• Thứ Tư, 26/05/2004 09:37 (GMT+7)

    Dùng linux để làm việc?

    Người dùng Windows hẳn thường gặp "ác mộng" với những trục trặc phiền toái hay những lỗ hổng bảo mật chết người. Liệu có một thế giới khác tốt đẹp hơn, nghĩa là một hệ điều hành không bị hư hỏng bất chợt,

    Chán ngán với những rắc rối của Windows, vậy mời bạn cùng tìm hiểu xem 'cuộc sống' không có Windows ra sao.

    Người dùng Windows hẳn thường gặp 'ác mộng' với những trục trặc phiền toái hay những lỗ hổng bảo mật chết người. Liệu có một thế giới khác tốt đẹp hơn, nghĩa là một hệ điều hành không bị hư hỏng bất chợt, không yêu cầu thường xuyên cập nhật bản sửa lỗi hay những 'miếng vá' và không là mục tiêu của giới hacker?

    Ở đây chúng ta không đề cập đến Macintosh vì phần đông người dùng không muốn chuyển sang một hệ thống phần cứng mới. Vì vậy chỉ còn một lựa chọn: Linux. Có nhiều ứng dụng trên Linux tương đương với những ứng dụng trên Windows, phần nhiều là miễn phí, liệu chúng có làm việc tốt? Liệu bạn có thể trao đổi công việc của mình với hơn 90 phần trăm thế giới còn lại vẫn đang dùng Windows? Nào mời bạn cùng tìm hiểu thực tế sử dụng Linux.

    Đúng như 'tuyên ngôn' của nó, Linux ổn định và có tính tùy biến cao, có nhiều ứng dụng tốt và miễn phí, nhưng cũng có những ứng dụng khá cơ bản. Bạn nên làm quen với việc thực hiện gần như tự động các công việc (như cài đặt phần mềm mới). Chuyển sang môi trường mới có nghĩa bạn phải chấp nhận một số thứ và bỏ lại phía sau một số phần mềm quen thuộc.

    Bước đầu làm quen

    Việc chuyển sang Linux giống như thám hiểm vùng đất lạ: Bạn cần có người am tường để hướng dẫn đường đi nước bước. Nếu không may mắn quen biết ai rành rẽ về Linux, bạn có thể tham khảo phần 'Trợ giúp Linux'.

    Ở đây dùng Mandrake Linux 9.2, cài chung với Windows 2000 trên máy Dell Dimension 8100. Mandrake cho tải về miễn phí (tham khảo phần 'Chọn Linux'). Việc cài đặt khá đơn giản, không khó hơn cài Windows. (Nếu e ngại việc cài đặt phức tạp, bạn có thể dùng bản Linux chạy trực tiếp từ đĩa CD, tham khảo phần 'Chạy Linux trên CD').

    Về giao diện, làm việc với môi trường desktop Gnome (tham khảo 'Giao diện Linux: Gnome hay KDE') không khác nhiều so với Windows, thậm chí xét về một số phương diện còn tốt hơn - việc thay đổi desktop linh động hơn.

    Nhưng ngoài giao diện ra, những thứ khác có thể gây bối rối cho người dùng. Trong Linux, các chương trình không phải là những tập tin .exe (kiểu tập tin thực thi trong môi trường Windows); thực ra chúng không có phần đuôi (extension - phần nằm sau dấu chấm trong trên tập tin ở môi trường Windows). Các chương trình không nằm trong thư mục Program Files mà nằm trong nhiều thư mục 'bin'.

    Nói chung, Linux làm việc đạt yêu cầu. Ổ CD/DVD-ROM làm việc bình thường, ổ đĩa mềm có thể đọc và ghi, kết nối internet tốt, kết nối được với máy chủ Windows trong mạng nội bộ thông qua Samba và có thể in ra máy in mạng. Tuy nhiên có một vài trục trặc, ổ đĩa Zip kết nối (mount) thành công nhưng khi truy xuất thì nó quay không ngừng và không thể đọc được. Cách duy nhất để làm nó ngừng là tắt máy. Và việc sử dụng 2 màn hình không thực hiện được như ở Windows.

    Những vấn đề trên có thể có cách giải quyết (hãy nhờ đến 'Trợ giúp Linux'), vấn đề chỉ là thời gian và lòng kiên nhẫn của bạn!

