• Thứ Hai, 27/11/2006 15:48 (GMT+7)

    Giải trí theo nhu cầu

    Trong tương lai, bạn có thể nghe nhạc, xem phim, TV bất cứ lúc nào, ở đâu và chương trình gì.

    Trong tương lai, bạn có thể nghe nhạc, xem phim, TV bất cứ lúc nào, ở đâu và chương trình gì.

    Cuộc cách mạng trong giải trí số sẽ không được truyền hình nữa, thay vào đó, nó sẽ biến hình thành tin podcast, thành tập tin tải trực tiếp về, được chia sẻ qua mạng... và luôn sẵn có để hiển thị trên màn hình từ 2 đến 200.

    Nhưng khi ta hướng đến tương lai của giải trí số, định hình nó sẽ như thế nào thì nhiều "bạn đồng hành" quen thuộc lúc này với chúng ta sẽ không còn nữa. Các màn hình lớn sẽ thống trị phòng khách, chúng ngày càng lớn hơn, phẳng hơn và có độ phân giải cao hơn. Video độ phân giải cao sẽ được âm thanh vòm, có khả năng giả lập được cả tiếng thì thầm hay tiếng ríu rít của đàn chim lượn phía trên.

    Hàng loạt thiết bị, chức năng khác nhau, kết hợp lại tạo thành trung tâm giải trí tại nhà. Nhưng cái "mớ" này sẽ biến mất, thay vào đó là chiếc hộp set-top box duy nhất hay chỉ một chiếc Media Center tất cả trong một. Và đám dây nhợ lằng nhằng của dàn rạp hát gia đình sẽ được thay thế bằng công nghệ không dây tốc độ cao. Bên cạnh đó, một loạt thiết bị di động mới cho bạn thưởng thức giải trí gia đình mà không phải ngồi ở nhà mới thư giãn được.

    Cuộc cách mạng thiết bị điện tử

    TV sẽ đóng vai trò hơn cả một trung tâm giải trí, chúng cũng có thể là trạm liên lạc, cho bạn quản lý mọi luồng thông tin trong nhà, cộng thêm tin nhắn bằng giọng nói và các loại dữ liệu khác như văn bản và tin RSS. Trong khi AT&T và Verizon (tại Mỹ) đang dần dần đưa ra dịch vụ IPTV kết hợp hình, tiếng và dữ liệu thì một số công ty cáp quy mô nhỏ hơn như Knology hay Everest cũng đã có những dịch vụ này, hỗ trợ cả thông tin ID người gọi và tin nhắn tiếng, trực tiếp đến TV thông qua thiết bị set-top box.

    Gần đến năm 2007, ta sẽ thấy càng nhiều các trung tâm đa phương tiện cho phòng khách giống như một PC, có thể chơi DVD, chuyển nhạc CD và cho bạn xem nội dung khắp nhà. Ví dụ Apple sắp có iTV, Verizon có Home Media DVR. Cuối cùng, những trung tâm dữ liệu đó sẽ kết nối với từng thiết bị còn lại trong nhà, như hệ thống đèn và điều hòa, điện thoại di động, đầu máy và cả hệ thống thông tin giải trí trong xe hơi. Ví dụ Motorola vừa giới thiệu DVR có thể gửi nội dung đến điện thoại Razr V3x, mặc dù dịch vụ này vẫn chưa có.

     

    NHỮNG THIẾT BỊ SẼ CHẾT

     
     
     

    Kẻ an nghỉ: máy ảnh số
    Năm sinh: 1975
    Chết: 2012?

    Máy ảnh số đã chết, hưởng thọ 37 tuổi sau một căn bệnh trầm kha. Nó không "sống" được vì máy quay số vừa quay phim, vừa chụp hình dễ dàng và cả chiếc điện thoại cũng có khả năng chụp ảnh. Không có dịch vụ mai táng.

