• Thứ Hai, 20/02/2006 15:02 (GMT+7)

    Nâng cấp máy nghe nhạc MP3

    Chắc hẳn từ lâu bạn đã từng nghe nói tới việc nâng cấp cho máy tính, PDA, điện thoại di động... điều đó cũng có thể làm với máy MP3. Có rất nhiều việc bạn có thể làm để chiếc máy nghe nhạc số của mình thêm phần hấp dẫn.

    Chắc hẳn từ lâu bạn đã từng nghe nói tới việc nâng cấp cấu hình cho máy tính, PDA, điện thoại di động... điều đó cũng có thể làm với máy MP3. Có rất nhiều việc bạn có thể làm để chiếc máy nghe nhạc số của mình thêm phần hấp dẫn.

    1. Nâng cấp tai nghe, loa

    đầu tiên, bạn nên mua đôi tai nghe tốt. Tai nghe "xịn" không những làm các điệu nhạc trở nên du dương hơn mà còn giúp tăng giá trị của máy MP3 cũng như giúp bạn thể hiện đẳng cấp với những chiếc máy MP3 ngày càng nhỏ gọn mang tính trang sức hiện đại.

    Nhưng để chọn được tai nghe tốt và phù hợp không phải dễ dàng. Sự phổ biến của máy MP3 kéo theo sự đa dạng của các loại tai nghe nhưng cũng gây khó khăn cho người mua. Nếu xét theo cách gắn vào đôi tai người dùng thì có thể chia tai nghe làm 4 loại: Gắn trong, clip (kẹp), headphone (chụp hẳn lên đầu) và Noise canceling (nút gắn sâu trong tai).

    - Loại gắn trong phổ biến hơn cả và thường được bán kèm theo máy nghe nhạc, bản thân nó cũng có nhiều kiểu: mặt bảo vệ màng loa ở phía trước bằng hoặc lồi, thân tai nghe thường xuôi xuống dưới nhưng cũng có lúc được thiết kế dựng đứng lên trên và vòng ra phía sau vành tai trông rất sành điệu. Mặt bảo vệ màng loa thường làm bằng lưới thép không rỉ hay mặt nhựa có nhiều lỗ, phía sau tai nghe cũng có các lỗ thông khí giúp âm thanh không bị dội lại giúp bạn có cảm giác thoáng hơn. Cũng chính vì vậy, lâu ngày bụi bẩn lọt qua, bám trên màng loa, thậm chí bịt kín các lỗ, vừa làm âm thanh bị rè và ù lại mất vệ sinh. Vậy nên hiện nay người ta bọc mặt trước tai nghe bằng một đôi bông mút để tránh bụi.

    - Loại tai nghe kẹp (clip) to đôi lúc còn lớn hơn cả máy nhưng chắc chắn, không sợ tuột. Tai nghe kẹp luôn được bọc thêm bông mút, đa số có kèm các nắp đậy nhiều màu sắc có thể tháo rời cho bạn thay đổi. Cần lưu ý chọn tai nghe kẹp vừa phải để không bị đau khi đeo cả ngày.

    - To lớn nhất là loại tai nghe headphone được đeo bằng cách chụp luôn lên đầu đúng như tên gọi của nó. Do kích thước lớn nên người ta thường không dùng nó để nghe nhạc ngoài đường phố. Nhưng với ưu điểm rất "pro", cho âm thanh rộng, chắc và thoáng, nên nó vẫn được dùng khi đi tàu xe, máy bay hay lúc ở nhà. Nếu muốn dùng headphone để thưởng thức âm nhạc lúc đi xa bạn nên chọn loại có thể gập lại gọn gàng. Khi chọn tai nghe dạng chụp cũng cần lưu ý đến áp lực mà khung headphone tác động lên đầu, nếu quá mạnh có thể làm bạn khó chịu và sau một thời gian sẽ gây ra triệu chứng nhức đầu, mỏi tai. Một số loại tai headphone còn có chức năng rung để "mát-xa" ví dụ như Genius HS-04V(Thế giới Game số 13).

