• Thứ Hai, 10/10/2011 15:03 (GMT+7)

    Trả lời thư bạn đọc

    TS. Nguyễn Văn Hiệp
    Mục giải đáp thắc mắc của bạn đọc do TS. Nguyễn Văn Hiệp phụ trách.

    Câu hỏi:
    Tôi không thể xóa được 1 thư mục trong ổ đĩa mặc dù đã vào Safe Mode, nó có đường dẫn rất dài: D:\afs\games\games\games ... và có vẻ không bao giờ hết.

    Trả lời:
    Nếu đã chạy ở chế độ Safe Mode mà vẫn không xóa được file thì chắc chắn Windows trên máy bạn có vấn đề, có thể bị virus phá. Vì bạn không nói rõ lúc bạn ra lệnh xóa file thì máy phản ứng như thế nào: báo lỗi hay hoàn thành bình thường nhưng file vẫn còn. Nếu máy báo lỗi thì lỗi cụ thể như thế nào. Hiện tượng thư mục games chứa lồng nhau rất nhiều cấp như bạn miêu tả là hiện tượng bất thường trên Windows (nhưng bình thường trên Linux). Vậy bạn thử boot máy bằng đĩa sạch (đĩa cứng khác, USB, CD,...) rồi xóa thư mục games trên đĩa của bạn xem sao. Nếu vẫn không xóa được, hãy đem máy đến dịch vụ sửa chữa có uy tín để nhờ họ kiểm tra và tìm cách khắc phục dùm.

    Câu hỏi:
    Tôi sử dụng OS Windows XP SP3 bản quyền, không hiểu vì lý do gì mà bị lỗi phông tiếng Việt trên thanh công cụ của IE 8 và một số phần mềm ứng dụng khác.

    Trả lời:
    Bạn không nói rõ lỗi phông tiếng Việt trên thanh công cụ là như thế nào nên chúng tôi chỉ trả lời tổng quát. Đa số các phần mềm đều có giao diện trực quan gồm menu bar và toolbar để cung cấp các chức năng cho người dùng thực hiện. Các chuỗi văn bản được dùng trong các menu, các option hay các tooltip kèm theo thường là tiếng Anh và dùng font chữ hệ thống do Windows quản lý. Bạn có thể thiết lập lại các font chữ hệ thống này thủ công thông qua menu Start.Control Panal.Display.Appearance. Trong trường hợp font chữ được dùng để hiển thị menu, toolbar bị hư hay bị xóa thì máy sẽ tìm font khác thay thế, việc thay thế này có thể làm mất tính thẩm mỹ của chuỗi văn bản cần hiển thị. Để khắc phục vấn đề này, bạn hãy cài lại font chữ bị hư hay bị xóa, hoặc thiết lập lại cho Windows dùng font chữ khác đang còn trên Windows.

    Câu hỏi:
    Laptop hiệu Toshiba Dynabook Satellite j40, khi cài lại Windows XP SP2 tất cả driver khác đều cài bình thường riêng driver sound card (dùng driver pack solution 11) khi cài vào thì bị dump máy. Khi dump thì có hiện tên một file là portcls.sys. Xin hướng dẫn cách khắc phục.

    Trả lời:
    Bạn hãy kiểm tra lại từng device driver được dùng có đúng cho Windows XP và đúng cho card tương ứng, nhất là device driver cho sound card. Nếu bạn đã gặp lỗi khi cài device driver thì hãy tiến hành các bước sau để thanh kiểm tra lại:

    - Format lại đĩa cứng để đưa đĩa về tính trạng mới như mới mua.

    - Cài Windows XP SP2 (phải đảm bảo phần cứng máy bạn hỗ trợ version này).

    - Tìm device driver cho sound card trên CD đi kèm theo máy và cài ngay vào Windows rồi kiểm tra khả năng hoạt động của sound card có tốt không. Nếu tốt thì cài tiếp các device driver cho các card còn lại. Nếu bị dump máy hay sound card không hoạt động tốt thì kiểm tra lại device driver trên CD có tương thích với phần cứng sound card trên máy không (vì có 1 số trường hợp đĩa CD đi kèm theo máy nhưng chứa device driver không tương thích với phần cứng của máy). Trong trường hợp mất CD hay device driver trên CD hoạt động không tốt, bạn nên vào Internet (nhất là website của hãng sản xuất máy tính hay hãng sản xuất sound card), tìm device driver đúng cho sound card của mình và cho Win XP, download nó về và cài đặt vào máy. Lưu ý nếu bạn không có nhiều kiến thức về phần cứng và device driver, bạn nên nhờ kỹ thuật viên xác định dùm tên, số release của sound card và device driver tương thích.

