• Thứ Tư, 27/06/2007 18:09 (GMT+7)

    Lưu trữ mạng cho sử dụng hàng ngày

    Nếu quá chán nản khi phải liên tục di chuyển sang các máy tính khác trong nhà để lấy dữ liệu thì đã đến lúc bạn nên thiết lập một hệ thống lưu trữ kết mạng (NAS - Network-attached Storage). Đúng như tên gọi, thiết bị lưu trữ mạng (hay còn được gọi là thiết bị NAS) có thể kết nối trực tiếp vào mạng nội bộ thông qua bộ định tuyến.

    Xây dựng một hệ thống NAS không phải là công việc quá khó khăn và đòi hỏi chuyên môn cao, bất cứ người dùng nào có chút kiến thức về máy tính và mạng đều có thể làm được. Thiết bị lưu trữ mạng có thể là một thiết bị độc lập được thiết kế đặc biệt cho nhu cầu lưu trữ trung tâm, hay bạn có thể chuyển đổi một chiếc máy tính cũ thành một thiết bị chia sẻ tập tin. Trong cả 2 trường hợp này, bạn sẽ có một kho dữ liệu cho nhu cầu sao lưu và chia sẻ tài liệu, hình ảnh, video và các tập tin khác.

    Bạn nên bố trí thiết bị NAS ở những nơi an toàn, ít người lui tới để tránh bị hư hỏng do sự bất cẩn và do cũng có tính quan trọng như các thiết bị lưu trữ dự phòng nên tốt hơn hết hãy đặt thiết bị NAS xa nơi làm việc để tránh các sự cố đáng tiếc có thể xảy ra do thiên tai, hỏa hoạn.

    Thiết bị NAS được cách ly khỏi hầu hết những nguy hiểm liên quan đến phần mềm mà những máy tính nối mạng thường vướng phải: dù là khi các tập tin được lưu trữ trên thiết bị NAS bị lây nhiễm (virus) thì hệ điều hành của thiết bị này vẫn an toàn trong firmware và do đó rất khó để tin tặc có thể tấn công chúng.

    THIẾT BỊ CHUYÊN DỤNG

     

    Hình 1: Đĩa cứng mạng Iomega StorCenter 500 (trái) 500GB và Maxtor Shared Storaged II 1TB.

    Cách thức dễ dàng nhất và cũng thuận tiện nhất để bổ sung một thiết bị NAS vào mạng là trang bị thiết bị chuyên dùng như Maxtor Shared Storage II 1TB hay Iomega StorCenter 500 (Hình 1). Chi phí trung bình cho mỗi GB dữ liệu ở 2 sản phẩm này lần lượt vào khoảng 0,7USD đến 0,78USD, so với 0,5USD đến 0,6USD ở đĩa cứng gắn ngoài.

    Ngoài ra, bạn có thể biến một máy tính cũ thành một thiết bị NAS. Gần như mọi máy tính được sản xuất trong vòng 4 năm trở lại đều có card mạng gigabit. Nếu không, bạn hãy bổ sung card mạng cho máy tính này, giá card mạng hiện chỉ vào khoảng 20 USD. Với mạng gigabit, việc xem trực tiếp (stream) phim video sẽ mượt mà hơn, tốc độ truyền nhận tập tin dung lượng lớn sẽ cao hơn, tác vụ sao lưu thực hiện nhanh hơn so với khi sử dụng mạng ethernet 10/100Mbps. Tuy nhiên, thiết bị NAS hay máy tính hỗ trợ card mạng 10/100MBps vẫn "chạy tốt" trên hệ thống mạng gigabit.

    Tuy nhiên, mạng gigabit không phải là một giải pháp hoàn hảo. Các hãng sản xuất bộ định tuyến (router) đã và đang tập trung vào việc cải thiện tốc độ và độ tin cậy của mạng không dây. Chỉ có vài router không dây đắt tiền như D-Link DGL-4300 (150 USD), Netgear WNR854T (180 USD) và Buffalow WZRAG300NH (250 USD) đi kèm một bộ chuyển mạch gigabit. Một vài thiết bị NAS có thể kết nối không dây nhưng tốc độ truyền nhận dữ liệu trong trường hợp này chậm hơn nhiều so với hình thức kết nối cáp.

