• Thứ Năm, 25/12/2003 11:15 (GMT+7)

    20 dụng cụ bảo dưỡng PC

    C không như chiếc lò nướng bánh, cứ việc dùng khi nào hỏng mới chữa. Giữ cho PC luôn hoạt động tốt và sung sức, bạn phải bảo dưỡng định kỳ, nâng cấp theo thời gian và sửa chữa các trục trặc. Nói chung, bạn sẽ là người phải thực hiện được một số công việc cần thiết.

    Rất may là với một ít cố gắng và những công cụ thích hợp, việc bảo dưỡng và sửa chữa PC trở nên khá dễ dàng đối với hầu hết mọi người. Hơn nữa, cũng không mấy tốn kém trong việc tìm kiếm các công cụ thích hợp; một số đã có sẵn, và một số khác giá không đắt. Dưới đây là một số công cụ mà bạn nên có trong tay.

    Các Dụng Cụ Dễ Mua

    Trừ trường hợp phải bảo dưỡng nhiều PC, nói chung bạn không cần phải có đủ bộ dụng cụ sửa chữa máy tính đầy đủ giá khoảng 200.000 – 300.000 đồng hoặc cao hơn. Thực ra danh sách các dụng cụ phần cứng bạn thực sự cần, không dài lắm.

    Tuốc nơ vit: Bạn chỉ cần hai tuốc nơ vit nhỏ, một loại đầu dẹt thông thường, và một loại đầu Phillips. Chiều dài của chúng phải nhỏ hơn 15cm, đồng thời phải bảo đảm không bị  nhiễm từ.


    Hình 1: System Monitor biểu hiện những thay đổi trong việc sử dụng bộ nhớ của PC, nếu chúng xảy ra.

    Cặp nhíp: Có một cặp nhíp đàn hồi tốt kích thước nhỏ, bạn sẽ rất thuận lợi trong việc  thay đổi vị trí các jumper và tìm gắp ốc vít bị rơi trong các khe hẹp. Cặp nhíp đầu bằng dùng tốt hơn cặp nhip đầu nhọn.

    Đèn pin nhỏ: Ngay cả trong một gian phòng đủ sáng, bạn vẫn có thể khó nhìn rõ các sợi cáp và các đầu cắm nhỏ nằm bên trong hộp máy.

    Hộp đựng linh kiện: Một hộp nhỏ – nên có nắp – sẽ rất cần để đựng các ốc vit và jumper. Một chiếc cốc nhựa hoặc một lọ đựng thuốc cũ là đủ.

    Kìm mỏ nhọn:  Bạn cần có một đôi kìm nhọn  để gắp các linh kiện, uốn cong dây dẫn và các mảnh kim loại. 

    Bình khí nén nhỏ hoặc quạt gió:  Giữ sạch bụi cho các bộ phận bên trong và cửa thông gió của PC để đề phòng máy bị quá nóng . Thổi nhanh một luồng không khí là cách thực hiện dễ nhất  đối với công việc này.

    Vòng khử tĩnh điện: Dòng tĩnh điện chạy giữa thân thể bạn và PC có thể phá hỏng các mạch điện tinh vi trong máy. Khi tháo  hoặc lắp các bộ phận cứng, hoặc thực hiện một  một công việc bất kỳ nào đó bên trong PC, bạn phải đeo vòng khử tĩnh điện này, còn đầu kia của nó phải được nối đất. Cả dây nối lẫn vòng này đều có sẵn ở các cửa hàng máy tính và điện tử với giá vài chục nghìn đồng.

    Công cụ vặn ốc và các dụng cụ đặc biệt khác: Nhiều bộ dụng cụ sửa chữa máy tính còn có dụng cụ vặn ốc, tháo chì, và các dụng cụ đặc biệt khác. Tuy nhiên, những thứ này quá chuyên nghiệp đối với người dùng trung bình vì tuốc nơ vit và kìm cũng đủ dùng cho hầu hết các công việc.