    Ứng dụng trên Linux có làm việc tốt?
    Chuyển sang Linux có nghĩa sử dụng của chính Linux và tìm cách chạy cả những ứng dụng Windows. Thực tế cho thấy các ứng dụng Windows không làm việc thật tốt, nhưng hầu hết ứng dụng của Linux đều làm việc tốt

    Điểm trở ngại
    Để lấy thư điện tử, chúng ta sẽ cài chương trình Ximian Evolution, trình email trên Linux. Nếu không có biểu tượng khác biệt bạn sẽ dễ lầm tưởng mình đang làm việc với Microsoft Outlook. Hai chương trình này có giao diện và cách thức làm việc rất giống nhau. Nhưng với người dùng Lotus Notes thì đây lại là trở ngại. Có lẽ hầu hết mọi người khi chuyển từ Windows sang Linux đều phát hiện có ít nhất một chương trình Windows không có giải pháp thay thế tốt trên Linux. Một trong số đó là Notes.

    May mắn là có Wine, môi trường cho phép chạy các chương trình Windows trên Linux. Notes chạy khá tốt thông qua CrossOver Office, phiên bản có thể tải về của Wine.

    Tuy nhiên Microsoft Office 2000 không được suôn sẻ: Word và Excel làm việc không ổn định thông qua CrossOver Office. Giải pháp dễ dàng và miễn phí: OpenOffice.org, gói sản phẩm bao gồm trình xử lý văn bản, bảng tính, trình diễn và vẽ. Các ứng dụng của OpenOffice làm việc ổn định, dễ dùng và có nhiều tính năng. OpenOffice cho phép lưu lại dưới dạng tài liệu Word, Excel và PowerPoint, vì vậy bạn có thể trao đổi công việc với các đồng nghiệp dùng Microsoft Office.

    Một số tính năng có trong Microsoft Office nhưng OpenOffice không có, tuy nhiên chúng không thật sự cần thiết, ví dụ như Smart Tag.

    Duyệt Web


    Chạy MS Word trên Linux bị tình trạng khoảng cách dòng bất thường và gạch dưới ngẫu nhiên

    Phiên bản MOZILLA mới nhất làm việc trên Linux giống hệt như trên Windows (trình duyệt này được đánh giá mạnh hơn IE). Trình IE cài thông qua CrossOver Office làm việc không ổn định giống như Word.

    Một số trang web không hỗ trợ người dùng Linux. Ví dụ trình Rhapsody của Realplayer chỉ làm việc trên PC dùng Windows chạy IE. Real hiện chưa có kế hoạch đưa ra phiên bản hỗ trợ người dùng Linux.

    Dù vậy, ít nhất người dùng có thể chơi file MP3 trên đĩa cứng của mình. Một thuận lợi là Linux có thể truy cập các tập tin trên phân vùng Windows. Bạn có thể dùng Totem, một trình xem video và chơi nhạc, cùng với nhiều ứng dụng miễn phí khác. Việc sử dụng Totem sau khi đã dùng qua những trình chơi nhạc trên Windows như RealOne giống như ở cắm trại so với ở khách sạn, bạn phải tự làm nhiều thứ.

    RealOne tự động dò tìm các tập tin nhạc trên ổ đĩa cứng của bạn và sắp xếp chúng vào thư viện. Để chơi chúng, bạn không cần biết vị trí lưu giữ tập tin mà chỉ việc nhấn chọn tên album muốn nghe. Nhờ thẻ ID3, RealOne biết được thứ tự các track nhạc trên đĩa CD gốc. Totem không có tính năng thư viện. Để chơi, bạn phải tìm đến tập tin trong thư mục của nó. Nếu thư mục lưu xáo trộn thứ tự các track nhạc, bạn phải kéo vào mỗi lúc một tập tin để nghe các giai điệu theo đúng thứ tự.

    Một khác biệt quan trọng khác giữa Totem và RealOne: Totem không hiện các thông báo mỗi khi bạn đăng nhập vào hệ thống. Nó không thúc giục bạn thưởng thức những giai điệu mới nhất có trên mạng, cũng không quấy rối bạn về việc nâng cấp.

