• Thứ Hai, 20/08/2007 14:00 (GMT+7)

    CMMI - Phiên bản mới V1.2

    Sau gần 6 năm ban hành và sử dụng, CMMI phiên bản 1.1 đã được chính thức thông báo với lộ trình thời gian chuyển tiếp lên phiên bản mới CMMI 1.2.

    Tháng 8/ 2006, SEI (Software Engineering Institute – Viện Công Nghệ Phần Mềm Mỹ) - tổ chức phát triển mô hình CMM/CMMI đã chính thức thông báo về phiên bản mới CMMI 1.2. Như vậy là sau gần 6 năm ban hành và sử dụng thay thế cho CMM (từ tháng 12/2001), CMMI phiên bản 1.1 (CMMI 1.1) đã được chính thức thông báo với lộ trình thời gian chuyển tiếp lên phiên bản mới CMMI 1.2.

    Mặc dù số lượng các công ty phần mềm tại Việt Nam đạt được CMM/CMMI đến nay vẫn chưa nhiều, nhưng với sự khởi sắc trong lĩnh vực gia công và sản xuất phần mềm vài năm trở lại đây, sự cạnh tranh cũng như yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, đã thúc đẩy các công ty xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo các mô hình quốc tế.

    Có những khác biệt đáng kể giữa CMMI 1.1 và CMMI 1.2, trong khuôn khổ một bài báo chúng tôi cố gắng nêu những nét cơ bản nhất, nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quát, từ đó dễ dàng định hướng cho việc nghiên cứu chi tiết hơn về CMMI 1.2.

    Hiện có hàng trăm công ty, tổ chức trên thế giới đã và đang xây dựng quy trình chất lượng theo phiên bản CMMI 1.1 (kể cả các công ty ở Việt Nam), cần phải có lộ trình với khung thời gian thích hợp để chuyển tiếp sang CMMI 1.2. Do vậy, trước tiên chúng tôi sơ lược những chính sách của SEI về việc chuyển tiếp giữa CMMI 1.1 và CMMI 1.2.

    1. Chính sách chuyển tiếp từ CMMI 1.1 đến CMMI 1.2

    Khung thời gian chuyển tiếp:

    • Thời gian chuyển tiếp bắt đầu từ 25/08/2006 và kết thúc 31/08/2007.

    Thời gian hiệu lực của CMMI 1.1:

    • Với chính sách mới đi kèm CMMI v1.2, những tổ chức đã được đánh giá và đạt CMMI, hiệu lực của kết quả đánh giá sẽ được công nhận và duy trì trên trang web của SEI trong vòng tối đa 3 năm kể từ ngày kết thúc đánh giá.

    • Chính sách này cũng được áp dụng cho các tổ chức đã được công nhận CMMI v1.1.

    Thời gian hiệu lực cho các khóa huấn luyện chính thức về CMMI 1.1:

    • SEI yêu cầu tổ chức áp dụng CMMI phải tham gia một khóa học bắt buộc chính thức về CMMI (Introduction to CMMI) do giảng viên được SEI công nhận.

    • Với chính sách chuyển tiếp, những khóa huấn luyện chính thức về CMMI 1.1 sẽ không được công nhận sau ngày 31/12/2006.

    • Từ 2007, những khóa huấn luyện chính thức về CMMI 1.2 phải được giảng dạy bởi giảng viên do SEI công nhận cho CMMI 1.2. Điều này đồng nghĩa với việc từ 2007, các giảng viên cho CMMI 1.1 phải được nâng cấp lên CMMI 1.2 và được SEI công nhận.

    Ngày hiệu lực của các đánh giá theo CMMI 1.1:

    • Tất cả các đánh giá mà giai đoạn đánh giá onsite (giai đoạn thực hiện ngay tại tổ chức áp dụng CMMI) thực hiện sau ngày 31/08/2007 theo CMMI 1.1 (SCAMPI Class A v1.1) sẽ không được công nhận.

