• Chủ Nhật, 25/01/2009 06:50 (GMT+7)

    Tinh chỉnh Vista

    Những người thiết kế Windows Vista có nhiều ý tưởng tuyệt vời, tiếc là việc hiện thực kém đã biến những ý tưởng tốt thành những tính năng rắc rối. Bài viết đưa ra cách khắc phục 8 tính năng bị than phiền nhiều nhất của Vista.

    USER ACCOUNT CONTROL

    Hình 1. Tường lửa của Vista có thể kiểm soát cả luồng dữ liệu đi ra nhưng mặc định không được kích hoạt, bạn phải thiết lập thủ công.

    Tính năng User Account Control (UAC) thực sự hữu ích, giúp người dùng kiểm soát hệ thống tốt hơn. Tuy nhiên, nhiều người dùng Vista ghét tính năng bởi nó thường xuyên hiện cửa sổ cảnh báo xen ngang quá trình làm việc, mỗi khi người dùng thực hiện điều gì đó có nhiều nguy cơ như cài đặt phần mềm hay chỉ là một tác vụ vô hại như điều chỉnh đồng hồ hệ thống hoặc sao lưu thủ công.

    Do đó, người dùng thường bỏ qua các cảnh báo hoặc tắt hẳn tính năng UAC để thoải mái hơn khi sử dụng máy tính. Tuy nhiên đừng vội mừng, cả khi tính năng UAC bị vô hiệu hóa, Vista vẫn tiếp tục làm phiền người dùng với 1 cảnh báo khác ở khay hệ thống mỗi khi Windows khởi động.

    1. Tắt UAC

    Đăng nhập máy tính với tài khoản thuộc nhóm Administrators. Chọn Start, Panel. Nhấn chọn User Accounts and Family Safety và chọn User Accounts. Kế tiếp, đánh dấu (hoặc bỏ) tùy chọn Use User Account Controll (UAC) to help protect your computer trong Turn on or off để bật (hoặc tắt) chức năng UAC. Khởi động lại máy tính để thiết lập mới có tác dụng. Lưu ý: Việc tắt tính năng này khiến hệ thống dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa.

    2. Sử dụng TweakUAC

    Tiện ích miễn phí TweakUAC cho phép tắt tính năng UAC với các tài khoản thuộc nhóm quản trị trong khi vẫn áp dụng cho những nhóm tài khoản người dùng khác. Bạn chỉ việc khởi chạy tiện ích (tải về từ find.pcworld.com/59829), chọn Switch UAC to the quiet mode và nhấn OK.

    3. Tinh chỉnh thiết lập UAC

    Nếu sử dụng Vista phiên bản Pro hoặc Ultra, bạn có thể tinh chỉnh các thiết lập của UAC. Chọn Start, gõ vào lệnh secpol.msc và nhấn Enter. Duyệt qua danh sách liệt kê trong khung trái, tìm đến mục Local Security Settings. Local Policies. Security Options. Trong khung phải, tìm đến cuối khung cửa sổ bên phải để đến với những tùy chọn . Có đến 9 tùy chọn thiết lập UAC, bạn cần hiểu rõ những thay đổi khi thiết lập tùy chọn này.

    FIREWALL 1 CHIỀU

    Mặc định, tường lửa tích hợp của Windows chỉ giám sát luồng dữ liệu vào chứ không kiểm soát luồng dữ liệu đi ra. Như vậy, khả năng máy tính của bạn trở thành "trạm" phát tán thư rác hoặc nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân, thông tin tài chính, thẻ tín dụng có thể xảy ra. Tường lửa của Vista đã giải quyết vấn đề này khi bổ sung tính năng chặn các kết nối đi ra cũng như đi vào, một cải tiến đáng kể khi các hiểm họa từ phần mềm gián điệp (spyware), giả danh (phishing) và các cuộc tấn công từ chối dịch vụ (DdoS) ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, việc kiểm soát luồng dữ liệu đi ra mặc định không được kích hoạt, bạn phải thiết lập thủ công thông qua Windows Firewall Settings.

