• Thứ Năm, 20/02/2014 11:54 (GMT+7)

    Những thất bại đáng buồn của Facebook

    Hoàng Minh
    Thành công và thất bại của doanh nghiệp luôn song hành với nhau, ông lớn mạng xã hội Facebook cũng không thoát khỏi. Thất bại lớn nhất của Facebook không nằm ở mặt công nghệ mà lại nằm ở việc coi thường người sử dụng khi sử dụng thông tin cá nhân phục vụ trong việc kinh doanh kiếm lời.

    Ít người có thể đã dự đoán sự phát triển mạnh mẽ không ngờ của Facebook khi nó được sinh viên năm thứ hai Đại học Harvard Mark Zuckerberg giới thiệu với bạn bè từ kí túc xá cách đây 10 năm. Khởi đầu với "thefacebook.com", một mạng xã hội dành riêng cho sinh viên Harvard. Tại thời điểm này mạng xã hội này còn tương đối thô sơ, không có dịch vụ album ảnh, không Timeline hay NewsFeed. Đơn thuần chỉ là một bộ hồ sơ tĩnh, nơi người dùng chỉ có thể liệt kê thông tin với nội dung cơ bản. Giờ đây, mạng xã hội Facebook có hơn 1 tỷ người sử dụng trên toàn thế giới.

    Khi Facebook tăng trưởng một cách nhanh chóng, mở rộng trên toàn thế giới thì nó cũng đã gặp khá nhiều khó khăn và trở ngại. Vô số vụ kiện đã diễn ra trong 10 hoạt động, chỉ vài tháng sau khi ra mắt vào năm 2004, mạng xã hội Đại học Harvard ConnectU đã đệ đơn kiện, cáo buộc rằng Facebook và Zuckerberg sao chép ý tưởng của mình, ăn cắp mã nguồn và sở hữu trí tuệ.

    Mạng xã hội Facebook đã trở thành trung tâm của nhiều vụ kiện khác kể từ đó. Khủng hoảng nhất phải kể đến 2 vụ kiện liên quan đến sự riêng tư của người dùng và đánh trực tiếp vào nguồn thu của Facebook: một vụ liên quan đến Facebook Beacon, nền tảng quảng cáo gây tranh cãi và một vụ khác liên quan đến vấn đề tài trợ Sponsored, quảng cáo.

    Facebook thông báo lợi nhuận lần đầu tiên thu được vào năm 2009. Năm đó, công ty đã kiếm được 777 triệu USD - gần gấp 3 lần năm 2008 (thông tin được SEC tiết lộ đó). Facebook đã bắt đầu những bước đi mạnh mẽ từ đó. Quý 4 năm 2013, Facebook cho biết doanh số đạt 2,6 tỷ USD, tăng 63% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong một thập kỷ, Zuckerberg đã chuyển đổi thefacebook.com từ một trang hồ sơ cá nhân để trở thành mạng xã hội với hàng loạt các tính năng: Timeline, News Feed, Chat, nhắn tin, quảng cáo, Facebook Pages, Facebook Credits, album ảnh, bình luận, chia sẻ…

    Thành công và thất bại của doanh nghiệp luôn song hành với nhau, ông lớn mạng xã hội Facebook cũng không thoát khỏi. Thất bại lớn nhất của Facebook không nằm ở mặt công nghệ mà lại nằm ở việc coi thường người sử dụng khi sử dụng thông tin cá nhân phục vụ trong việc kinh doanh kiếm lời.

    Facebook Beacon

    Beacon-nền tảng quảng cáo gây tranh cãi của Facebook, ra mắt vào ngày 06 Tháng 11 năm 2007, và ngay lập tức đã thu hút sự chỉ trích từ người sử dụng và những người ủng hộ quyền riêng tư.

    Facebook Beacon xâm phạm đến quyền riêng tư của người dùng

    Beacon là một phương thức để theo dõi hoạt động mua sắm của người dùng mạng xã hội này, từ đó có thể thu về những dữ liệu chuẩn xác hơn để phục vụ cho các gói quảng cáo. Nó có thể đăng tải hoạt động người dùng từ các trang web của bên thứ ba như Blockbuster, Hotwire, Yelp vào Facebook trong hồ sơ của người sử dụng. Tính năng này được cho rằng có thể theo dõi hoạt động của người dùng kể cả khi người đó không hề đăng nhập vào Facebook. Sau đó, một báo cáo cho rằng Beacon có thể thu thập dữ liệu từ các trang web đối tác của mình, bất kể người dùng là thành viên Facebook hay không.

