• Thứ Tư, 26/04/2006 09:37 (GMT+7)

    Kiểm soát thông tin nhạy cảm trong trình duyệt

    Thực tế cho thấy, Internet Explorer, Firefox, Opera và nhiều trình duyệt khác có khả năng ghi lại chính xác tất cả hoạt động lướt web của người dùng một cách đáng kinh ngạc và không chỉ là những thông tin được hiển thị trong cửa sổ History. Việc xóa sạch mọi thông tin trong bộ nhớ trình duyệt (cache) và danh sách website đã truy xuất (history) không những bảo vệ sự riêng tư của người dùng, mà còn cải thiện khả năng hoạt động của máy tính nhờ giải phóng thêm không gian đĩa cứng. Hơn thế nữa, việc giải phóng bộ nhớ trình duyệt còn giúp các website gặp "vấn đề” lúc trước được hiển thị lại chính xác hơn.

    QUẢN LÝ COOKIE

     

    Hình 1: Xóa sạch cookie trong Firefox để tránh bị dòm ngó trong quá trình lướt web.

    Tại sao Amazon.com lại biết được chính bạn đang tìm kiếm sách trên website này? Hay tại sao New York Times lại yêu cầu bạn phải đăng nhập tên người dùng và mật khẩu khi bạn ghé qua website tạp chí này từ thư viện công cộng, dù việc này được hoàn toàn tự động khi bạn sử dụng máy tính tại nhà? Câu trả lời là do các "cookie". Nhiều website đã nhúng các tập tin văn bản nhỏ (dùng để lưu thông tin về người dùng) vào máy tính khi bạn ghé thăm các website này. Về nguyên tắc, cookie không phải là mối đe dọa đến sự riêng tư của người dùng. Những tập tin này thường chỉ trao đổi thông tin với vài website nhất định. Những nội dung nhạy cảm trong cookie (như thông tin đăng nhập và mật khẩu) thường được mã hóa.

    Tuy nhiên, các cookie như "hooters.com" hoặc "monster.com" (cookie thường được đặt tên theo website mà chúng kết nối) có thể gây ra vài trục trặc. Và bất kỳ ai truy cập vào máy tính của bạn không chỉ có thể nhìn thấy các website nào đang lưu cookie vào hệ thống mà còn là nội dung của các cookie không được mã hóa.

    Cookie của các hãng thứ ba (trong bài viết này gọi là cookie thuộc nhóm thứ 3) thường tiềm ẩn những mối đe dọa lớn hơn đối với sự riêng tư của người dùng. Cookie dạng này thường có nguồn gốc từ các dịch vụ quảng cáo và họ có thể sử dụng chúng để theo dõi những website bạn thường truy xuất và sau đó cung cấp những quảng cáo có liên quan đến vấn đề mà bạn quan tâm. Các chương trình chống phần mềm gián điệp thường có khả năng phát hiện và loại bỏ các cookie nhóm 3 này, nhưng bạn cũng có thể cài đặt trình duyệt để ngăn không cho chúng xâm nhập vào máy tính.

    Internet Explorer: Chọn Tools.Internet Options. Bên dưới nhãn General, bạn nhấn vào Settings trong mục " Temporary Internet files". Trong hộp thoại Settings, bạn chọn View Files để mở cửa sổ thư mục hiển thị tất cả cookie và bộ nhớ trình duyệt. Để chỉ xem cookie, bạn nhấn chuột vào cột Name, rồi sao đó cuộn đến các tập tin có tên bắt đầu bằng chữ "Cookie". Để xóa một cookie, bạn chỉ cần nhấn phải chuột cookie đó và chọn Delete. Sau khi thực hiện xong, bạn đóng cửa sổ thư mục này lại. Còn nếu muốn xóa sạch toàn bộ cookie, bạn nhấn Tools.Internet Options, chọn nhãn General, rồi nhấn nút Delete Cookies.

    Nếu chỉ muốn ngăn chặn các cookie thuộc nhóm 3, bạn hãy chọn nhãn Privacy và di chuyển thanh trượt đến một mức giá trị phù hợp. Ví dụ, giá trị Medium High cho phép bạn lướt web một cách bình thường mà không bị gián đoạn do IE yêu cầu bạn trả lời có chấp nhận cookie của một website cụ thể nào đó hay không. Ngoài ra, bạn có thể nhấn Sites để bổ sung địa chỉ các website có cookie mà bạn luôn muốn ngăn chặn hay cho phép xâm nhập vào máy tính. Để kết thúc, bạn nhấn OK hai lần. Cần lưu ý, cookie được thiết lập bởi các website được cho phép cũng sẽ tự động biến mất khi bạn xóa toàn bộ cookie trong IE, Firefox và Opera.

