• Thứ Ba, 23/03/2004 10:41 (GMT+7)

    Hỗ trợ tiếng Việt trong Java

    Java là một trong những nền tảng phát triển ứng dụng quan trọng nhất hiện nay, việc Sun Microsystems công bố hỗ trợ bản địa (locale) tiếng Việt (Unicode) trong phiên bản Java JDK 1.5 là một trong những sự kiện có ý nghĩa đối với giới công nghệ thông tin Việt Nam trong đầu năm 2004 và tạo tiếng vang trên thế giới.

    Cuộc vận động

    Phiên bản Java 1.0 được Sun đưa vào ra vào năm 1995. Ngay từ năm 1997, khi mà một số lập trình viên Java người Việt nhận thức được tầm quan trọng của việc hỗ trợ bản địa tiếng Việt trên nền tảng Java, đã có một số hành động song mang tính tự phát, riêng lẻ nên không được Sun chú ý. Bẵng đi một vài năm, tháng 6/2003, trên diễn dàn VietUnicode (http://vietunicode.sourceforge.net/) xuất hiện một bài viết (http://vietunicode.sourceforge.net/forum/viewtopic.php?t=77) nêu lại tính cần thiết của bản địa tiếng Việt, thế nhưng tất cả vẫn chỉ dừng lại ở những dấu hỏi. Tháng 7/2003, Nguyễn Ngọc Minh, một trong những người sáng lập ra tổ chức JavaVietnam.org đã đặt lại vấn đề này trong một bài viết trên diễn đàn (http://www.javavietnam.org/javavn/mvnforum/viewthread?thread=285) và lập tức được các thành viên khác ủng hộ. Ngay sau đó cuộc vận động do JavaVietnam tổ chức nhằm yêu cầu Sun hỗ trợ tiếng Việt trong Java đã thực sự bùng nổ. Lần lượt các thành viên có tiếng tăm trong giới tin học đã được mời tham dự như Nguyễn Bá Thành, Lê Châu (diendantinhoc.org), Đặng Minh Tuấn (trưởng nhóm VietKey), Nguyễn Quân (tác giả của phần mềm nhập tiếng Việt trong Java - VietIME) và sau này là Vũ Xuân Lương đến từ Trung Tâm Từ Điển Học. Cuộc vận động thực sự bước sang một trang mới khi Nguyễn Quân gửi lên web site chuyên dùng cho các đề xuất cải tiến công nghệ Java một bài viết về tính cấp thiết của việc hỗ trợ bản địa tiếng Việt trong Java vào ngày 6/10/2003 (RFE 4932968, http://developer.java.sun.com/developer/bugParade/bugs/4932968.html). Với phương châm 'Ủng hộ việc hỗ trợ bản địa tiếng Việt trong Java cũng là ủng hộ cho nền công nghệ thông tin Việt Nam', cuộc vận động đã trở thành sự kiện nóng bỏng của các diễn đàn tin học tại Việt Nam. Kết quả chỉ sau 3 tuần, đề xuất hỗ trợ bản địa tiếng Việt trong Java đã nhanh chóng được xếp ở vị trí số 1 trong số những đề nghị cấp thiết nhất, và tính đến thời điểm cuối tháng 2/2004, đề xuất này đã nhận được trên 2.500 lượt bỏ phiếu ủng hộ, gần gấp đôi số phiếu so với đề xuất đứng kế dưới mặc dù được gửi muộn hơn đến 2 năm.

    Thành công bước đầu

    Sự nhiệt tình của cộng đồng  Java Việt Nam đã khiến cho những người phụ trách nhóm Quốc Tế Hóa của Sun chú ý. Brian Beck, trưởng nhóm Quốc Tế Hoá của Sun, đã gửi một thư ngỏ cho Nguyễn Ngọc Minh và Nguyễn Quân bày tỏ mối quan tâm đến đề xuất từ phía cộng đồng lập trình viên Java Việt Nam và xác nhận Sun sẽ hỗ trợ bản địa Việt Nam trong Java với sự trợ giúp từ phía các nhà phát triển Việt Nam. Mặc dù các tính năng của phiên bản mới nhất Java 1.5 (tên mã 'Tiger) đã được đưa vào lịch trình cố định từ tháng 8/2003, song Sun quyết định lần đầu tiên quyết định phá bỏ quy định này để bổ sung hỗ trợ bản địa tiếng Việt cho phiên bản này (nếu không, phải chờ dến phiên bản Java tiếp theo, có thể từ 2 đến 3 năm nữa). Tin này đã gây tiếng vang lớn trong cộng đồng Java thế giới, Bruno, trưởng đại diện cộng đồng Java trên thế giới tại Java.net đã chúc mừng thành công lớn của cộng đồng Java Việt Nam.

    Phiên bản thử nghiệm Java 1.5 beta 1 được công bố vào ngày 4/2/2004 đã có hỗ trợ các tính năng bản địa tiếng Việt (locale vi) cơ bản như font chữ, đơn vị thời gian, tiền tệ..., tuy nhiên vẫn còn hạn chế và khiếm khuyết. Hình 1 minh hoạ chương trình kiểm nghiệm tính năng bản địa trên Java 1.5 beta 1. Lưu ý những ký tự Việt hiển thị thành hộp vuông trong hình là do Sun thay đổi cơ chế font trong Java 1.5 và chưa kịp cập nhật khả năng hiển thị tiếng Việt trong bản beta 1. Bản địa tiếng Việt (locale vi) mà Sun dùng cho bản beta 1 là ICU data version 2.8 của IBM khá lạc hậu. IBM sẽ cập nhật bản địa tiếng Việt trong version 3.0 và Sun sẽ dùng trong bản beta 2 hoặc Final release (bản chính thức).

    Hiện cộng đồng Java Việt Nam đang nỗ lực kiểm nghiệm hỗ trợ bản địa tiếng Việt (Unicode) trong Java nhằm phản hồi cho Sun để hoàn thiện. Hy vọng với sự nhiệt tình của cộng đồng Java Việt Nam, phiên bản Java 1.5 chính thức sẽ hỗ trợ bản địa tiếng Việt đầy đủ và hoàn chỉnh.ÿ

    Nguyễn Ngọc Minh
    www.javavietnam.org

    ID: A0403_74