    Thay đổi nâng cấp


    FLPHOTO, trình biên tập ảnh cơ bản trên Linux cho phép chỉnh sửa tự động tương phản hay tiêu điểm

    Đôi khi bạn muốn thay đổi cấu hình, ví dụ như thêm phần cứng hay phần mềm mới chẳng hạn. Việc kết nối ổ nhớ flash USB suôn sẻ, cho phép trao đổi các tập tin dễ dàng. Khi kết nối với máy ảnh số Olympus C-750 Ultra Zoom, hệ điều hành nhận biết được và còn tự động tạo thêm biểu tượng Flphoto trên desktop, đây là trình biên tập ảnh.

    Nói chung, các chương trình Windows có đủ những thứ cần thiết để chạy, hoặc chúng biết nơi để tìm các tài nguyên yêu cầu trên hệ thống của bạn. Các chương trình Linux thì lệ thuộc hơn vào các chương trình khác. Một số chương trình trên Linux khi cài đặt sẽ yêu cầu kéo thêm những thành phần khác và bạn phải tìm tải về từ internet (rpmfind.net).

    Câu hỏi lớn
    Vậy Linux có thể dùng để làm việc? Câu trả lời chắc chắn là có. Ở một số mặt, làm việc với Linux thích hơn. Nó khởi động nhanh hơn Windows, mở các folder ngay tức khắc, và cho phép thay đổi desktop dễ dàng.

    Nhưng vấn đề lớn hơn là việc chuyển sang Linux có xứng đáng với rắc rối mà bạn có thể gặp phải. Nếu chỉ vì bực tức với Windows, tính bảo mật và tính bất ổn của nó, việc chuyển sang Linux có thể không phải là bước đi tốt nhất. Bạn phải học nhiều thứ mới, và có thể gặp phải việc 'đụng độ' giữa các phần mềm. Và cuối cùng, Linux cũng không phải hoàn toàn không có những lỗ hổng bảo mật.

    Nhưng nếu bạn khổ sở với khả năng tùy biến hạn chế của Windows, hay nếu bạn muốn có gần như toàn quyền kiểm soát PC của mình và nếu bạn có thể tránh khỏi sự cám dỗ của sản phẩm phần cứng và phần mềm mới nhất thì chuyến du hành đến vùng đất Linux thật thú vị. Tuy vậy, có thể bạn vẫn cần đến Windows để chạy những ứng dụng chưa có giải pháp thay thế trên Linux hay để thử các phần mềm mới.

    CHẠY LINUX TRÊN CD
    Cài đặt Linux luôn được xem là công việc khó khăn và mạo hiểm, người dùng thường phải băn khoăn trước việc phân vùng lại ổ đĩa cứng hoặc tìm PC trống để sử dụng. Thế nhưng nếu có cách để thử Linux mà không phải cài đặt, phân vùng hay 'đụng chạm' bất cứ thứ gì trên đĩa cứng thì bạn nghĩ sao? Điều này hiện thực với giải pháp Linux trên CD.

    Linux trên CD ('live CD Linux' hay gọi tắt là Linux CD) là một dòng Linux mới. Không giống với các phiên bản Linux truyền thống, Linux CD   chạy trực tiếp từ CD. Bạn chỉ việc đưa đĩa CD vào và khởi động hệ thống, mọi thứ - hệ điều hành và ứng dụng - sẽ chạy từ CD.

    Có nhiều cách tạo bản Linux CD. Cách đơn giản nhất là bạn tải về tập tin ảnh đĩa ISO (hầu hết các bản Linux CD giới thiệu ở đây đều được cung cấp miễn phí) và dùng chương trình ghi CD như Nero hay Easy CD để ghi lên CD.

    Sau khi đã có CD, đảm bảo hệ thống của bạn phải được thiết lập khởi động từ CD (có thể bạn phải vào BIOS để thay đổi trình từ khởi động hệ thống).

    Nếu bạn muốn lưu dữ liệu, một số bản Linux CD được giới thiệu ở đây cho phép đọc và ghi lên phân vùng đĩa cứng định dạng theo FAT16 hay FAT32. Một số bản cho phép đọc đĩa cứng dùng định dạng NTFS nhưng không có bản nào cho phép ghi, trong trường hợp này bạn phải cần đến đĩa mềm hay ổ USB, ổ đĩa mạng hay ổ ghi CD. Một số bản Linux CD cho phép cài đặt lên đĩa cứng.