    Firefox: Trình duyệt mã nguồn mở của Mozilla Foundation được trang bị một tính năng Clear Private Data rất tiện lợi, giúp người dùng xóa nhanh tất cả thông tin cá nhân được lưu trong trình duyệt. Firefox cũng cho phép bạn kiểm soát cookie: chọn Tools.Options, nhấn chuột vào biểu tượng Privacy ở phía trên và chọn thẻ Cookie. Để ngăn chặn cookie thuộc nhóm thứ 3 từ các mạng quảng cáo, bạn đánh dấu tùy chọn "for the originating site only". Để chỉ định các website có cookie mà bạn muốn cho phép hoặc ngăn chặn, bạn nhấn nút Exceptions, nhập vào địa chỉ của chúng ở mục Address of web site và chọn Block hoặc Allow, sau đó nhấn Close để kết thúc.

    Hình 2: Opera cho phép bạn kiểm soát các cookie có thể thâm nhập vào máy tính.

     

    Tính năng hiển thị cookie thuận tiện trong Firefox cho phép bạn có thể dễ dàng xem, tìm kiếm và xóa từng cookie riêng lẻ: bạn nhấn nút View Cookies bên dưới nhãn Privacy trong hộp thoại Options. Để tìm các cookie chứa đoạn văn bản đặc biệt, bạn hãy gõ nội dung vào mục Search, hoặc tìm kiếm và mở bung các địa chỉ website cá nhân để xem những cookie có liên quan (Hình 1). Chọn cookie nào muốn xóa rồi nhấn Remove Cookie, hoặc nhấn Remove All Cookie để làm sạch toàn bộ danh sách cookie. Sau khi hoàn tất, nhấn Close để thoát ra ngoài.

    Opera: Trình duyệt này cho phép người dùng dễ dàng xóa mọi dấu vết quá trình lướt web. Giống với Firefox và IE, Opera cho phép bạn kiểm soát từng cookie: nhấn Tools.Preference, ở thẻ Advanced, và chọn Cookies trong khung cửa sổ bên trái. Để ngăn chặn các cookie thuộc nhóm thứ 3, bạn chọn Refuse all cookie trong trình đơn thả xuống "Third party cookie". Ngoài ra, bạn cần đánh dấu lên tùy chọn Delete new cookies when exiting Opera để không cho phép trình duyệt lưu lại cookie mới do các website tạo ra trong quá trình làm việc, do vậy tránh được tình trạng các mạng quảng cáo theo dõi hoạt đông trên mạng của bạn.

    Để xóa từng cookie riêng lẻ, bạn nhấn Manage cookies dưới nhãn Advanced trong hộp thoại Preferences, sử dụng dòng tìm kiếm ở phía trên hay duyệt qua cửa sổ thư mục để tìm cookie mong muốn. Cũng giống trong Firefox, bạn phải nhấn chuột lên từng biểu tượng thư mục của website để hiển thị tất cả cookie bên trong, bạn có thể sửa đổi, xóa, cũng như tạo mới chúng bằng cách chọn nút nhấn thích hợp.

    Bạn cũng có thể ngăn chặn tất cả cookie từ một website bằng cách chọn thư mục tưong ứng với website đó (chứ không phải các cookie bên trong), nhấn Edit, rồi sau đó bỏ các tùy chọn sau: Use defaults for normal cookies và Accept cookies for server/domain và cũng có thể là Accept third party cookies for server/domain (Hình 2). Tiếp đến, nhấn OK, rồi đến Close và OK lần nữa để kết thúc.

    XÓA MỌI DẤU VẾT

    IE, Firefox và Opera luôn theo dõi các quá trình tải tập tin về máy tính cũng như danh sách các trang web đã truy xuất (history). Bạn hãy thực hiện theo các bước sau đây để xóa sạch mọi dấu vết đó.

    Internet Explorer: Ấn tổ hợp phím tắt <Ctrl> - H để hiển thị cửa sổ History trình duyệt. Trong khung này sẽ liệt kê tất cả website bạn đã truy cập theo thứ tự thời gian và tên trang web. Bạn nhấn phải chuột lên một website và chọn Delete để xóa tất cả trang này, hoặc Expand để hiển thị tất cả trang web bên trong. Bạn nhấn phải lên một trang web và chọn Delete để xóa nó khỏi history của IE (Hình 3). Ngoài ra, bạn có thể nhanh chóng dọn sạch History bằng cách chọn Tools.Internet Options, rồi nhấn Clear History bên dưới nhãn General.

