều kiện ánh sáng, thông số máy ảnh. Chuẩn PIM còn chứa một số chỉ dẫn cách thức xử lý ảnh dành cho máy in Epson. Ngược lại, EXIF Print chỉ ghi lại thông số máy ảnh tại thời điểm chụp và cho phép máy in hỗ trợ EXIF Print (như Canon S530D, HP Deskjet 5550) tự quyết định thông số in tối ưu.

    Nâng Cao Chất Lượng Ảnh


    HP Deskjet 3820

    Để tận dụng được khả năng cân màu tự động của PIM hoặc EXIF Print, bạn phải in trực tiếp từ tập tin ảnh gốc. Nếu đã dùng phần mềm xử lý ảnh như Adobe Photoshop hoặc Ulead PhotoImpact để chỉnh sửa, mọi dữ liệu của PIM và EXIF Print sẽ bị hủy mất.
    Nhà sản xuất cũng hiện thực EXIF Print theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, Canon yêu cầu phải dùng phần mềm Easy Photo Print, trong khi HP thì tích hợp luôn lên trình điều khiển máy in. Máy in có khả năng đọc dữ liệu trực tiếp từ máy ảnh hoặc thẻ nhớ thì hiện thực công nghệ tương hợp màu ngay trên phần cứng
    Máy in mới của Epson giờ đây hỗ trợ đồng thời cả chuẩn PIM lẫn EXIF Print; trong lúc vẫn nỗ lực khuyến khích khách hàng dùng máy ảnh tương thích PIM với máy in phun dùng bộ mực 6 màu. Một số sản phẩm của Canon, như S530D, có hỗ trợ EXIF Print trong phần mềm Easy Photo Print. Bản cập nhật phần mềm dành cho Canon I850 và model khác sẽ sớm xuất hiện. HP hỗ trợ EXIF Print ngay trong trình điều khiển của Deskjet 5550 và đang đặt trên web site để mọi người có thể tải về. Công ty hứa sẽ sớm có bản cập nhật cho nhiều model hơn.
    Nếu dự định mua máy in ảnh, bạn cần tìm loại có hỗ trợ chuẩn tương hợp màu của máy ảnh số. Hiện tại, máy ảnh hỗ trợ EXIF Print phổ biến hơn PIM.

    Lời Kết
    Máy in ảnh khá phong phú về chủng loại và được thiết kế phù hợp với từng yêu cầu riêng biệt của các nhiếp ảnh gia. Vì thế bạn cần phải lựa chọn để tìm được máy in có tính năng, chất lượng và mức giá phù hợp với mình. Chỉ có một điều đảm bảo: Với máy in phun ảnh tại nhà, bạn sẽ không cần phải mang phim ra tiệm rửa hình và chờ đợi nữa.

    Thùy Vân
    PC World Mỹ 1/2003

    ID: A0301_62