    - Nếu đã cài đúng device driver cho sound card mà vẫn bị lỗi thì lỗi này là do phần cứng gây ra, bạn cần đưa máy đến dịch vụ sửa chữa tin cậy để họ tìm và khắc phục lỗi.

    Câu hỏi:
    Em muốn tìm hiểu về thế giới vi tính, học cách sửa hoặc bảo trì máy tính. Xin tư vấn cho em vài nơi có giảng dạy chương trình trên.

    Trả lời:
    Kiến thức mà con người có được trên 1 lĩnh vực bất kỳ (dù hẹp hay rộng) đều rất nhiều, đa dạng với nhiều mức độ khác nhau. Do đó, tùy theo yêu cầu cụ thể, bạn sẽ nên tìm đọc tài liệu nào. Thí dụ để biết các thông tin cơ bản ban đầu về máy tính và công nghệ thông tin, bạn có thể tìm đọc các sách giới thiệu về nhập môn tin học. Còn nếu muốn biết thông tin về phần cứng hầu có thể bảo trì, sửa chữa máy tính thì bạn cần phải đọc các sách giới thiệu về kỹ thuật phần cứng. Tùy theo mức độ cần hiểu biết, bạn cần đọc loại sách nào. Dĩ nhiên, việc tự đọc đòi hỏi người đọc phải chịu khó, kiên trì, nhưng nhiều khi phải mất nhiều thời gian công sức mới hiểu được vấn đề. Cách tốt nhất là bạn đăng ký theo học ở 1 lớp học về phần cứng nào đó, thí dụ có nhiều chương trình kỹ thuật viên phần cứng ở các trung tâm tin học ở nhiều địa phương.

    Câu hỏi:
    Xin hướng dẫn viết 1 chương trình quản lý thư viện bằng Foxpro: ví dụ như các đầu sách trong thư viện xếp theo thời gian nhập, năm phát hành, thể loại.

    Trả lời:
    Ngôn ngữ lập trình không phải là vấn đề quan trọng và thiết yếu của việc xây dựng chương trình ứng dụng. Thật vậy, để phát triển 1 phần mềm, nhất là phần mềm nghiệp vụ như bạn hỏi, ta cần phải thực hiện nhiều công việc khác nhau như:

    1. Nắm bắt yêu cầu phần mềm để xác định cụ thể, rõ ràng các chức năng mà phần mềm phải cung cấp.

    2. Phân tích: phân tích từng chức năng từ đó phát họa sơ lược cách giải quyết chức năng đó.

    3. Thiết kế: chi tiết hóa cách giải quyết chức năng thành bản thiết kế chi tiết để giải quyết chức năng đó, như thiết kế chi tiết thuật giải và thiết kế chi tiết dữ liệu phục vụ cho thuật giải.

    4. Hiện thực: dịch bản thiết kế chi tiết thuật giải thành đoạn code được viết bằng ngôn ngữ lập trình nào đó (do ưa thích, do biết rõ, do khách hàng yêu cầu,...). Dịch bản thiết kế dữ liệu thành các bảng dữ liệu và tập hợp chúng trong 1 database theo công nghệ được chọn (Excel, Access, FoxPro, SQL, MySQL, Oracle,...).

    5. Kiểm thử phần mềm và sửa lỗi nếu có.

    Như vậy, trong các công việc cần làm để phát triển 1 phần mềm, chỉ có công việc hiện thực là liên quan đến ngôn ngữ lập trình, nhưng các ngôn ngữ lập trình đa dụng đều có khả năng gần như nhau, việc chọn ngôn ngữ nào là chuyện của người lập trình, chứ không liên quan đến chương trình cần thực hiện.

    Dựa vào thông tin mà bạn hỏi, rõ ràng bạn chưa thực hiện được bước đầu tiên của chương trình quản lý thư viện. Vậy bạn nên cùng với người dùng phần mềm (các nhân viên thư viện, thầy cô và học sinh) thảo luận để cùng nhau xác định được các chức năng cụ thể của chương trình trước khi thực hiện các bước còn lại.

    Câu hỏi:
    Borland C bị lỗi không full-screen được. Visual Studio chạy 1 lần thì không sao, nhưng chạy lần nữa bị lỗi mở file "chương trình tự làm".exe, tương tự với C-free. Win 7 lâu lâu bị tình trạng delete thì báo lỗi file còn mở. Xin hướng dẫn cách khắc phục.