    Trong năm 2008, một vụ kiện đã được đệ trình chống lại Facebook và các công ty đối tác sử dụng công cụ Beacon. Hai tháng sau, Facebook tuyên bố đóng cửa dịch vụ và đồng ý thành lập một quỹ 9,5 triệu USD để hỗ trợ các sáng kiến về quyền riêng tư trực tuyến.

    Facebook Gifts

    Facebook Gifts ra mắt vào đầu năm 2007 nhằm giúp người sử dụng có thể gửi các món quà điện tử cho bạn bè. Các món quà này thường có chi phí khoảng 1 USD và sẽ xuất hiện trên hồ sơ cá nhân của người được nhận.

    Thất bại của hệ thống tiền ảo của Facebook.

    Trong năm 2010, Facebook đã thông báo đóng cửa cửa hàng quà tặng , dường như đây là bước đệm để mạng xã hội này tung ra dịch vụ Facebook Credits. Với Credits, Facebook có tham vọng xây dựng được một đơn vị tiền tệ ảo có thể dùng cho bất cứ giao dịch trực tuyến nào tuy nhiên tính năng này không được người dùng đón nhận và đã đóng vào cuối năm 2012.

    Facebook Lite

    Facebook Lite là phiên bản rút gọn của mạng xã hội facebook được thiết lập nhằm phục vụ cho khách hàng sử dụng kết nối internet tốc độ thấp. Ứng dụng này còn nhằm vào người mới dùng và những người bị choáng ngợp bởi sự phức taph của trang chủ Facebook, Lite đơn giản hóa, ít tính năng và có thiết kế đơn giản.

    Facebook Lite thất bại vì hạn chế về tính năng sử dụng.

    Vào 4/2010, chỉ sau tám tháng triển khai Facebook Lite cũng không được đón chào nên mạng xã hội này đã nhanh chóng đóng cửa dự án. Facebook Lite có quá nhiều tính năng bị cắt bỏ, khiến nó giống như mô hình Twitter hơn là một mạng xã hội.

    Địa chỉ Email Facebook

    Email Facebook thất bại trước Gmail của Google.

    Facebook áp dụng hệ thống email @facebook.com dành cho người dùng cá nhân vào năm 2010 và với tham vọng thay thế dịch vụ Gmail của Google. Chưa bàn đến tính hiệu quả của hệ thông email này, phương thức áp dụng email  lại là một hành động coi thường người sử dụng khi  Facebook tự động áp đặt trên mọi tài khoản. Mọi tin nhắn văn bản cho đến tin nhắn trò chuyện đều được tích hợp vào thư điện tử, sau 4 năm hoạt động thì hệ thông email @facebook.com vẫn đang tồn tại nhưng không tạo được một thành quả gì đáng chú ý trong khi đó Gmail vẫn phổ biến và hoạt động hiệu quả.

    Facebook Question

     

    Hệ thống hỏi đáp của Facebook không tạo được sự chú ý của người dùng.

    Facebook bắt đầu thử nghiệm Question trong năm 2010, một tính năng năng được thiết kế để cạnh tranh với các trang web như Yahoo Hỏi & Đáp và Quora. NGười dùng có thể tạo các câu hỏi hướng tới bạn bè để có những lựa chọn đúng đắn. Người dùng cá nhân khác sẽ sử dụng hình thức bình chọn để cho ra câu trả lời tốt nhất, tuy nhiên tính năng này chưa bao giờ tạo ra hiệu quả tốt nhất. Sau 2 năm hoạt động, vào tháng 10/2012 Facebook xác nhận việc dần loạt bỏ tính năng Question này.

    Facebook Deals

    Năm 2011, ở giữa xu hướng phát triển của hình thức kinh doanh phiếu giảm giá Deal, Facebook cũng đưa ra dịch vụ riêng của mình để cạnh tranh với Groupon và LivingSocial. Hệ thống kinh doanh phiếu giảm giá này được thử nghiệp chỉ trong 5 thành phố, cho phép người dùng mua hàng hóa, dịch vụ với giá ưu đãi so với giá gốc. Tuy nhiên sau 4 tháng thử nghiệm, Facebook chính thức ngưng dịch vụ.Facebook chưa thực sự gây được nhiều ấn tượng về dịch vụ của họ và còn thiếu kinh nghiệm trong quản lý.