    Cũng có rất nhiều bộ định tuyến (ví dụ bộ định tuyến không dây Linksys WRT350N chuẩn pre-N của Linksys) được tích hợp cổng USB 2.0 cho phép bạn kết nối với đĩa cứng gắn ngoài chuẩn USB, có hiệu quả trong việc biến chính bộ định tuyến này thành một trung tâm điều khiển thiết bị NAS (Hình 2). Tốc độ truyền nhận thực của chuẩn USB 2.0 vào khoảng 200mbps, không thể đuổi kịp tốc độ của mạng gigabit nhưng dù sao cũng cao hơn mạng ethernet chuẩn và hầu hết các chuẩn kết nối không dây.

    Hình 2: Sử dụng bộ định tuyến không dây như đĩa cứng mạng qua cổng USB trên thiết bị.

     

    Giống Iomega StorCenter và Maxtor Shared Storage III, WRT350N cũng có thể đóng vai trò máy chủ UPnP (Universal Plug and Play) để truyền phát (stream) hình ảnh, tập tin nhạc MP3 và video đến máy tính, tivi, dàn âm thanh, máy nghe nhạc số hay các thiết bị nghe nhìn khác được trang bị bộ chuyển đổi adapter. Giống mạng gigabit, UPnP là một tính năng quan trọng cần phải có nếu bạn đang lên kế hoạch cho một mạng đa phương tiện trong ngôi nhà của mình.

    Thậm chí để tăng linh hoạt hơn nữa, bạn có thể sử dụng một thiết bị NAS với nhiều cổng USB để kết nối một máy in mà có thể chia sẻ qua mạng hay mở rộng khả năng lưu trữ mạng thông qua đĩa cứng chuẩn USB. Với một thiết bị NAS cao cấp, bạn có thể sao lưu toàn bộ nội dung lưu trữ trên mạng bằng cách gắn trực tiếp một thiết bị sao lưu vào chính thiết bị NAS hơn là phải thực hiện từ máy tính. Tuy nhiên, hầu hết mọi người sẽ cất giữ nội dung sao lưu của thiết bị NAS trên đĩa DVD, đĩa cứng hay băng từ trên máy tính của mình.

    Cần lưu ý, khi mua một thiết bị NAS, bạn nên chọn loại cho phép sử dụng các đĩa cứng hiện có của mình, dung lượng tối đa hỗ trợ cho một đĩa cứng càng cao càng tốt; hoặc loại cho phép gắn cùng lúc nhiều đĩa cứng.

    TÁI SỬ DỤNG MÁY TÍNH CŨ

    Như đã đề cập, thay vì đem máy tính cũ đi làm từ thiện, chúng ta có thể biến nó thành một thiết bị NAS đầy tiện dụng. Kho dữ liệu dùng chung này sẽ bắt đầu hoạt động ngay sau khi máy tính này được nối vào mạng nội bộ. Với mô hình này, yếu tố quan trọng nhất cần quan tâm là tốc độ đường truyền, còn tốc độ CPU hay dung lượng RAM của máy tính chỉ là thứ yếu.