    - Cuối cùng là một loại mới xuất hiện ở Việt Nam với hai thương hiệu là Sony và Philips, "Bé nhỏ hạt tiêu" và cũng đắt nhất (có thể đắt hơn cả máy MP3), đó là loại tai nghe Noise Canceling gắn sâu trong tai, với khả năng giảm đến mức tối đa mọi tạp âm bên ngoài, nhưng bạn sẽ phải chi ít nhất 600.000đ với kiểu bình thường và đến trên 2.000.000đ cho kiểu có tích hợp mạch giảm tiếng ồn (cần phải dùng pin và chạy được vài chục giờ).

    Khi mua tai nghe bạn nên để ý xem nhà sản xuất có sử dụng nam châm Neodymium (một nguyên tố hiếm) hay không. Neodymium giúp âm thanh trở nên sắc nét, trong trẻo, âm trầm chắc và mạnh mẽ hơn nhiều. Các đầu cắm nên được mạ vàng để chống oxy hóa giúp làm giảm điện trở tiếp xúc. Ngoài ra, cần lưu ý chọn loại có cường độ âm tối đa lớn (loại tốt từ 96 đến hơn 108dB/mW), khoảng tần rộng (từ 20Hz đến 20kHz).

    Ngoài ra còn cần quan tâm đến phương thức kết nối tai nghe với nguồn phát, hiện đại nhất là loại không dây (Wireless Headphone) kết nối qua sóng radio. Với loại tai nghe không dây chúng ta cần lưu ý tới khoảng cách giữa thiết bị thu và thiết bị phát, tối thiểu phải là 6m, nếu hơn thì càng tốt. Giống như kiểu tai nghe có tích hợp mạch giảm tiếng ồn, tai nghe không dây cũng cần sử dụng pin (AAA hay pin sạc). Nếu mua loại tai nghe này, bạn sẽ phải lo năng lượng cho cả máy MP3 lẫn tai nghe. Một số loại tai nghe cũng kiêm luôn chức năng máy nghe nhạc số hay radio FM.

    Bạn cũng có thể trở về với những sợi dây truyền thống bền bỉ. Nhưng cần chọn loại mảnh dẻ, đàn hồi, có nhiều sợi vải bên trong cho thật chắc, với độ dài phù hợp. Độ bền của dây tai nghe phụ thuộc rất lớn vào người sử dụng. Tất nhiên! Nhưng trong một số trường hợp cho dù chúng ta có nâng niu thì nó vẫn có thể hỏng, đó là do dây bị lão hóa giòn gẫy dưới tác dụng của chất nhờn có trên da, đặc biệt với những người mồ hôi dầu, do vậy người ta thiết kế thêm một lớp vải bao bọc bên ngoài để khắc phục điều này đồng thời cũng làm dây mềm, nhẹ và chắc hơn. Bạn sẽ thấy thường dây bên trái ngắn hơn bên phải tới hàng chục cm, đó không phải là lỗi mà là nhà sản xuất cố tình làm vậy để vòng ra phía sau viền cổ áo, giúp dây không bị chạm vào cổ, tránh mồ hôi.

    Ngoài ra, tai nghe còn một số "phụ kiện" khá lý thú như hộp quấn dây, dây đeo cổ kiêm luôn khóa, khả năng đổi vỏ màu, gắn đôi gương cầu nhỏ giúp các bạn gái soi dung dang...

    Các loại tai nghe "xịn" còn chưa phổ biến do giá cao, có cái lên đến hàng triệu đồng, trong khi các loại tai nghe nhái giá chỉ khoảng vài chục ngàn đồng. Hàng nhái thường có chất lượng âm thanh kém như tiếng bass yếu, cường độ âm thanh nhỏ, hơn nữa dây thường không có sợi vải chịu lực bên trong, dễ đứt.