    Các Công Cụ Bạn Có Sẵn

    Windows cung cấp cho chúng ta nhiều Wizard và tiện ích rất tốt để tìm hỏng và bảo dưỡng PC. Bạn có thể truy cập các phần mềm này từ System Tools: Nhấn Start. Program. Accessories. System Tools (có thể thay đổi cách thức tùy phiên bản Windows).

    ScanDisk: Như tên gọi của nó. ScanDisk kiểm tra đĩa cứng để tìm những mảnh tập tin nằm sai chỗ và những vùng bị hỏng về vật lý. Bạn phải thường xuyên kiểm tra đĩa cứng của mình bằng ScanDisk. Số sai lỗi do chương trình này phát hiện đột ngột tăng lên có nghĩa có một hư hỏng đĩa cứng.

    Windows XP không có tiện ích ScanDisk. Để kiểm tra đĩa cứng trong XP, bạn nhấn vào biểu tượng ổ đĩa trong Explorer, chọn Properties, chọn nhãn Tools, và nhấn Check Now bên dưới “Error checking”.  Có thể bạn được thông báo tiện ích này cần có quyền loại trừ đối với một số tập tin Windows trên đĩa. Khi Windows hỏi bạn có cần thực hiện kiểm tra trong những lần khởi động lại kế tiếp hay không, bạn nhấn Yes và sau đó là OK.

    Disk Defragmenter: Thường xuyên dồn đĩa cứng để giữ cho nó chạy nhanh hơn và để tăng các cơ hội có thể phục hồi dữ liệu nếu đĩa hỏng.

    System Monitor: chương trình nhỏ nhưng xuất sắc này giúp bạn theo dõi sát nhiều thông số tốc độ làm việc khác nhau của PC. Bạn có thể theo dõi các đồ thị thời gian thực hiện cho biết tình trạng sử dụng CPU, RAM, bộ nhớ ảo, cũng như các số liệu thống  kê khác (hình 1). System Monitor đặc biệt thuận lợi trong việc phát hiện nguồn gốc của trục trặc về bộ nhớ và xác định chương trình nào gây căng thẳng nhiều nhất cho hệ thống (trong Windows XP, bạn có thể tìm System Monitor bằng cách chọn Start.Control Panel. Administrative. Tools. Performance. System Monitor.)

    System Information: Tiện ích này thường làm cơ sở cho một số công cụ tìm hỏng hóc mạnh nhất trong Windows. Trong Windows 9x, bạn sẽ tìm thấy System File Checker, Registry Checker, và System Configuration Utility trên trình đơn Tools của System Information. Trong XP, các công cụ của System Information gồm có Network Diagnotics và System Restore.

    Tài liệu hướng dẫn sử dụng, driver, và phần mềm: hãy giữ lại mọi thứ! Có thể bạn sẽ giải quyết được một trục trặc của PC nhờ biết rõ một cài đặt quan trọng hay số hiệu model, hoặc nhờ việc cài đặt lại một chương trình. Bản hướng dẫn sử dụng máy có thể là nguồn cung cấp duy nhất cho bạn về địa chỉ hỗ trợ kỹ thuật. Chớ nghĩ rằng mình có thể tải xuống bất kỳ tập tin cần thiết nào vào bất kỳ lúc nào từ internet, một tập tin sẵn trong tay có giá trị gấp đôi so với cùng tập tin đó nhưng nằm trên web.

    Windows Resource Kit: Bạn không cần bỏ ra vài chục nghìn hoặc hơn để có một cuốn sách tham khảo về Windows. Bạn chỉ cần tham  vấn đĩa CD Windows 9x của mình. Trong folder tool\reskit\setup bạn sẽ tìm thấy một bản sao của Microsft Windows Resource Kit. Bạn đến địa chỉ find.pcworld.com/23441 để có bản Windows XP Professional Resource Kit (tiếng Anh).

    Các Công Cụ Bạn Có Thể Dùng Miễn Phí

    Dưới đây là một số tiện ích bảo dưỡng và chẩn đoán hỏng được nhiều người ưa thích. Bạn vào find.pcworld.com/12285 để tải chúng xuống. Tất cả đều miễn phí.