    Đầu tiên, bạn tắt máy tính, tháo dây nguồn, mở thùng máy ra và gỡ bỏ tất cả thiết bị không cần thiết như card tivi, card âm thanh... nhưng không bỏ card mạng (nếu có, ngược lại bạn hãy bổ sung một card mạng mới) vì đây là một thành phần thiết yếu. Khi hoàn tất, đóng thùng máy lại, nối cáp nguồn và bật máy tính, tiếp đến ấn phím <Del> hay <Insert> hay <F1> để khởi động phần mềm cấu hình BIOS. Bạn hãy vô hiệu hóa những tính năng không cần thiết, ví dụ cổng kết nối máy in, kênh ATA thứ cấp và các cổng USB không sử dụng. Bạn còn có thể tăng dung lượng lưu trữ của thiết bị "thịt NAS hồn máy tính" này hoặc sao lưu nó một cách dễ dàng thông qua các cổng FireWire, USB và eSATA. Bạn cần biết rằng, càng ít phần cứng thì càng ít xảy ra tình trạng xung đột trình điều khiển thiết bị và hệ thống sẽ chạy ổn định hơn. Ngoài ra, nếu muốn, bạn có thể gắn thêm card mạng không dây cho máy tính để triển khai hệ thống NAS không dây. Giải pháp này sẽ không hoạt động tốt cho nhu cầu truyền phát nội dung đa phương tiện, tuy nhiên thể hiện tính tiện lợi khi phải bố trí máy ở các vị trí khó đi cáp mạng.

     

    Hình 3: Sử dụng tiện ích cấu hình (hay trang web cấu hình) để cài đặt thiết bị lưu trữ mạng.

    Công việc tiếp theo mà bạn cần thực hiện là dọn dẹp những phần mềm không cần thiết. Trước hết, hãy sao lưu đĩa cứng này phòng trường hợp bạn cần khôi phục những dữ liệu này trong tương lai. Sau đó, phân vùng lại đĩa cứng và hãy chừa ra một phân vùng với dung lượng vừa phải (thường là tối thiểu bằng dung lượng mà hệ điều hành yêu cầu cộng thêm 1GB hay một biên độ an toàn nào khác) - thông thường, Windows XP và Linux yêu cầu 10GB hay 20GB với Windows Vista. Toàn bộ dung lượng còn lại của đĩa cứng được dành cho phân vùng lưu trữ dữ liệu.

    Một khi đã hoàn tất công đoạn phân vùng lại đĩa cứng, bạn bắt đầu cài đặt lại hệ điều hành, kích hoạt một vài tính năng mới (nếu muốn). Sau đó, bạn hãy gỡ bỏ những ứng dụng và dịch vụ không cần thiết đang chạy ở chế độ nền mà bạn không tài nào "vô hiệu hóa" được trong suốt quá trình cài đặt Windows, chẳng hạn Windows Messenger. Điều này sẽ giúp bạn tiết kiệm chút ít chu kỳ đáp ứng của CPU. Nếu bạn gỡ bỏ một ứng dụng sai, bạn có thể cài đặt lại nó từ đĩa Windows, nhưng đó là một ý kiến tốt để cẩn trọng về việc gỡ bỏ các tiện ích Windows. Nếu cài hệ điều hành Linux, bạn cũng nên làm như vậy.

    Việc sử dụng Linux để "cung cấp" tập tin dữ liệu cho một mạng máy tính nền Windows sẽ đảm bảo thiết bị NAS của bạn không bao giờ bị tấn công bởi các phần mềm nguy hại trên Windows. Nhiều người dùng hiện nay thích sử dụng Linux Ubuntu (tên khác là Xubuntu) bởi dung lượng nhỏ và quá trình cài đặt thân thiện.

    Sau khi kết nối thiết bị NAS vào bộ định tuyến, bạn bắt đầu cấu hình thiết bị này thông qua một giao diện web (ứng dụng cài đặt dạng HTML được tích hợp trong firmware). Hầu hết thiết bị NAS cung cấp tiện ích giúp bạn thực hiện cài đặt hay trực tiếp quản lý thiết bị. Để thực hiện điều này, mở trình duyệt, nhập 192.168.0.1 vào thanh địa chỉ (hay 192.168.1.1 đối với vài router của D-Link, 192.168.1.1 cho những nhãn hiệu khác) và ấn <Enter>. Nếu không thể chắc chắn địa chỉ IP để sử dụng, bạn mở tài liệu hướng dẫn cài đặt và tìm thông tin về địa chỉ IP mặc định của thiết bị. Đăng nhập vào router, tìm mục DHCP và ghi lại địa chỉ của thiết bị NAS do router cấp phát (Hình 3).