     

    Thiết bị trợ lực cho phòng khách

    Khi HDTV thay thế dòng TV tương tự (analog), công ty nghiên cứu Park Associates dự đoán đến năm 2010, tại Mỹ sẽ có gần 100 triệu TV độ phân giải cao trong gia đình. Và đến lúc này, hẳn người dùng sẽ muốn có thêm 1 chiếc hộp khác: đó là đầu máy chiếu phim độ nét cao. Các đầu Blu-ray và HD DVD đã xuất hiện trong năm nay, nhưng nhiều người vẫn còn dè chừng vì vấp phải vết xe đổ của chuẩn VHS-Betamax trước đây từng làm cho hàng ngàn người phải "ôm" công nghệ chết ấy. Ricoh vừa phát triển một tia laser có thể đọc được cả 2 định dạng, nhưng các nhà sản xuất vẫn chưa công bố kế hoạch tung ra đầu đọc cho cả 2 định dạng này.

     

    Chuyển nhạc phim thông minh hơn: hãy nghĩ đến Home Media DVR của Verizon như là mạng gia đình cho chiếc TV của bạn. Hiện đã có cho vài khách hàng FIOS (IPTV) của Verizon, cho phép bạn ghi video độ nét cao hay video chuẩn vào đầu DVR và sau đó chiếu lại trên 3 set-top trong nhà. Nó cũng kết nối với PC để xem ảnh và nghe nhạc.

    Người dùng cũng sẽ chú ý nhiều hơn đến âm thanh vòm, nhưng không phải tập trung vào những bộ loa mới. Mặc dù Dolby cho thấy âm thanh vòm cần đến 22 loa vệ tinh và 2 loa sub nhưng các hệ thống 5.1 hoặc 6.1 vẫn sẽ là chuẩn cho giải trí gia đình trong thời gian tới. Thay vào đó, các bộ nhận/phát (receiver) sẽ xử lý âm thanh thông minh hơn, "đánh lừa" tai bạn dựa trên thói quen của tai (psycho-ascoustics) khiến bạn tin rằng âm thanh đang đến từ những nơi không gắn loa.

    Dân sành điệu cũng sẽ cần một cách khác thông minh hơn để điều khiển "đồ chơi" của mình, như NevoSL của Universal Electronics. Đây là bộ điều khiển từ xa Wi-Fi có một màn hình LCD cảm biến, hoặc The Loop của Hillcrest Labs có hình tròn, tích hợp những cảm ứng chuyển động. The Loop hoạt động chung với phần mềm Freespace của Hillcrest Labs, có hình dạng giống như con chuột không có bàn di chuột, cho bạn định vị menu trên set-top box bằng các chuyển động tay. Các sản phẩm dùng chung với The Loop năm sau sẽ xuất hiện. Những bộ điều khiển từ xa như vậy cũng sẽ hỗ trợ nhiều loại thiết bị hơn so với một số model hiện nay.

    Tin tức nối mạng

    Trái tim của phòng khách thế hệ tiếp theo sẽ là một hệ thống mạng cho bạn dễ dàng chuyển nội dung từ thiết bị này sang thiết bị khác. Ngày nay, các sản phẩm như Philips Streamium WACS700 và Sonos Digital Music System lấy nhạc qua mạng Wi-Fi. Các sản phẩm "ngày mai" có thể chuyển video độ phân giải cao, âm thanh vòm... có mức băng thông lớn. Nhưng làm thế nào để chuyển được, liệu các thiết bị từ nhà sản xuất A có thể "nói chuyện" được với thiết bị của nhà sản xuất B, và liệu tất cả chúng có được bảo vệ bản quyền?

    Một chuyên gia mường tượng ra 3 hệ thống mạng không dây trong nhà. Đầu tiên là chuẩn Wi-Fi 802.11n, mang nội dung web đến mọi căn phòng. Nhưng DVR có thể bỏ qua mạng Wi-Fi, chuyển các tập tin video dung lượng lên đến HDTV qua kết nối Ultra-Wideband (UWB). Và mỗi thiết bị từ TV cho đến lò nướng sẽ được điều khiển thông qua mạng thứ 3 dựa trên chuẩn ZigBee của Freescale, một công nghệ không dây ít tốn năng lượng, có thể chuyển bit dữ liệu ở cự ly ngắn.