    Trả lời:
    Borland C là môi trường lập trình ngôn ngữ C/C++ trên MSDOS nên nó chỉ có thể chạy tốt nhất trên hệ điều hành MSDOS. Tuy nhiên, hiện nay MSDOS đã không còn hỗ trợ bởi Microsoft nên người dùng chủ yếu dùng Windows. Tùy theo version Windows của máy bạn mà mức độ hoạt động của Borland C như thế nào. Nếu bạn chạy Windows 7 thì mức độ hỗ trợ các chương trình MSDOS càng thấp, do đó việc nó không chạy full-screen được là điều bình thường. Cách tốt nhất là bạn chuyển sang dùng môi trường lập trình mới hơn và tương thích hơn với Windows 7.

    Môi trường lập trình tốt nhất trên Windows 7 là Visual Studio 20xx (thí dụ 2010), đây là môi trường hoàn toàn tương thích với Windows 7, nó rất thân thiện, dễ dùng và rất mạnh trong lập trình các phần mềm hay hệ thống phần mềm lớn.

    Theo thông tin ít ỏi mà bạn nói thì lỗi mà bạn gặp trên Visual Studio là lỗi run-time của chính chương trình của bạn gây ra chứ không phải lỗi của Visual Studio. Có thể việc quản lý tài nguyên (thí dụ file dữ liệu) trong chương trình chưa tốt, sau khi chạy lần 1 thì tài nguyên không thể truy xuất lại được khi chạy lần 2, lần 3. Vậy bạn hãy kiểm tra, debug chính mã nguồn của chương trình của mình để xác định lỗi và khắc phục. Hiện tượng delete file mà máy báo file đang mở nên không xóa được là bình thường nếu file này đang bị mở và dùng bởi 1 chương trình nào đó. Cách kiểm tra tình trạng này là boot lại máy ở chế độ Safe Mode rồi xóa file, nếu được thí bình thường, nếu không được, máy vẫn báo file đang bị mở thì đây mới là lỗi.

    Câu hỏi:
    Màn hình widescreen khi chơi một số game tỉ lệ 4/3 thì bị kéo dãn ra. Xin hỏi cách thể hiện đúng tỉ lệ?

    Trả lời:
    Tùy thuộc vào khả năng của màn hình (monitor) và device driver cho card màn hình mà bạn có thể chỉnh màn hình hiển thị game theo tỉ lệ 4/3 hay không. Đa số các màn hình đều cho phép người dùng chỉnh tỉ lệ hiển thị thủ công (thông qua nút chỉnh ngay trên màn hình hay thông qua remote control), bạn hãy thử chỉnh thủ công trực tiếp trên màn hình khi đang chơi game xem có tác dụng không? Tương tự, đa số các device driver cho card màn hình đều có form giao diện để người dùng hiệu chỉnh các thông số cấu hình hoạt động của card và của màn hình. Bạn hãy mở cửa sổ cấu hình của video driver, tìm kiếm các thông số liên quan đến monitor và hiệu chỉnh lại xem sao.

    Câu hỏi:
    Máy tính đang chạy thì tắt đột ngột. Lúc đó tôi có cắm một USB. Khởi động lại thì USB chết, nhưng khe cắm USB vẫn cắm được chuột, khi chạy các chương trình có âm thanh thì có tiếng ồn rất lớn âm thanh không còn nghe rõ. Tôi đã cập nhật BIOS version mới nhất rồi cài lại Windows và tất cả ứng dụng cần dùng nhưng vấn đề tiếng ồn không thay đổi. Xin hỏi tiếng ồn này có phải là do mainboard bị hỏng không?

    Trả lời:
    Thông qua những thông tin mà bạn miêu tả, rất có thể mainboard của bạn đã bị sốc điện và một số thành phần phần cứng trên mainboard đã bị hư, tuy nhiên để biết chính xác thành phần nào bị hư và mức độ hư hỏng như thế nào, cần phải kiểm tra trực tiếp và cẩn thận mainboard. Bạn nên đem máy tính đến dịch vụ sửa chữa tin cậy để nhờ họ kiểm tra và đánh giá tình trạng của mainboard. Nếu bạn muốn tự làm thì có thể tiến hành các bước thao tác sau:
    1. Cài lại version BIOS gốc trước đây của mainboard, không nhất thiết là version mới nhất vì chưa chắc mainboard của bạn tương thích tốt với version mới nhất này.

    2. Format lại đĩa cứng, cài Windows rồi cài tuần tự các device driver cho các thiết bị trên máy như video, audio, Ethernet... Nhớ dùng các device driver đi kèm theo mainboard. Nếu mất thì hãy download lại chúng từ webiste của nhà sản xuất. Lưu ý rằng từng device driver cần phải đúng với thiết bị trên mainboard.