    Tên của khoản mục được hiển thị trong bảng địa chỉ DHCP sẽ giúp bạn dễ dàng xác định đúng thiết bị NAS cần tìm. Nếu nghi ngờ, hãy tắt thiết bị NAS, nhìn vào bảng DHCP, sau đó mở lại thiết bị và ghi lại địa chỉ IP tương ứng với thiết bị mới vừa xuất hiện.

    Kế đến, nhập địa chỉ IP của thiết bị NAS vào thanh địa chỉ trình duyệt và ấn <Enter>. Trong vài trường hợp, bạn cần nhập vào tên đăng nhập và mật khẩu (các giá trị mặc định có thể tìm thấy trong tài liệu hướng dẫn đi kèm). Và tốt hơn hết, nếu đó là lần sử dụng đầu tiên, bạn nên đổi một mật khẩu mới. Bạn có thể sử dụng tiện ích cấu hình đi kèm để kiểm soát các tùy chọn/tính năng chẳng hạn định dạng và phân vùng các ổ đĩa, bổ sung và xóa người dùng, tạo các thư mục dữ liệu công cộng hoặc dành riêng cho từng cá nhân hay nhóm người dùng cụ thể, tham gia mạng nhóm làm việc (workgroup) hay thiết lập các cấp độ RAID.

     

    CHIA SẺ THIẾT BỊ NAS NỀN MÁY TÍNH

     

     

    Nếu có kế hoạch chuyển đổi một máy tính trở thành thiết bị NAS, bạn phải cấu hình lại máy tính này và xác định một khu vực để lưu trữ các tập tin. Máy tính cần có 1 con chuột, 1 bàn phím và 1 màn hình để người dùng thực hiện các tác vụ. Tuy nhiên, thật bất tiện nếu máy tính này để quá xa nơi làm việc của bạn hay được bố trí ở vị trí chật hẹp (chẳng hạn trong góc nhà).
    Hiểu được điều này, Microsoft đã trang bị cho Windows XP một tiện ích mang tên Remote Desktop Connection, có khả năng giúp người dùng truy cập từ xa vào một máy tính (remote access) như thể đang ngồi bên cạnh máy tính dó, bằng cách này, máy tính dùng làm thiết bị NAS sẽ không cần thiết phải có bàn phím và chuột. Lưu ý, một số BIOS mặc định tiến hành kiểm tra xem máy tính đã gắn bàn phím hay chưa rồi mới cho phép tiếp tục khởi động máy, khi đó chúng ta phải cấu hình lại để vô hiệu hóa tính năng này. Bạn có thể tải về miễn phí tiện ích Remote Desktop Connection từ địa chỉ find. pcworld.com/56800 - hỗ trợ Windows 95 trở về sau.

     

    Thiết lập thiết bị NAS chia sẻ tập tin trên một phân vùng đĩa bằng tùy chọn Share this folder trong hộp thoại Properties của ổ đĩa đó.

     
     

    Nếu bạn đã cài đặt hệ điều hành trên một phân vùng dung lượng nhỏ riêng và đã tạo một hay nhiều phân vùng khác cho dữ liệu, Windows XP cho phép bạn chia sẻ các tập tin bằng cách nhấn phải chuột lên biểu tượng ổ đĩa tương ứng, chọn Properties.Sharing và đánh dấu tùy chọn Share this folder (Hình 4), ở một số hệ thống khác có thể là Share this folder on the network).
    Hết hết router sử dụng tên nhóm Windows mặc định, thường là MSHome hay Workgroup. Nếu đã đổi tên máy tính của mình, bạn phải reset lại nó: trong Windows XP, bạn nhấn phải chuột lên biểu tượng My Computer rồi chọn Properties; trong Windows Vista, nhấn phải chuột lên biểu tượng Computer rồi chọn Remote settings. Trong cả 2 phiên bản, chọn Computer Name.Change và nhập vào tên mạng nhóm làm việc (workgroup) và tên máy tính.

     

    Thu Lê
    PC World Mỹ 6/2007

    ID: A0706_135