    Hình 2. Tắt tính năng UAC để các cảnh báo bảo mật không xen ngang công việc của bạn.

    1. Kiểm soát dữ liệu đi ra

    Nhấn Start, gõ vào lệnh firewall và nhấn . Chọn Windows Firewall with Advanced Security, nhấn chọn mục Windows Firewall Properties. Trong hộp thoại mới xuất hiện, tab Domain Profile, chọn Outbound Connections trong danh sách sổ xuống và chọn Block.

    2. Lựa chọn tốt hơn

    Ngay cả trường hợp đã thiết lập việc kiểm soát các kết nối đi ra cũng như đi vào tường lửa tích hợp của Windows vẫn không đủ tin cậy. Bạn có thể cân nhắc 1 lựa chọn tốt hơn, chẳng hạn Comodo Firewall Pro (miễn phí, find.pcworld.com/61961) từng được so sánh với các sản phẩm thương mại nổi tiếng như Norton Internet Security.

    SYSTEM RESTORE

    System Restore cũng là 1 ý tưởng tốt của Microsoft khi tích hợp trong HĐH 1 tiện ích sao lưu nhằm giúp người dùng phục hồi hệ thống khi gặp sự cố, chẳng hạn lỗi tập tin khởi động, máy tính nhiễm malware, trojan... Tuy nhiên, điểm hạn chế của System Restore là không có tùy chọn cho phép người dùng sao lưu các điểm khôi phục lên thiết bị lưu trữ gắn ngoài. Khả năng khôi phục hệ thống cũng phụ thuộc vào nhiều điểm khôi phục khác. Nếu một điểm khôi phục nào đó bị lỗi, các điểm kế tiếp sẽ trở nên vô dụng. Ngoài ra, System Restore cũng không sao lưu dữ liệu cá nhân.

    Hình 3. Argentum Backup đáp ứng tốt cho việc sao lưu dữ liệu cá nhân

    Tốt nhất, bạn nên chọn 1 tiện ích có thể tách bạch giữa việc sao lưu dữ liệu cá nhân và sao lưu hệ thống, cho phép sao lưu mọi thứ lên thiết bị lưu trữ gắn ngoài (có khả năng khởi động càng tốt) để phòng tránh trường hợp ổ cứng "đột tử". Genie Backup Manager Home (giá 50 USD, find.pcworld.com/61958) với nhiều tùy chọn linh hoạt giúp việc sao lưu hệ thống dễ dàng hơn. Tính năng Disaster Recovery của Genie yêu cầu sao lưu mọi thứ trong ổ đĩa, nhưng bạn có thể chỉ khôi phục phần hệ thống bằng cách không chọn các thư mục dữ liệu khi khôi phục từ bản sao lưu. Như vậy, bạn vẫn giữ được dữ liệu mới nhất.

    Ngoài ra, việc tạo ảnh đĩa cũng là cách sao lưu hệ thống đáng tin cậy, giúp bạn quay lại với công việc một cách nhanh nhất. Tham khảo thêm thông tin trong bài viết "" (ID: A0611_146). Tuy nhiên, việc khôi phục hệ thống từ ảnh đĩa sẽ xóa tất cả dữ liệu trong phân vùng và chép đè bằng dữ liệu cũ. Do đó, bạn cần sao lưu dữ liệu cá nhân trước khi thực hiện.

    Nếu đang sử dụng Vista Business hoặc Ultimate, bạn có trong tay tiện ích tạo ảnh đĩa đáng giá. Chọn Start. All Programs. Accessories. Backup Status and Configuration và nhấn chọn Complete PC Backup để khởi chạy tiện ích. Ngoài ra, một số tiện ích miễn phí khác như DriveImage XML trong CD Ultimate Boot (find.pcworld.com/61954) cũng đáng để bạn xem xét.