    Nhưng vẫn còn vài trục trặc. Đầu tiên là 2 công nghệ UWB đang cạnh tranh nhau: Wireless USB của Wi-Media và UWB của Freescale. Hơn nữa, chuẩn 802.11n vẫn còn đang ở giai đoạn dự thảo, mà bản dự thảo thứ 2 sẽ có trước tháng 1 năm sau. Các nhà sản xuất thiết bị vẫn tung ra các thiết bị hỗ trợ chuẩn dự thảo .11n nhưng chúng có thể không tương thích với chuẩn .11n chính thức. Tin tốt: tổ chức Wi-Fi Alliance sẽ bắt đầu cấp chứng nhận các sản phẩm đạt chuẩn 802.11n vào giữa năm 2007; chứng nhận này đảm bảo được một mức tương thích nào đó giữa các thiết bị.

    Bá nghệ bá tri. Trông giống chiếc máy chơi game di động PlayStation Portable, nhưng Mylo của Sony còn giống chiếc BlackBerry hơn vì có một dãy phím. Thiết bị có tích hợp Wi-Fi này cho bạn gửi và nhận tin nhắn văn bản, lướt web, xem video hay nghe MP3 ở bất kỳ đâu.

     

    Một số công ty sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng có thể ủng hộ mạng tận dụng hệ thống lưới điện trong nhà để chuyển dữ liệu và điều khiển thiết bị. Nhưng ở đây cũng vậy, một số chuẩn "đụng" nhau (xem thêm find.pcworld.com/55138). Một số công ty khác lại tìm giải pháp cáp FireWire để chuyển âm thanh và hình ảnh giữa các thiết bị, hoặc Bluetooth để điều khiển.

    Và một nhu cầu khác của người dùng là quản lý tập tin nghe nhìn với nhiều thiết bị khác nhau. Một chuyên gia cho biết chuyển tập tin từ PC sang Ipod thì dễ nhưng quản lý chúng qua điện thoại di động, thẻ nhớ hay các thiết bị khác lại khó hơn nhiều.

    Các giải pháp đang bắt đầu xuất hiện. Ví dụ phần mềm SimpleCenter của SimpleDevices cho bạn xem nội dung chứa trên thiết bị bất kỳ có kết nối mạng và chạy tập tin đó trên bất kỳ thiết bị nào tương thích cũng thuộc mạng đó. Chẳng hạn bạn có thể chụp hình bằng điện thoại Wi-Fi và hiển thị hình vừa chụp trên TV thông qua set-top box, hoặc dùng một bộ điều khiển từ xa đa năng để chuyển tập tin MP3 từ máy tính sang dàn stereo. Khi viết bài này thì SimpleCenter đã có thể hoạt động với bộ điều khiển từ xa của Nevo, các thiết bị Philips Streamium và điện thoại di động Nokia N80. Năm sau, SimpleCenter sẽ tương thích nhiều thiết bị hơn nữa.

    Nội dung là vua

    Nhưng mảng nghe nhìn trong nhà chỉ mới bắt đầu. Năm vừa qua, giải trí đã vững bước đi từ phòng khách sang Ipod, điện thoại di động và các thiết bị di động khác (xem find.pcworld.com/55139).

    Ngay khi TiVo và ReplayTV có tính năng xem video theo thời gian người dùng ấn định (time shifting) thì Sling Media giới thiệu chức năng xem ở bất cứ đâu (place shifting) với những ai chán phải ngồi sofa. Dùng Slingbox, bất cứ ai cũng có thể xem được truyền hình cáp từ bất kỳ thiết bị có kết nối băng rộng nào, gồm có cả Pocket PC. TiVo2Go của TiVo cung cấp một dịch vụ tương tự, ghi lại chương trình truyền hình để xem lại trên thiết bị của TiVo. Và một loạt các máy nghe nhạc có kết nối Wi-Fi như MusicGremlin, Mylo của Sony và sắp đến là Zune của Microsoft có thể đưa tính năng place shifting tiến xa hơn nữa và trở nên phổ biến.