    ByzantineOS (http://byzgl.sourceforge.net/)
    Một bản Linux CD thú vị, tập tin ISO chỉ chiếm dung lượng 48MB nhưng cung cấp môi trường làm việc đồ họa đầy đủ (hỗ trợ các card đồ hoạ Nvidia RIVA/GeForce, ATI Rage 128/PRO). Trình quản lý desktop dựa trên trình duyệt Mozilla. Sau khi khởi động bạn có thể lấy đĩa CD ra vì tất cả chương trình đều được nạp vào bộ nhớ. ByzantineOS cung cấp trình duyệt web, email, trình mô phỏng chơi game Nintendo và một số ứng dụng đơn giản, ngoài ra còn có trình chơi đa phương tiện (dựa trên MPlayer) có thể chơi DVD.

    ClusterKnoppix (http://bofh.be/clusterknoppix/)
    Là bản Knoppix được sửa đổi dùng nhân OpenMosix. Các tính năng nổi bật:
    - OpenMosix terminal server - dùng PXE, DHCP và tftp để khởi động các máy trạm Linux thông qua mạng.
    - Các máy trạm không cần có ổ CD-ROM, ổ cứng hay ổ đĩa mềm. OpenMosix autodiscovery - các nút mạng mới (máy trạm) tự động kết nạp vào liên cung mạng (cluster) mà không cần cấu hình.
    - Các công cụ quản lý cluster - OpenMosixuserland/OpenMosixview. Mỗi nút mạng đều có quyền truy cập root đến các nút khác thông qua ssh/RSAkeys.

    Cool Linux (http://emergencycd2.sourceforge.net/)
    Dựa trên Red Hat, môi trường đồ hoạ đầy đủ với desktop IceWM. Bản Linux này thật sự xuất sắc về khả năng multimedia, có sẵn các driver Nvidia, trình biên tập audio và video, ứng dụng mô hình 3D Blender. Mặt hạn chế: việc cấu hình phần cứng được thực hiện với Xconfigurator và Kudzu của Red Hat yêu cầu sự tương tác của người dùng trong quá trình khởi động. Hầu hết các ứng dụng được chọn lọc đều không yêu cầu tài nguyên hệ thống cao ngoại trừ OpenOffice 1.0.

    Damn Small (http://www.damnsmalllinux.org/)
    Dựa trên Knoppix nhưng rút gọn chỉ còn 50MB, chứa vừa đủ trên CD danh thiếp. Tuy dung lượng nhỏ nhưng Damn Small cung cấp môi trường làm việc khá đầy đủ và dễ sử dụng, bao gồm XMMS (MP3 và MPEG), trình FTP, duyệt web, email, chat, bảng tính, soạn thảo văn bản... ngoài ra còn có web server, SSH/SCP server và client. Desktop mặc định là Fluxbox. Nếu thích, bạn có thể cài Damn Small lên đĩa cứng. Tất cả ứng dụng đều nhỏ và không yêu cầu tài nguyên hệ thống cao nên đây là lựa chọn rất thích hợp cho PC cấu hình thấp.

    Devil-Linux (http://www.devil-linux.org)
    Được thiết kế để làm firewall hay router, mục tiêu của Devil-Linux nhằm tạo bản cài đặt Linux an toàn, có thể tùy biến và nhỏ. Dĩ nhiên, ưu điểm chính của firewall trên CD là các tập tin trên CD không thể bị phá (bởi hacker), và nếu bạn nghi ngờ có ai đó cố tình xâm nhập hệ thống của mình thì chỉ việc khởi động lại và dữ liệu trong RAM sẽ 'sạch sẽ' trở lại. Một ưu điểm khác là chỉ mất 15-30 phút để thiết lập firewall và đưa vào hoạt động.

    Dynebolic (http://www.dynebolic.org)
    Được cấu hình sẵn hoàn chỉnh để phát nhạc trực tuyến với phần mềm MuSE. Ngoài các ứng dụng multimedia, nó còn cung cấp các phần mềm thông thường dùng để duyệt web và email (Mozilla) cũng như đồ hoạ (Gimp) - tất cả đều chạy trên desktop Blackbox. Hệ thống khởi động ngay vào môi trường làm việc đồ họa.