    Mở rộng hình thức kinh doanh với sự thiếu kinh nghiệm vẫn khả năng quản lý là ác mộng của các ông lớn.

    Với lượng người dùng tại thời điểm đó lên tới 750 triệu thành viên, Facebook tin rằng họ sẽ nhanh chóng giành được thị phần trong mo hình xã hội hóa thông tin khuyến mãi. Nhưng thực tế đã chứng minh rằng, cứ không phải ông lớn, tiềm lực mạnh là có thể tham gia bất cứ sân chơi nào.

    FBML

     

    FBML thất bại bởi sự thiếu chuẩn bị và nôn nóng trong việc phát triển hệ sinh thái của Facebook.

    Facebook Platform được ra mắt vào tháng 5/2007 với hệ thống Facebook Markup Language (FBML)-Ngôn Ngữ Đánh Dấu Facebook được kì vọng là nền tảng dành cho các nhà phát triển tham gia vào việc phát triển ứng dụng cho Facebook. Tại hội nghị phát triển F8 của Facebook trong năm 2010, mạng xã hội công bố kế hoạch giảm giá FBML nhằm tiến hành việc chuyển đổi sang hình thức iFrame và tháng 2/2012, Facebook chính thức ngừng hỗ trợ FBML. Facebook Markup Language không thành công bởi sự vội vàng và nôn nóng của Facebook khi muốn phát triển hệ sinh thái của mình.

    Place

     

    Tính năng thừa thãi và gây rắc rối cho người dùng.

    Facebook thêm vào tính năng dựa trên địa điểm để tạo check-in vào tháng 8/2010 với sự ra mắt của Place cho phép người dùng chia sẻ vị trí của họ với bạn bè. Facebook đã đặt rất nhiều hi vọng vào ứng dụng Places, khi cho rằng Places sẽ là một đối thủ xứng tầm của Foursquare - đang làm mưa làm gió trong lĩnh vực check-in này.Tuy nhiên tính năng này không thực sự hiệu quả và thiếu sự tiện dụng cho người dùng, cuối cùng Faceboo đã khai tử trang Places và tích hợp nó vào thanh trạng thái.

    Facebook Home

    Tin đồn về một chiếc điện thoại Facebook đã tồn tại trong một khoảng thời gian dài. Gần đây nhất từng có những động thái tưởng chừng như Facebook Phone sẽ hiện hữu với ra mắt của Facebook Home vào thangs4/2013 có giao diện người dùng trên điện thoại thông minh Android.

    Facebook Home thất bại là chứng minh việc mạng xã hội này không thể là nhà phát triển về hệ thống nền tảng.

    Tính năng này cho phép người dùng xem và đăng nội dung trên Facebook, Facebook Home có một màn hình khóa hiển thị thông báo và cho phép người dùng có khả năng trò chuyện trên Facebook.Tuy nhiên các nhàn sản xuất thiết bị cũng người dùng không thực sự mặn mà với tính năng này. Nhà cung cấp dịch vụ AT & T dừng cung cấp HTC First, điện thoại đầu tiên sử dụng tính năng này chỉ vài tháng sau khi phát hành.

    Sponsored Stories

    Facebook công bố hình thức quảng cáo Sponsored Stories từ năm 20011 và theo thông báo mới nhất của mạng xã hội này là sẽ  chấm dứt hoạt động vào tháng 4/2014. Đây cũng là hình thức quảng cáo gây tranh cãi không kém gì Beacon, về cơ bản Sponsored Stories sẽ ghi nhận lại hành động của người dùng như “like page”, “like post” hay “check-in” và sau đó cho phép những nhà quảng cáo sử dụng những hành động này để quảng cáo mà không cần đến sự đồng ý của người sử dụng.

    Sponsored Stories- là một thất bại khác của Facebook bởi lấy sự riêng tư của người dùng để kinh doanh kiếm lợi.

    Một thời gian ngắn sau khi ra mắt, Sponsored Stories trở thành tâm điểm của một vụ kiện tập thể, trong đó cáo buộc rằng Facebook đã sử dụng tên và hình ảnh cá nhân người dùng khi chưa được cho phép vào các quảng cáo. Và Facebook đã phải trả 20 triệu USD để đền bù và giải quyết rắc rối đến quyền riêng tư, tuy nhiên con số này quá nhỏ so với lợi nhuận mà Sponsored Stories mang lại với hơn 1 triệu USD/ngày.

    Từ khóa: Facebook