    #1 - TuffTest - Lite: Chương trình dùng để xác định tình trạng hoạt động của tất cả các bộ phận phần cứng trong PC. Vì khởi động và chạy từ đĩa mềm nên nó vượt qua các hạn chế về kiểm tra của các chương trình chẩn đoán hỏng chạy từ bên trong hệ điều hành hoàn chỉnh như Windows chẳng hạn. Phiên bản miễn phí của chương trình này có ít tính năng hơn so với #1 – TuffTest giá 10 USD (nó chỉ kiểm tra 8MB RAM mà thôi, chẳng hạn).


    Hình 2: Phiên bản demo của DisplayMate có một số mẫu kiểm tra để đánh giá hình ảnh trên màn hình bạn.

    DisplayMate: bạn hãy thực hiện tinh chỉnh các hình ảnh trên màn hình bằng phiên bản demo của tiện ích này. Phiên bản đầy đủ giá đến 79 USD, nhưng bản demo của nó khá phong phú với sáu mẫu kiểm tra và các hướng dẫn cách dùng (hình 2).

    Các web site có ích: Drivers HeadQuarter trong www.drivershq .com là một nơi rất tốt để tìm lại các driver bị mất hoặc các driver của thiết bị mới nâng cấp. Còn đến địa chỉ www.utilitygeek .com bạn sẽ tìm được các tiện ích chia sẻ hoặc miễn phí để bảo dưỡng và chẩn đoán bệnh cho PC của mình.

     

    Các Công Cụ Đáng Mua

    Norton SystemWorks 2002: với giá 70 USD, bộ tiện ích này không rẻ, nhưng đầy ắp những món hàng quý. Bộ phận quan trọng nhất là Norton Utilities, sự tập hợp kinh điển của đĩa cứng và  các chương trình Windows (hình 3). Trong khi nhiều chức năng của Norton Utilities có thể được sao chép lại trong các tiện ích miễn phí hoặc giá rẻ như đã liệt kê ở trên, thì sự thuận tiện cũa gói phần mềm tất cả trong một và những tính năng đặc biệt như tự động lập thời biểu đã làm cho Norton SystemWorks trở nên đáng giá.


    Hình 3: Norton Disk Doctor sẽ quét tìm các lỗi logic và vật lý trên đĩa cứng của bạn.

    Partitionmagic 7: Có nhiều cách, cả khó lẫn dễ, để tạo ra, xóa bỏ, và thay đổi kích thước các phân vùng ổ cứng. Chương trình giá 70 USD của PowerQuest là cách dễ nhất. FDISK của Windows là một trong vài chương trình phân hoạch đĩa mà bạn có thể chọn thay thế, nếu bạn có nhiều thời gian và ít tiền. Nhưng nếu cần thực hiện nhanh và đơn giản thì giao diện hoà nhã và thao tác nhanh chóng của PartitionMagic đã làm cho nó trở thành món hàng mua sắm khôn ngoan.

    Drive Image 5: Công cụ PowerQuest này cứu bạn thoát khỏi những sai lầm mắc phải khi dùng những công cụ chuẩn đoán hỏng khác. Drive Image 5 sao chép và nén toàn bộ các ổ đĩa – hoặc chính xác hơn là toàn bộ các phân vùng – thành một tập tin duy nhất mà bạn có thể dễ dàng phục hồi sau này. Cất tập tin sao lưu của nó vào phân vùng khác, vào đĩa cứng khác, hoặc (trong phiên bản mới nhất này) vào đĩa CD-R/RW. Drive Image thường xuyên sao chép các tập tin, cả tập tin ẩn, các tập tin hệ thống, và các sector khởi động, nên bạn có thể phục hồi một bản sao làm việc của toàn bộ phân vùng, bao gồm một hệ điều hành có thể khởi động, ứng dụng, và dữ liệu.