    SAO LƯU DỮ LIỆU CÁ NHÂN

    Chắc chắn chúng ta đều không muốn để mất những hình ảnh sum họp, những khoảnh khắc vô giá của gia đình hay thông tin tài khoản ngân hàng, thậm chí là cả công việc. Do đó, sao lưu dữ liệu cá nhân nên được thực hiện hàng ngày. Đây là việc cần làm có tính ưu tiên cao hơn so với sao lưu hệ thống do tính chất quan trọng của dữ liệu. Bạn chỉ mất thời gian để cài đặt lại HĐH và các ứng dụng cần thiết nhưng với dữ liệu cá nhân, khả năng phục hồi dữ liệu thành công thường khá thấp.

    Tiện ích sao lưu của Vista tuy có cải tiến (nhưng không nhiều) so với các phiên bản cũ; vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu người dùng. Một vài giải pháp sau giúp việc sao lưu dữ liệu cá nhân tốt hơn.

    1. Sử dụng tiện ích đi kèm

    Thiết bị lưu trữ gắn ngoài là lựa chọn tốt nhất để sao lưu những dữ liệu quan trọng. Hầu hết chúng thường có sẵn tiện ích sao lưu đi kèm. Cách thức này tốt hơn nhiều so với tính năng sao lưu của Vista.

    2. Lưu trữ trực tuyến

    Tốc độ tải lên thường khá chậm và phụ thuộc vào tốc độ kết nối Internet. Tuy nhiên đây là cách bảo vệ dữ liệu an toàn, dễ thực hiện và có thể truy xuất từ bất cứ nơi nào. Mozy Home (find.pcworld.com/61957) cung cấp 2GB dung lượng lưu trữ miễn phí cho người dùng hoặc không giới hạn dung lượng với phí 5USD/tháng cho 1 máy tính.

    3. Lựa chọn tốt nhất

    Nếu "chịu chi", tiện ích Genie Backup Manager đề cập ở trên là lựa chọn tốt nhất với nhiều tính năng linh hoạt, giao diện người dùng thân thiện, dễ dàng quản lý việc sao lưu tự động hoặc thủ công. Ngoài ra, Genie Backup Manager cho phép lập lịch dọn dẹp các bản sao lưu cũ để giải phóng dung lượng ổ cứng.

    4. Phần mềm phổ thông

    Argentum Backup (25USD, find.pcworld.com/61959) tuy không có tính năng sao lưu hệ thống nhưng thực hiện khá tốt việc sao lưu dữ liệu cá nhân. Nó cho phép người dùng sao lưu dữ liệu đơn giản bằng cách sao chép các tập tin được chỉ định, nén chúng dưới định dạng .zip và có thể giải nén bằng các tiện ích khác.

    GỠ CÀI ĐẶT

    Hình 4. Tính năng gỡ cài đặt của Vista không thể gỡ bỏ mọi thứ ứng dụng đã cài vào hệ thống.

    Việc cài đặt 1 ứng dụng thường can thiệp khá sâu vào nền tảng HĐH. Tuy nhiên, dù đa số các ứng dụng đều có sẵn thủ tục nhưng không thể bỏ hoàn toàn mọi thứ đã vào hệ thống. Các nhà phát triển phần mềm đều muốn phần mềm của họ được sử dụng, vì vậy những thủ tục bỏ thường được tạo một cách miễn cưỡng.

    Vista chỉ đơn giản là khoác "chiếc áo mới" với tên gọi Add and Remove Programs cho applet Control Panel của Windows XP mà không có thay đổi nào đáng kể; tính năng gỡ cài đặt vẫn hoạt động không tốt theo "truyền thống". Do đó, bạn có thể sử dụng tiện ích miễn phí () hoặc phiên bản bỏ túi (portable) tại để khởi chạy tính năng gỡ cài đặt mặc định của ứng dụng. Revo sẽ kiểm tra ổ cứng và Registry để dọn sạch các thành phần còn sót lại của ứng dụng đó.