    • Trong thời gian chuyển tiếp giữa CMMI 1.1 và 1.2 (25/08/2006-31/08/2007), các đánh giá áp dụng cho sự kết hợp giữa 2 mô hình CMMI 1.1 và 1.2 đều được công nhận.

    • Các đánh giá cho CMMI 1.1 hoặc dùng phương pháp SCAMPI v1.1 đều được ghi nhận là cho CMMI 1.1.

    • Các đánh giá SCAMPI, v1.1 hay v1.2, với giai đoạn onsite kể từ 01/11/2006 phải sử dụng "Bản công bố kết quả thẩm định" (Appraisal Disclosure Statement) phiên bản mới v1.2 (ADS v1.2).

    Ghi chú: ADS là một bản báo cáo bắt buộc, trong đó nêu rõ bộ phận nào của tổ chức hay những dự án nào đã được thẩm định, cũng như những ai đã tham gia vào quá trình thẩm định (tuy nhiên, các tổ chức được thẩm định không buộc phải công bố bản báo cáo đó rộng rãi). Bản báo cáo ADS được đánh giá viên gửi thẳng cho SEI để thẩm định.

    2. Chính sách mới đối với CMMI 1.2

    • Các đánh giá SCAMPI-A (lớp A, là giai đoạn đanh giá onsite) sẽ có giá trị tối đa trong vòng 3 năm. Sau 3 năm, tổ chức muốn công nhận đạt CMMI phải được đánh giá lại.

     

    Hình 1: Các khái niệm về thông lệ cơ sở và nâng cao đã bị loại bỏ

    • Kết quả đánh giá SCAMPI-A của một tổ chức chỉ được công bố đại chúng (báo chí, web site của tổ chức đạt CMMI, web site công bố danh sách các tổ chức đạt CMMI của SEI) thông qua hoặc bởi một đánh giá viên trưởng được SEI công nhận (SEI-authorized SACMPI Lead Appraiser), và người này phải độc lập hoàn toàn với tổ chức được đánh giá.

    • Đối với CMMI mức cao (mức 4 và 5), việc đánh giá phải do một đánh giá trưởng cao cấp đứng đầu được SEI chứng nhận (SEI-certified High Maturity Appraiser, khác với SEI-authorized SACMPI Lead Appraiser cho CMMI các mức 2, 3). SEI sẽ bắt đầu chứng nhận các chuyên gia đánh giá cao cấp này từ tháng 10/2006.

    • "Bản công bố kết quả thẩm định" (ADS) phiên bản mới được mở rộng đáng kể các mục để cung cấp nhiều thông tin nội bộ của đợt đánh giá. Khi kết quả đánh giá được công bố trên website của SEI, các thông tin trong bản công bố ADS cũng được công khai, trừ các dự án nhạy cảm hoặc mang tính độc quyền (tổ chức phải cung cấp thông tin bổ sung cần thiết nếu có nhu cầu).

    3. Những thay đổi trong CMMI v1.2

    Hình 2: Các khái niệm về đặc điểm chung cũng được loại bỏ

     

    Những thay đổi và điểm mới trong CMMI 1.2 rất nhiều, chúng tôi chỉ đưa ra những điểm chính mang tính tổng quát.

    Về cơ bản, CMMI 1.2 bao gồm ba nhóm cải tiến chính:

    • Cải tiến về mô hình

    • Cải tiến về phương pháp đánh giá

    • Cải tiến về huấn luyện.

    Cải tiến về mô hình:

    • Cả hai dạng trình bày (Staged và Continuous), trước đây (CMMI 1.1) được tổ chức tách biệt bằng 2 tài liệu riêng lẻ, nay được gom chung trong một tài liệu

    • Loại bỏ các khái niệm về “Thông lệ cơ sở và thông lệ nâng cao” (base and advanced pratices) và “Đặc điểm chung” (common feature). Xem hình vẽ bên dưới bạn đọc sẽ dễ hình dung hơn.