    Một bản nhạc, một bài hát hay sẽ càng tuyệt hơn khi chúng ta cùng thưởng thức nó với những người thân yêu. Đa số các máy MP3 đều không thể nghe cùng lúc hai đôi tai nghe hay được tích hợp loa như dòng máy JXD (TGVT A số tháng 11/2005, tr.56). Với một số loại máy phổ biến như Ipod, bạn có thể mua các loại loa di động dành riêng để thưởng thức âm nhạc theo một cách mới, không còn bó buộc với đôi tai nghe bên cạnh. Tuy nhiên loa di động thường khá đắt và thường chỉ dùng được cho máy Ipod nên bạn có thể mua một cặp loa 2.0 dành cho máy tính để dùng cho máy MP3 của mình với giá khoảng 7 đến 35USD.

    2. Nâng cấp dung lượng lưu trữ

    Áp dụng cho các loại máy MP3 flash disk có khe cắm thẻ nhớ mở rộng, hay loại hard disk dùng ổ cứng của máy tính xách tay. Bạn cần quan tâm đến dung lượng thẻ nhớ tối đa mà máy MP3 hỗ trợ (Multi Media Card, Secure Digital...) giá khoảng 20-21USD/256MB với nhiều thương hiệu khác nhau như Kingston, Kingmax, Trancend, SanDisk, Adata...

    Các loại máy nghe nhạc số như Nomad Zen của Creative dùng ổ cứng của máy tính xách tay Fujitsu, Netac iMuzz dùng ổ Hitachi... nên chúng ta hoàn toàn có thể thay ổ cứng cũ trong máy bằng ổ mới với dung lượng cao hơn. Nhưng trong quá trình thay thế chúng ta cần cập nhật lại trình điều khiển và ổ cứng cũ sẽ bị bỏ phí, chưa kể ổ cứng cho máy tính xách tay khá đắt. Do vậy bạn chỉ nên nâng cấp khi dung lượng của máy quá thấp, hoặc ổ cứng bị hư.

    3. Nâng cấp pin

    Với loại máy MP3 dùng pin AAA, chúng ta có thể mua thêm một vài đôi pin sạc Ni-MH 800-850mAH với giá khoảng 45.000-135.000đ/đôi. Ngoài bộ xạc truyền thống (giá rẻ bằng giá pin) bạn còn có thể dùng bộ sạc thông minh (đắt hơn vài trăm ngàn) để sạc nhanh. Pin sạc Ni-MH sẽ giúp chúng ta tiết kiệm, đồng thời tăng thời gian sử dụng của máy và bảo vệ môi trường.

    Loại MP3 dùng pin lion lại luôn phải sạc qua cổng USB của PC khá bất tiện khi đi xa. Nhưng bạn có thể sắm một bộ adaptor đa năng với giá khoảng 6USD, lấy nguồn từ ổ điện hoặc đầu đốt thuốc trong xe hơi (loại dành riêng không rẻ chút nào, ví dụ của Ipod từ 19 đến 48 USD), hơn thế nó có thể sạc cho cả ĐTDD, PDA...

    4. Nâng cấp trình điều khiển

    Như bạn đã thấy tất cả các phương pháp trên đều cần tiêu tốn một khoản tiền nhất định. Nhưng cũng có một cách không làm bạn phải bỏ thêm đồng nào. Ngay khi mua một chiếc máy MP3 thì trong số tiền bỏ ra đã có một phần không nhỏ dành cho quyền sử dụng phần mềm quản lý và trình điều khiển (firmware) đã và sẽ có của nhà sản xuất dành cho dòng máy đó.