    Bùi Xuân Toại

    PC World Mỹ 6/2002        

    Board hỏng?

    Bạn ngồi xuống, bật máy PC, và không có gì xảy ra cả: đèn không sáng, tiếng không có, không có hoạt động nào cả. Bạn có cần bỏ ra cả chục triệu đồng để mua một bo mạch chủ mới, hay một số tiền ít hơn nhiều để thay mới bộ cấp điện? Dụng cụ đo thử ATX Power Supply Tester của PC Power and Coding sẽ trả lời nhanh chhóng và chính xác câu hỏi đó cho bạn. Dụng cụ thuận tiện giá 10 USD  này được gắn vào dây cáp bo mạch chính của bất kỳ bộ cấp điện tương thích ATX2x nào, và nó sẽ sáng đèn nếu bộ cấp điện hoạt động tốt. Bạn có thể tìm nó ở địa chỉ www.pcpower andcooling.com

    Bổ sung phần trả lời về ứng dụng văn phòng trong PC World VN số 4/2002

            Trong mục “Trả lời thư bạn đọc” của PC World VN tháng 4 vừa qua, có một bạn hỏi về cách định dạng từ điển trong Word sao cho từ đầu tiên của mỗi trang xuất hiện trong phần Header của trang. Theo tôi câu trả lời của tạp chí là chưa chính xác. MS Word là một phần mềm soạn thảo văn bản rất mạnh, có khả năng sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau nên việc định dạng từ điển bằng Word là hoàn toàn có thể làm được một cách đơn giản.

    Để minh hoạ, tôi xin nêu lên cách làm sau đây: Trước hết, phải định dạng các mục từ trong từ điển theo hai kiểu (style) khác nhau (tức là định dạng của từ cần định nghĩa và định dạng của phần giải nghĩa phải khác nhau). Ví dụ như sau:

    a   the 1st letter in English alphabet

    Giả sử các mục từ trong từ điển của bạn được định dạng theo kiểu Heading 3, hãy chọn trình đơn View | Header And Footer và nhấn  [Ctrl][F9] để chèn cặp ngoặc của một field. Gõ STYLEREF, cách một khoảng trắng và nhập tên kiểu trong cặp ngoặc kép. Field của bạn sẽ có dạng sau: {STYLEREF “Heading 3”} (bạn cũng có thể nhập field bằng cách sử dụng chọn thực đơn Insert | Field).

    Nếu đặt trong phần Header hay Footer, STYLEREF sẽ tìm trong trang hiện tại đoạn văn bản có định dạng theo kiểu chỉ định. Nếu không tìm thấy kiểu định dạng được chỉ định trong trang hiện tại, STYLEREF sẽ tìm từ đầu văn bản tới trước trang đó rồi tìm tiếp từ trang sau tới cuối văn bản. Nếu không tìm thấy kiểu định dạng được chỉ định, STYLEREF sẽ hiện một thông báo lỗi (Nếu được đặt ở các phần khác trong văn bản, STYLEREF sẽ quét văn bản theo các kiểu khác; bạn có thể tham khảo thêm phần trợ giúp của Word).

    Một khoá chuyển hay được dùng của STYLEREF là \l. Nếu bạn dùng khoá chuyển này, Word sẽ tìm ngược từ cuối trang. Sử dụng khoá chuyển này, bạn có thể in mục từ cuối của trang trong phần Footer và cuốn từ điển sẽ đẹp mắt hơn: {STYLEREF “Heading 3” \l}.

    Một ứng dụng phổ biến khác của field STYLEREF là in tiêu đề các chương sách trong phần Header hay Footer. Giả sử tiêu đề các chương trong cuốn sách được định dạng theo kiểu Heading 1 (và không có đoạn văn bản nào khác định dạng theo kiểu đó), đặt field {STYLEREF “Heading 1”} vào Header hay Footer sẽ giúp bạn hiện tiêu đề của chương tương ứng trong phần đầu hay phần chân của mỗi trang sách.

    Lương Chiến Thắng

    ID: A0206_100