     

    Hình 3: Xóa thông tin các website đã truy xuất từ cửa sổ History của IE.

    Firefox: Tương tự như trong IE, bạn ấn <Ctrl> - H để mở cửa sổ History. Bạn có thể chọn chế độ hiển history theo thứ tự ưu tiên về thời điểm truy cập, tên và kích thước, số lần được truy cập bằng cách nhấn chuột vào nút View ở cạnh hộp thoại tìm kiếm. Để xóa thông tin về một website hay toàn bộ trang web đã truy xuất trong một ngày, bạn nhấn phải chuột lên mục đó và chọn Delete. Sau đó, nhấn chuột lên dấu X màu đỏ ở góc trên bên trái để đóng cửa sổ History.

    Nếu muốn xóa toàn bộ history trong Firefox, bạn chọn Tools.Options.Privacy.History.Clear Browsing History Now (cũng trong hộp thoại này, bạn có thể thiết lập số ngày trình duyệt lưu nội dung trong History). Sau đó nhấn OK để kết thúc.

    Để xóa danh sách các tập tin đã tải về, bạn ấn tổ hợp phím <Ctrl>-J để mở cửa sổ Download và nhấn vào nút Clean Up. Ngoài ra, Firefox sẽ tự động xóa danh sách các tập tin tải về nếu bạn chọn Tools.Options.Privacy.Download History, sau đó chọn Upon sucessful download hoặc When Firefox exit trong trình đơn thả xuống ở mục "Remove files from the Download Manager".

    Opera: Để mở cửa sổ History của Opera, bạn ấn <Ctrl> - <Alt> - H; hoặc nhấn chuột vào mục History ở khung Panel bên trái cửa sổ trình duyệt (nếu chưa có, bạn chọn View.Toolbars.Panels). Để xóa một mục nào đó, bạn nhấn phải chuột lên đó và chọn Delete (dấu X màu đỏ).

    Nếu muốn xóa sạch History, bạn chọn Tools.Preferences.Advanced.History, và nhấn nút Clear tương ứng với mục "Visited addresses". Ngoài ra, để dọn dẹp danh sách các tập tin tải về, bạn ấn <Ctrl> - <Alt> - T, nhấn phải chuột lên một tập tin và chọn Remove transfer hoặc Remove all finished (để xóa tất cả tập tin đã tải về).

    BẢO VỆ MẬT KHẨU

    Bất kỳ trình duyệt nào cũng có thể lưu lại và tự động điền thông tin cá nhân của người dùng vào các biểu mẫu trên web. Sau đây là cách thức giúp bạn cải biến, phục hồi, hoặc xóa bỏ các dữ liệu đó.

    Hình 4:
    Xóa thông tin biểu mẫu và đăng nhập của tính năng AutoComplete.
     

    Internet Explorer: Tính năng AutoComplete của IE có khả năng giúp bạn tự động đăng nhập vào một website bằng cách ghi lại những gì bạn đã nhập vào các biểu mẫu lúc trước đây ở chính website này. Để kích hoạt tính năng AutoComplete, chọn Tools.Internet Options.Content.AutoComplete, sau đó đánh dấu những tác vụ mà bạn muốn AutoComplete kiểm soát hoặc nhấn Clear Forms hay Clear Passwords để xóa những biểu mẫu và thông tin đăng nhập được lưu trước đây (Hình 4). Nhấn OK cho đến khi quay lại giao diện chính của IE.

    Firefox: Để xóa tất cả thông tin các biểu mẫu trong Firefox, bạn chọn Tools.Options.Privacy.Saved Forms.Clear Saved Form Data Now. Ngoài ra, nếu muốn xóa đi các mật khẩu đăng nhập được lưu trữ, chọn Passwords.View Saved Passwords.Remove All (chọn Show Password và nhấn Yes khi được cảnh báo nếu muốn ghi lại mật khẩu nào). Sau đó nhấn Close và OK để kết thúc.

    Opera: Với trình duyệt này, mật khẩu đăng nhập vào các website đều được giấu kín cùng với cookie. Để xóa mật khẩu được lưu, bạn chọn Tools.Preferences.Advanced, nhấn vào mục Cookies trong khung bên trái, và chọn Manage cookies. Sau đó, bỏ tùy chọn Cookies và đánh dấu tùy chọn Wand logins để chỉ xem các mật khẩu được lưu. Để xóa một mật khẩu, bạn chọn website tưong ứng hoặc mục đăng nhập rồi nhấn Delete. Sau đó, nhấn Close rồi đến OK để quay về màn hình chính của Opera.

    Bùi Xuân Toại
    PC World Mỹ 4/2006

    ID: A0604_142