    Tuy nhiên chỉ có một số máy như Zen, Potaz, i-MPIA... cho phép cập nhật firmware giúp máy có thêm font chữ, giao diện, hay chơi được các định dạng mới. Để làm điều này bạn cần có phần mềm quản lý (có sẵn trong đĩa CD đi kèm máy) và firmware mới (tải về từ website của nhà sản xuất) phiên bản firmware có ghi trong menu hoặc màn hình khởi động của máy, ví dụ như ở máy Potaz bên cạnh dòng chữ Welcome có số Version là 1.02... Bản thân tác giả đã từng tự mình cập nhật firmware thành công cho máy Potaz lên version 1.18 (mất khoảng 5 phút), nhưng cũng xin khuyến cáo với bạn đọc việc cập nhật này có thể làm hỏng máy nếu như firmware tải về bị lỗi (ít xảy ra vì nó thường được nén dạng zip, rar) do treo máy hay cúp điện giữa chừng, khi đó có thể chip chứa ROM của máy sẽ bị "die" hoặc đơn giản là không thể truy cập menu để cài lại, khi đó nhà sản xuất sẽ không bảo hành cho bạn (họ đã ghi điều này lên phiếu bảo hành).

    Nhưng cập nhật firmware cũng thật hấp dẫn vì ai cũng muốn có cái mới nhất, vả lại chúng ta cũng chẳng mất gì trong chuyện nâng cấp này. Rất may là cũng có giải pháp loại trừ rủi ro cho những người ít kinh nghiệm: chỉ cần nhờ trung tâm bảo hành cập nhật hộ.

    Trong đĩa CD đi kèm thường có một phầm mềm quản lý giúp ta đồng bộ máy MP3 với PC (Microsoft Outlook, playlist, filmware...) ví dụ như Anapod Explorer dành cho Ipod, Notmad Explorer cho máy Creative, Riorad Explorer cho Rio... Sau một thời gian các phần mềm đó cũng có thể lên phiên bản mới ưu việt hơn, và việc bạn cần làm là tìm, tải về và cài đặt vào máy tính.

    5. Trang trí ảnh nền, biểu tượng

    Thêm ảnh nền cho máy MP3 sẽ làm nó thêm đẹp và độc đáo. Nhưng khi tạo ảnh nền cho máy MP3 hay ổ đĩa người ta thường không thể dấu hoàn toàn các file desktop.ini, autorun.inf và các tệp tin hình ảnh và icon. Để khắc phục điều này, việc tạo công cụ ThemeFolderVN có thể làm ảnh nền và thay đổi màu chữ, biểu tượng cho bất kỳ ổ đĩa hay thư mục nào.

    đa số người sử dụng thường không quét virus cho máy MP3 sau khi kết nối nó với máy tính. Điều này rất nguy hiểm vì có thể máy tính ẩn chứa virus, trojan, spy... Qua trung gian máy MP3, virus sẽ lây lan. Máy MP3 hầu hết cũng không có nút gạt chống ghi như đĩa mềm hay một số ổ USB. Cách tốt nhất là thường xuyên quét virus cho máy MP3 sau khi kết nối với máy tính lạ. Ngoài ra cũng có một cách giúp cảnh báo sự có mặt của một vài virus đó là sử dụng ảnh nền cho máy MP3 như phần trên đã nêu. Một số loại virus thường tạo ra tệp tin desktop.ini và folder.htt nên file destop.ini mà bạn tạo ban đầu sẽ bị virus thay đổi, khi đó toàn bộ ảnh nền sẽ biến mất, màu chữ trên máy MP3 sẽ trở lại như bình thường, khi đó hãy nghĩ ngay đến việc quét virus cho máy.

    6. Nâng cấp bao đựng máy

    Một số máy MP3 thường được bán kèm bao bằng nhựa mềm hay nilon và cũng giống dây tai nghe, sau một thời gian sử dụng nó cũng sẽ bị lão hóa, co ngót, trở nên cứng giòn dễ nứt, gãy. Ngoại trừ một số dòng máy phổ biến như Ipod mới có bán vỏ thay thế nhưng giá cũng khá cao, còn lại hầu như không thấy, cũng dễ hiểu vì máy MP3 có quá nhiều kiểu dáng từ hình hộp chữ nhật, hình trụ, tròn như quả trứng hay hình hạt đậu...