    • Các phần về “Mục tiêu chung” (generic goal) và “Các mô tả về thông lệ” (practice descriptions) được di dời sang phần 2

    • Thêm các phần mở rộng và ví dụ về phần cứng

    • Tất cả định nghĩa được hợp nhất lại trong phần từ khóa (glossary)

    • Các thông lệ (practices) về phát triển sản phẩm và quy trình tích hợp (IPPD - Integrated Product and Process Development) được hợp nhất và đơn giản hóa. Trong tài liệu, không còn phần quy trình riêng biệt (Process Area) cho IPPD nữa

     

    Hình 3: Sơ đồ tổng quát các khóa huấn luyện (có thay đổi)

    • "Quản lý nhà cung cấp" (SAM - Supplier Agreement Management) và "Quản lý Nhà cung cấp tích hợp" (ISM - Integrated Supplier Management) được hợp nhất. Các phần và thông lệ bổ sung về thầu phụ (Supplier Sourcing) cũng được loại bỏ

    • "Thông lệ chung" (generic practices) được giải thích tốt hơn, một số thông lệ chung được bổ sung đồng thời cùng với các thông tin giải thích làm thế nào để các quy trình hỗ trợ việc thực hiện các thông lệ chung đó

    • Các tài liệu cần thiết được bổ sung để bảo đảm triển khai được các quy trình khi dự án bắt đầu

    • Tên của mô hình CMMI được rút gọn là “CMMI for Development” (CMMI-DEV) để phản ánh kiến trúc mới của CMMI.

    Với CMMI 1.2, tất cả các vùng quy trình (PA - Process Area) đều bị thay đổi, không ít thì nhiều, tuy nhiên một số PA đặc biệt được thay đổi nhiều hơn những PA khác, các PA được thay đổi nhiều và rõ nét nhất được nêu rõ trong bảng.

    Để nắm rõ đầy đủ chi tiết về các thay đổi, bạn đọc tham khảo phần “So sánh chi tiết CMMI 1.1 và CMM v1.2”.

    Cải tiến về phương pháp đánh giá:

    • Loại bỏ các yêu cầu về công cụ hỗ trợ, chẳng hạn yêu cầu về khảo sát...

    • Bổ sung hướng dẫn về thông lệ thay thế

    • Xác lập giới hạn thời gian tối đa cho các đợt đánh giá

    • Bổ sung yêu cầu cho việc lấy mẫu khi đánh giá

    • Mở rộng phạm vi của việc xem xét tính sẵn sàng, áp dụng cho cả tổ chức được đánh giá, các nhóm được đánh giá, thiết bị và dịch vụ đi kèm

    • Yêu cầu chữ ký của người bảo trợ cho đợt đánh giá trên "Bản công bố kết quả thẩm định" (ADS)

    • Giới hạn hiệu lực của kết quả đánh giá trong vòng tối đa 3 năm

    Về cơ bản, những cải tiến trên phương pháp đánh giá có thể đúc kết theo các chủ điểm chính sau:

    • Giảm thiểu sự phức tạp và tối nghĩa

    • Cung cấp nhiều hướng dẫn khi cần thiết

    • Củng cố mạnh mẽ các chặng lên kế hoạch và tiến hành một đợt đánh giá

    • Củng cố mạnh mẽ vấn đề báo cáo đánh giá

    • Xác định thời gian hiệu lực của kết quả đánh giá

    • Tăng cường mạnh mẽ các yêu cầu cho đánh giá trưởng.

    Để nắm rõ đầy đủ chi tiết về các thay đổi, bạn đọc có thể tải về tài liệu mô tả tại địa chỉ http://www.sei.cmu.edu/cmmi/adoption/pdf/v12-scampi-changes.pdf

    Các cải tiến về huấn luyện:

    • Sửa đổi tất cả tài liệu huấn luyện để phù hợp với những thay đổi và những điểm mới của mô hình CMMI 1.2 và phương pháp đánh giá SCAMPI 1.2

    • Cải thiện tính nhất quán và chặt chẽ của tài liệu huấn luyện

    • Cụ thể, các khóa huấn luyện sau đã được nâng cấp (hình 3)

    - Giới thiệu CMMI (Introduction to CMMI)

    - Các khái niệm cấp trung về CMMI (Intermediate concepts of CMMI)

    - Huấn luyện cho đánh giá trưởng (SCAMPI Lead Appraiser SM Training)

    - Huấn luyện trưởng nhóm đánh giá (SCAMPISM B and C Team Leader Training)

    - Huấn luyện cho người hướng dẫn (Instructor Training)

    - Huấn luyện nâng cấp kiến thức CMMI 1.2 (CMMI v1.2 Upgrade Training).