    Eagle Linux (http://eaglelinux.w32.net)
    Khác với các bản Linux khác được giới thiệu ở đây, Eagle Linux chỉ là tài liệu hướng dẫn cách thức tạo Linux trên CD. Đây là công cụ học tập tuyệt vời. Có 2 phiên bản: verion 1.0 tạo CD khởi động từ cài đặt Red Hat hiện có, còn version 2.0 dành cho người dùng Debian. Ngoài việc tạo đĩa CD, tài liệu này còn dùng để tạo các hệ thống Linux nhúng chạy trên nhiều nền tảng hệ thống và bộ xử lý khác nhau.

    eLearnix (http://freeloaderlinux.sourceforge.net)
    eLearnix, tên trước đây là FreeLoader, được phát triển dựa trên Slackware, dùng desktop KDE (nên tải tập tin FREE2.iso vì đây là bản hoàn chỉnh hơn). Khi khởi động, đầu tiên bạn sẽ vào màn hình console (văn bản) và có thể thực hiện việc cấu hình cơ bản trước khi khởi động KDM. Bạn sẽ có 3 lựa chọn: 'root', 'max' cho giao diện dạng Mac OS và 'xpress' cho giao diện dạng Windows XP.

    Flonix (http://www.flonix.com/)
    Dựa trên Damn Small, có 2 phiên bản: Flonix USB Edition có thể cài trên ổ nhớ flash USB hay thẻ nhớ compact flash (CF) và Flonix CD Edition là bản Linux chạy trên CD.

    GNOPPIX (http://www.gnoppix.org)
    Dựa trên Debian, có thể so sánh với Knoppix nhưng môi trường desktop dùng Gnome.

    GeeXbox (http://www.geexbox.org/)
    Một HĐH hoàn chỉnh với khả năng multimedia xuất sắc, có thể chơi gần như tất cả các loại multimedia, ví dụ như MPEG 1/2 (MPG, VCD, DVD...), MPEG 4, RealMedia và Windows Media, MP3, Wav (AudioCD), AC3, Ogg/Vorbis...

    Hakin9 Live (http://www.haking.pl/en/index.php?page=hakin9_live)
    Đây là kho thông tin về bảo mật dành cho những người có trách nhiệm bảo mật hệ thống máy tính, lập trình viên, chuyên gia bảo mật và những nhà quản trị chuyên nghiệp cũng như những ai quan tâm. Hakin9 Live chứa đủ các công cụ và tài liệu cần thiết để thực hành những phương pháp và kỹ thuật bảo mật.

    Knoppix (http://www.knoppix.com)
    Dựa trên Debian, Knoppix là một trong những bản Linux đầu tiên được thiết kế đặc biệt để chạy trên CD và nó vẫn duy trì vị trí hàng đầu. Nếu ghi với tập tin ISO, bạn sẽ cần đĩa CD 700MB. Knoppix cho phép đưa vào các thông số đặc biệt khi khởi động, bạn có thể nhấn F2 để xem danh sách các tùy chọn khởi động. Sau khi khởi động sẽ vào ngay màn hình KDE. Ổ đĩa NTFS (nếu có) được 'mount' tự động, nhưng chỉ đọc. Knoppix cung cấp sẵn cả hai trình duyệt web Mozilla và Koqueror, cả hai bộ ứng dụng Koffice và OpenOffice.org, ngoài ra còn có các ứng dụng audio, video và đồ hoạ. SSH và HTTP server có thể khởi động theo yêu cầu, có cả các công cụ bảo mật như Ettercap, Airsnort và Ethereal.

    LindowsCD (http://www.lindows.com)
    LindowsCD gần như có đủ các tính năng như LindowsOS, như duyệt web, email, chat... thậm chí còn có cả trọn bộ ứng dụng tương thích Microsoft Office với trình xử lý văn bản, bảng tính và trình diễn. Đây cũng là cách thức an toàn và đơn giản để kiểm tra tính tương thích của máy tính trước khi cài LindowsOS.

    LNX-BBC (http://www.lnx-bbc.org)
    Linux Bootable Business Card (LNX-BBC) nảy sinh từ ý tưởng tạo đĩa cứu hộ chứa vừa trên đĩa CD danh thiếp để có thể luôn mang theo mình sẵn sàng cứu hộ sự cố phần cứng hay phần mềm bất kỳ. CD này chứa nhiều tiện ích chẩn đoán và xử lý sự cố, công cụ cấu hình và cả X-Windows với trình quản lý Blackbox và trình duyệt web. Thật ngạc nhiên là tất cả những thứ đó chứa vừa trên CD 40MB.