    Đó là những bước đi đầu tiên hướng đến tương lai, nơi mà chúng ta có thể xem được mọi thứ, trên mọi thiết bị, ở bất cứ đâu và bất kỳ lúc nào. Theo nhận định của một chuyên gia thì trong vòng khoảng 5 năm nữa, bạn chỉ còn việc bỏ tiền và thời gian cho nội dung mà thôi, đơn giản vì đó là thứ mà người tiêu dùng muốn.
    Còn trước mắt, phim ảnh mà chúng ta xem trên các thiết bị di động có thể bị Hollywood giới hạn hơn là do phần cứng. Nhưng thái độ của Hollywood đang thay đổi nhanh chóng, họ sẽ cung cấp các dịch vụ bảo mật và quyền quản trị nội dung cho các nhà cung cấp nội dung. Một phần vì cải tiến trong DRM và thành công của iTunes, nhưng cũng có thể họ nhận ra sự phân phối trên mạng đã trở thành trào lưu không thể ngăn được.

       

    Bảo vệ bản quyền số sẽ linh động hơn
    Không có cơ chế quản lý bản quyền số (DRM) nào mà cả chủ sở hữu nội dung và người dùng có thể chung sống được. Giấc mơ truy cập bất cứ nội dung gì, trên bất cứ thiết bị nào, vào bất cứ lúc nào sẽ không bao giờ trở thành hiện thực. Các cơ chế DRM hiện nay như Fairplay của Apple, cấp quyền cho người dùng chỉ trên một loại thiết bị nào đó thôi. Nhưng nếu bảo vệ bản quyền của bài nhạc không nằm trên thiết bị mà nằm trên nhận diện người dùng thì bạn có thể đăng nhập vào bất cứ thiết bị nào và thưởng thức nội dung thì sao?
    Vài công ty đang tiến hành nghiên cứu một hệ thống như vậy. Để biết thêm, bạn có thể tham khảo tại find.pcworld.com/55213.
    Hai xu hướng "nóng" khác là game trực tuyến và game nhiều người chơi. Để biết thêm, bạn đến find.pcworld.com/55203.

     

    Tuy vậy, các studio trước đây thu tiền khách hàng mỗi lần họ mua cùng một nội dung nhưng ở định dạng khác nhau thì nay đang đấu tranh để có những quy định với nhu cầu mua nội dung 1 lần và xem bất kỳ đâu. Mặc dù, dịch vụ tải video của Apple khá thành công đã thay đổi cách nhìn của các studio về nội dung số nhưng bạn vẫn không thể nghe được nhạc tải về của Apple trên điện thoại LG Chocolate; thậm chí không thể chuyển qua hệ thống Sonos được vì vẫn còn ràng buộc về bản quyền.

    Một chuyên gia tin rằng vấn đề này sẽ được giải quyết triệt để nhưng chỉ sau khi "ông gác cổng" của Hollywood về hưu và các công ty quản lý công nghệ, nội dung cộng tác trên các chuẩn mở. Điều này hiện nay có vẻ chưa bức thiết lắm nhưng nó sẽ xảy ra khi các công ty nhận ra tiềm năng của công nghệ hay những công ty không ngại ngần từ bỏ lối kinh doanh cũ. Trong khi đó, người dùng phải đối diện một loạt, có thể ví von như những khu vườn bị rào kín, các trang web nội dung như iTunes chỉ hỗ trợ một số thiết bị hay định dạng, buộc người dùng phải tìm đến nhiều nguồn khác để có được cùng nội dung nếu muốn xem trên các thiết bị khác nhau.

    Còn nội dung do chính người dùng tạo ra trên các trang web như Revver và YouTube có thể lấp khoảng trống giữa các studio và nhà cung cấp dịch vụ. Do đó sẽ làm nảy sinh các hình thức giải trí hoàn toàn mới - có thể là câu chuyện mà bạn muốn chia với cả thế giới, miễn là nó hay.

     

    NHỮNG THIẾT BỊ SẼ CHẾT

     
     
     

    Kẻ an nghỉ: DVD
    Năm sinh: 1995
    Chết: 2015?

    Giống như VCR, đầu máy DVD 20 tuổi cũng sẽ biến mất, thay thế là đĩa HD DVD và Blu-ray độ phân giải cao. Nhưng không lâu sau, một ngày nào đó, ý tưởng xem phim trên mặt đĩa bóng loáng cũng sẽ trở nên "không giống ai" vì các dịch vụ video và băng thông rộng có giá rẻ hơn nhiều.

     

    Lê Duy
    PC World Mỹ 11/2006

    ID: A0611_103