    Để nắm rõ chi tiết về các thay đổi, bạn đọc có thể download tài liệu mô tả tại địa chỉ sau: http://www.sei.cmu.edu/cmmi/adoption/pdf/v12-training-changes.pdf

    4. So sánh CMMI v1.1 và CMMI v1.2

    Những tổ chức và cá nhân đã nhiều năm nghiên cứu và áp dụng CMMI 1.1 cần nắm vững ở mức chi tiết những thay đổi giữa phiên bản 1.1 và 1.2 nhằm có kế hoạch rõ ràng và chi tiết cho việc nâng cấp hoặc chuyển sang áp dụng phiên bản mới 1.2, đồng thời cũng giúp tiết kiệm thời gian khảo sát toàn diện phiên bản 1.2.

    Để nắm rõ đầy đủ tất cả chi tiết về các thay đổi, các điểm khác nhau giữa hai phiên bản CMMI v1.1 và v1.2, bạn đọc có thể tải về các tài liệu tại địa chỉ sau:

    http://www.sei.cmu.edu/cmmi/models/compare-v12-pas.pdf

    http://www.sei.cmu.edu/cmmi/models/compare-v12-gps.pdf

    http://www.sei.cmu.edu/cmmi/models/compare-v12-glossary.pdf

    http://www.sei.cmu.edu/cmmi/adoption/pdf/v12-model-changes.pdf

    Các tài liệu so sánh chi tiết này do SEI công bố và cho phép tải về. Khi đọc tài liệu, bạn lưu ý các quy ước:

    • Các hàng màu đỏ có đường gạch ngang: phần văn bản đã bị xóa (không có trong CMMI 1.2)

    • Các hàng màu xanh dương: phần văn bản được thêm vào trong CMMI 1.2

    • Các hàng màu xanh lá cây: phần văn bản bị dịch chuyển (so với CMMI 1.1).

      Quản lý dự án tích hợp      Integrated Project Management + IPPD (IPM+IPPD)  
      Định nghĩa quy trình tổ chức    

     Organizational Process Definition + IPPD (OPD+IPPD)

     
      Chú trọng quy trình tổ chức      Organizational Process Focus (OPF)  
      Quản lý yêu cầu      Requirements Management (REQM)  
      Phát triển yêu cầu      Requirements Development (RD)  
      Quản lý nhà cung cấp      Supplier Agreement Management (SAM)  
      Giải pháp kỹ thuật      Technical Solution (TS)  
      Thẩm định      Validation (VAL)  
      Kiểm tra      Verification (VER)  

    Ngô Văn Toàn
    Công ty Global CyberSoft Vietnam


    Tài liệu tham khảo
    1. http://www.sei.cmu.edu/cmmi
    2. CMMI® for Development, Version 1.2 - Software Engineering Institute - Carnegie Mellon University
    3. CMMI Version 1.2 - Model Changes - © 2006 by Carnegie Mellon University
    4. CMMI Version 1.2 - SCAMPISM A Appraisal Method Changes - © 2006 by Carnegie Mellon University
    5. CMMI Version 1.2 - Training Changes - © 2006 by Carnegie Mellon University.
    6. Những bài đã đăng trên tạp chí TGVT như “Quản lý chất lượng phần mềm” - ID: A0605_115; CMMI với doanh nghiệp phần mềm: “Giấy thông hành” thời hội nhập (ID: B0603_44); Tổng quan các mô hình phát triển phần mềm (ID: A0508_106).

    ID: A0708_126