    Morphix (http://morphix.sourceforge.net)
    Dựa trên Knoppix, nhưng có một số khác biệt: với thiết kế mô-đun nó có thể dễ dàng cài lên đĩa cứng và các nhà phát triển cung cấp một sổ ảnh đĩa CD tạo sẵn nhắm đến đối tượng người dùng khác nhau như Morphix Game, Morphix HeavyGUI (dựa trên Gnome), Morphix KDE và Morphix LightGUI (dựa trên IceWM).

    Oralux (http://oralux.org)
    Dựa trên Knoppix, được thiết kế dành cho người khiếm thị. Giao diện người dùng hỗ trợ âm thanh được xây dựng trên Emacspeak, một desktop mạnh và hoàn chỉnh. Đĩa CD bao gồm Flite, phần mềm chuyển văn bản thành tiếng nói miễn phí hỗ trợ tiếng Anh và Pháp. Oralux cho phép người dùng khiếm thị nghiên cứu tài liệu, trao đổi email, duyệt web và các công việc thông thường khác.

    MoviX (http://movix.sourceforge.net)
    Nảy sinh từ ý tưởng hỗ trợ xem DVD trên Linux: khởi động từ Linux CD vào màn hình đồ họa và tự động kích hoạt trình xem DVD, lấy đĩa Linux CD ra, đưa đĩa DVD vào và nhấn nút play để xem! Đó là ban đầu, dự án hiện giờ đã phát triển thành nhiều nhánh. Miễn là card đồ hoạ của bạn có hỗ trợ, MoviX sẽ cho phép bạn xem DVD, VCD và các định dạng multimedia khác (VCD, DivX, AVI, MPG, MP3, Ogg...). Kích thước của tập tin ISO nén chỉ có 22MB.

    Sentry Firewall CD (http://www.sentryfirewall.com)
    Thích hợp cho ứng dụng firewall, IDS (Intrusion Detection System) hay môi trường server. Hệ thống được thiết kế cho phép cấu hình nhanh chóng đáp ứng những môi trường làm việc khác nhau thông qua tập tin cấu hình nằm trên đĩa mềm, đĩa cứng hay đĩa mạng thông qua HTTP (S), FTP, SFTP hay SCP. Hiện tại, HĐH được xây dựng trên Slackware 9.0, và có thêm các gói phần mềm và tiện ích khác. 

    SLAX-Live CD (http://slax.linux-live.org)
    Dựa trên Slackware, có chứa các thông tin và script cần thiết để bạn tự tạo CD Linux cho riêng mình. Khi khởi động từ CD, ảnh nhân Linux (vmlinuz) sẽ được nạp đầu tiên. Kế tiếp, 16MB đĩa ảo (ramdisk) được tạo trên bộ nhớ máy tính. Ảnh đĩa gốc (initrd.gz) sẽ được chép vào đĩa ảo và sau đó được 'mount' thành hệ thống tập tin gốc. Các thư mục lớn (như /usr, /opt,...) được 'mount' trực tiếp từ đĩa CD (chỉ đọc).

    SUSE Live-Eval (http://www.suse.com)
    SUSE Linux đã đưa ra bản Live-Eval (miễn phí) từ phiên bản 6.0 để người dùng dùng thử trước khi cài bản chính thức. Tuy nhiên, bản Linux này yêu cầu phải có đĩa cứng để kiểm tra tính tương thích của PC, nó không thể dùng như đĩa demo hay cứu hộ giống như những bản Linux CD khác, như Knoppix.

    vnlinuxCD (http://vnlinuxcd.vnlinux.org)

    vnlinuxCD (tên cũ KDLC) dựa trên Mandrake và được Việt hóa, nhắm vào người dùng bình thường với các chức năng như soạn thảo văn bản, bảng tính, nghe nhạc, xem phim... ngoài ra còn có tính năng duyệt web, chat, email với giao diện tiếng Việt. Đặc biệt, vnlinuxCD có chức năng điều khiển desktop bằng giọng nói. vnlinuxCD cũng có thể cài lên đĩa cứng.

    NGUỒN
    - The Linux Experiment - PC World US
    - Burn It and Boot It: 'Live CD' Linux (InformIT)
    - DistroWatch.com


    Thanh Phong

    ID: A0403_62