    TRÌNH ĐƠN ADDRESS CỦA WINDOWS EXPLORER

    Hình 5. Hình thức của Vista Start Menu không hấp dẫn bằng trình đơn Start mặc định của Vista nhưng hữu dụng hơn.

    Windows Explorer của Vista có nhiều thay đổi hữu ích. Tuy nhiên tính năng liệt kê các thư mục từng truy cập trong trình đơn xổ xuống của thanh Address không nằm trong số này. Vấn đề là tính năng này chỉ liệt kê những thư mục bạn đi đến qua thanh Address; tiếp nữa, nó liệt kê luôn các trang web mà thường nhiều hơn hẳn folder.

    Thường thì người ta dùng trình duyệt web như Internet Explorer, Firefox... để truy cập các trang web chứ không phải Windows Explorer. Bạn có thể xem xét một vài cách khắc phục.

    1. Xóa danh sách truy cập

    Nhấn vào phím mũi tên chỉ xuống ở bên trái thanh Address để hiển thị danh sách các thư mục từng truy cập. Đóng và mở lại Windows Explorer, Vista sẽ tự động xóa và thay thế bằng danh sách mới.

    2. Sử dụng lối tắt (shortcut)

    Để tạo lối tắt đến các thư mục thường truy cập, bạn chỉ việc chọn các thư mục, kéo và thả chúng vào phía trên khung trái của Windows Explorer.

    3. Tiện ích bổ sung

    FileBox eXtender (find.pcworld.com/61952), tiện ích miễn phí của Hyperionics Technology bổ sung các trình đơn Recent và Favorites cho Windows Explorer. FileBox eXtender hữu ích hơn nếu bạn đánh dấu tùy chọn Add folders from Windows... của tab Keys & Menus.

    KÉO THẢ VÀO TRÌNH ĐƠN START

    Windows XP thực hiện khá tốt việc sắp xếp các mục trong trình đơn Start. Để tạo lối tắt khởi chạy ứng dụng hoặc truy cập 1 tập tin, thư mục nào đó từ trình đơn Start, bạn chỉ việc kéo và thả chúng lên trình đơn Start, XP sẽ tự động tạo lối tắt tương ứng. Tuy nhiên với Vista, việc kéo và thả sẽ di chuyển luôn tập tin hoặc thư mục đó lên trình đơn Start. Do đó, hãy kéo và thả chúng vào biểu tượng Start ở góc phải màn hình để tạo lối tắt hoặc nhấn và giữ phải chuột trên đối tượng cần tạo lối tắt, di chuyển đến trình đơn Start. Chọn Create Shortcuts Here khi xuất hiện trình đơn ngữ cảnh để tạo lối tắt.

    THƯ MỤC TRONG TRÌNH ĐƠN START

    Trình đơn Start của Vista được thiết kế lại với các biểu tượng có kích thước lớn hơn, hợp lý hơn và cho phép người dùng dễ dàng truy cập đến những thư mục quan trọng ở khung phải. Tuy nhiên, các thư mục có thể đặt ở đây là quá ít (Documents, Music...) thường không đủ đáp ứng nhu cầu người dùng.

    Bạn có thể sử dụng tiện ích miễn phí Vista Start Menu của Nazarenko (find.pcworld.com/61953, phiên bản pro với giá 20USD) để thay thế trình đơn Start mặc định của Vista bằng một trình đơn lớn hơn, linh hoạt hơn. Bạn sẽ dễ dàng quản lý tất cả những gì xuất hiện trong trình đơn Start thậm chí là gán tổ hợp phím tắt để truy cập các ứng dụng, thư mục nào đó theo cá nhân.

    Anh Thư

    ID: A0901_116