    3. Cài các ứng dụng cần dùng.

    4. Kiểm tra khả năng của từng thiết bị, thí dụ thử thay đổi các chế độ phân giải của card màn hình xem có độ phân giải nào không hoạt động không, thử kết nối mạng và truy xuất Internet, thử dùng Windows Media Player để nghe các file nhạc xem audio card có làm việc tốt không...

    5. Sau khi kiểm tra từng thiết bị, bạn sẽ biết tình trạng hoạt động của thiết bị đó như thế nào. Nếu thiết bị nào có vấn đề, bạn sẽ phát hiện được ngay và biết được chính xác mức độ hư hỏng. Tùy theo mức độ hư hỏng, bạn sẽ quyết định cấm dùng thiết bị onboard này, mua và gắn card rời vào mainboard để dùng card rời này thay cho thiết bị tương ứng trên mainboard đã bị hư.

    Câu hỏi:
    Tôi dùng AOL 9.6 để Fake IP thì gặp một số lỗi sau:

    i1111.photobucket.com/albums/h475/sasrkhanh/Untitled-2.jpg

    i1111.photobucket.com/albums/h475/sasrkhanh/Untitled2.jpg

    Trước đó tôi dùng AOL 9.5 thì vẫn bình thường.

    Trả lời:
    Các lỗi mà bạn nói đều là do máy không truy xuất được các tài nguyên cần truy xuất (các file Untitled*.jpg). Nguyên nhân có thể là do các tài nguyên này bị xóa hay nằm ở địa chỉ khác. Nếu bạn nói trước đây có dùng AOL 9.5 và truy xuất được thì bây giờ bạn hãy phục hồi lại AOL 9.5 rồi truy xuất lại các tài nguyên trên, nếu máy truy xuất được bình thường thì lỗi nằm ở AOL 9.6, chúng ta sẽ tìm cách xác định nguyên nhân cụ thể và khắc phục sau. Còn nếu máy vẫn không truy xuất được các tài nguyên trên thì có thể kết luận là do tài nguyên đã bị xóa (bởi chủ nhân của tài nguyên đó).

    Câu hỏi:
    Máy cài Win Vista, dùng card realtek 5.1 onboard, trước đây dùng Power DVD bình thường, nhưng bây giờ không ra tiếng nữa.

    Trả lời:
    Có nhiều nguyên nhân khiến máy không phát âm thanh nữa, vậy bạn hãy thử kiểm tra từng bước theo qui trình sau:

    - chạy Start.Control Panel.Hardware and Sound.Device Manager để hiển thị thông tin cài đặt các driver cho các thiết bị của máy. Mở rộng mục Sound, video and game controllers để xem chi tiết về driver cho sound card. Nếu không có gì bất thường thì xem như driver cho sound card đã được cài đặt và đang hoạt động tốt. Nếu driver chưa cài đặt thì tiến hành cài đặt driver cho sound card. Lưu ý phải tìm và cài đặt đúng driver for Windows Vista, bạn có thể tìm driver trên CD đi kèm theo máy hay theo sound card, hoặc vào website của hãng máy tính hay hãng sound card để tìm và download driver đúng cho sound card.

    - chạy thử ứng dụng Windows Media Player (được cài sẵn theo Windows), play thử 1 file âm thanh theo định dạng cơ bản *.wav xem máy phát được âm thanh bình thường không ? Nếu máy không phát âm thanh thì hãy chạy tiện ích "Volume Control" của windows (thường là icon nằm ở góc dưới phải màn hình), kiểm tra xem chế độ Mute có đang được chọn, nếu có thì bỏ chọn chế độ Mute để sound card phát âm thanh trở lại.

    - chạy lại ứng dụng Power DVD, play thử 1 file âm thanh nào đó xem máy có phát âm thanh được không ? Nếu không thì cách đơn giản nhất là un-install ứng dụng rồi cài mới lại từ đầu.

    - nếu vẫn chưa giải quyết được vấn đề, thử cài lại từ đầu Windows Vista và các ứng dụng. Sau khi cài đặt Windows và các ứng dụng cần dùng, nếu thấy máy chạy tốt thì hãy backup ngay hiện trạng hệ thống lên file ảnh và lưu trữ file ảnh này để sau này khi cần, chỉ cần restore lại cho nhanh chóng và tiện lợi. Bạn có thể dùng tiện ích Ghosh cho việc backup/restore hệ thống.

    Lưu ý rằng nếu chỉ dùng máy cho cá nhân, bạn nên cài Windows 7 thay vì Windows Vista. 

    ID: A1109_103