    Nếu vỏ bao không được bán trên thị trường thì tại sao bạn không thử tự làm nó nhỉ? Chắc hẳn chúng sẽ rất vừa vặn và quan trọng hơn chiếc máy nghe nhạc số sẽ trở nên "độc nhất vô nhị”. Chiếc bao ấy còn giúp máy kín hơn, bạn có thể điều khiển với đôi tay dính đầy nước mà không sợ ngấm qua những khe nút bấm, bụi bẩn cũng không thể lọt qua làm giảm tuổi thọ của máy, tất nhiên là máy MP3 sẽ luôn được mới. Giống như may một chiếc áo cần có mẫu, bản vẽ để "may áo" cho máy chính là các đường nét trên máy MP3, chỉ cần ướm qua là bạn sẽ làm được ngay. Còn nguyên liệu ư? Đơn giản lắm, dùng loại đề-can nilon trong suốt. Nếu bận rộn hay ngại làm "thủ công" thì cũng không có vấn đề, "có cầu ắt sẽ có cung" những người thợ dán đề-can có thể kiêm luôn việc làm bao này. Các bản vẽ mẫu sẽ xuất hiện trên mạng internet, những loại hình dán, đèn dán báo sóng nhiều màu sắc... vốn dành riêng cho ĐTDĐ sẽ được sử dụng trên máy MP3.

    Trên thân của các thiết bị nghe nhạc bỏ túi thường có đầu cắm USB phủ kín bởi nắp nhựa, cao su và một đến hai lỗ để cắm jack 3mm để hở. Lỗ cắm phone thường được bịt kín bằng chính jack tai nghe, còn đường Line In lại rất ít dùng, đó cũng là vị trí mà nước, bụi thậm chí cả côn trùng lọt qua dễ dàng và có thể làm máy bị chập điện, hư hỏng. Bạn cũng có thể tự làm những chiếc nút này, đầu tiên chúng ta cần một jack cắm đực 3mm. Jack này có 3 đốt, bạn dùng kìm tháo đốt cuối cùng ra và dùng keo dán một viên đá pha lê 3mm lên đầu to của đốt cuối này, sau đó chỉ cần lắp nó vào cổng Line In là xong, vừa đẹp lại vừa bền.

    7. Nâng cấp cáp nối USB

    Với những loại máy nghe nhạc số thông thường, jack cắm USB được tích hợp ngay trên thân máy, nhưng việc cắm trực tiếp vào máy tính chỉ dễ dàng khi cổng USB ở mặt trước PC hay có cáp nối dài. Mặc dù kích thước của các máy MP3 ngày càng nhỏ gọn hơn nhưng vẫn quá lớn để chen chúc giữa các cổng PS/2, COM, USB... ở mặt sau PC. Vậy nếu không thể dùng cổng USB ở phía trước, bạn nên mua thêm một chiếc cáp nối dài USB.

    Nhằm làm giảm kích thước thân máy nên một số nhà sản xuất sử dụng cáp nối thay cho jack tích hợp. Tuy nhiên cách làm này gây ra nhiều trở ngại cho tính cơ động của máy MP3. Chiếc cáp sẽ luôn phải đi kèm nếu bạn muốn kết nối máy nghe nhạc với PC. Bạn có thể mua thêm một chiếc jack chuyển USB dành riêng rất nhỏ để thay thế cho chiếc cáp nối để cắm ở mặt trước máy vi tính. Khi cáp bị mất bạn sẽ gặp nhiều khó khăn để tìm chiếc thay thế vì mỗi dòng máy lại có một kiểu riêng mà không có một chuẩn chung cho tất cả, với trường hợp bạn đang sở hữu một chiếc máy MP3 hàng "độc" thì bạn càng dễ "bó tay".

    Sau những nâng cấp trên, chắc chắn chiếc máy nghe nhạc số của bạn sẽ có một diện mạo mới, đẹp, mạnh mẽ và phù hợp với bạn hơn.

    Nguyễn Tiến Dũng
    tiendung87@gmail.com

    ID: A0602_111