• Thứ Sáu, 09/01/2004 14:08 (GMT+7)

    Chớ để bị chết chìm cùng chiếc đĩa hỏng


    Bạn sao lưu những tập tin quan trọng của mình lần cuối cùng vào lúc nào? Bạn không nhớ? Không phải chỉ có mình bạn là như vậy, ngay cả người dùng máy tính cẩn thận nhất cũng để một số dữ liệu không thể phục hồi trên đĩa cứng, và những dữ liệu đó lúc nào cũng có thể bị rủi ro. Tại sao? Vì sớm hay muộn tất cả các ổ đĩa cứng rồi cũng bị hỏng. Và khi đĩa cứng bị hỏng, những dữ liệu không được bảo vệ của bạn cũng ra đi cùng nó.Nếu biết cách nhận biết và phát hiện trước triệu chứng của chiếc đĩa cứng để đối phó thì có nhiều khả năng bạn sẽ cứu được dữ liệu của mình trước khi quá muộn.

     

    Dừng Lại, Tìm Kiếm, Và Lắng Nghe

    Những ổ đĩa cứng hỏng đôi khi có những dấu hiệu báo trước về cái chết sắp xảy ra. Nếu bạn đủ may mắn để nhìn thấy hoặc nghe thấy một trong những dấu hiệu đó, bạn ngưng ngay công việc đang làm và tức khắc sao lưu dữ liệu. Một dấu hiệu khá phổ biến đối với ổ đĩa hỏng là không thể truy cập được một phần đĩa hay hoàn toàn không thể truy cập được trong một thời gian rất ngắn.

    Làm cách nào để biết ổ đĩa của mình sắp hỏng? Hãy theo dõi mọi thông báo lỗi về tên và vị trí của các tập tin hoặc thư mục. Ví dụ, nếu Windows không thể tìm được một tập tin mà bạn tin chắc là đang có mặt trên đĩa cứng, thì đó là một dấu hiệu đáng lo. Tương tự, nếu Windows không cho bạn di chuyển hoặc cất giữ một tập tin quen thuộc, hoặc tên của tập tin và thư mục có chứa các ký tự lạ thì nên nghĩ ngay đến đĩa cứng.

    Tuy nhiên, bạn cũng không nên quá lo lắng. Một số dữ liệu của bạn có thể bị lẫn lộn là do lỗi phần mềm hoặc phần cứng. Để kiểm tra, bạn cho chạy tiện ích ScanDisk của Windows. Trong Windows 98 và Me, bạn nhấn Start.Programs.Accessories .System Tools. ScanDisk. Trong Windows 2000 và XP, bạn mở My Computer, nhấn phải ổ đĩa, chọn Properties.Tools, và nhấn nút Check Now bên dưới “Error-checking”.

    Thiết đặt ScanDisk để kiểm tra toàn bộ đĩa, tìm sector hỏng vật lý. Trong Windows 98 và Me, để thực hiện điều này, bạn chọn Thorough (xem Hình 1). Trong Windows 2000 và XP, bạn đánh dấu chọn cả Automatically fix file system errors lẫn Scan for and attempt to fix bad sectors (trên các đĩa cứng nhiều gigabyte, thực hiện điều này sẽ mất nhiều giờ, nên phải kiên nhẫn).


     Hình 1: Scandisk sẽ báo trước trạng thái hư hỏng của ổ đĩa cứng. 

    Nếu ScanDisk báo có nhiều lỗi vật lý trên đĩa thì nhiều khả năng đĩa cứng của bạn đang bị hỏng. Còn nếu nó báo chỉ có một ít lỗi về logic, như các tập tin bị liên kết chéo hoặc bị rời nhiều đoạn rải rác, bạn hãy yên tâm để cho ScanDisk sửa chữa, rồi sau đó chạy ScanDisk thường xuyên để xem lỗi có xuất hiện nữa hay không. Mỗi tháng cho chạy ScanDisk một lần là cách tốt nhất để săn tìm các trục trặc đĩa cứng trước khi chúng “phát bệnh già”.

     

    Những Tiếng Kêu Bất Thường

    Luôn lắng tai nghe mọi âm thanh bất bình thường phát ra từ đĩa cứng: âm thanh lạ thường báo hiệu tình trạng hỏng nặng. Muốn nghe thử, bạn có thể vào find.pcworld.com/30695 để tải xuống các tập tin âm thanh (.wav).

    Tiếng rít cao (bearings.wav) là dấu hiệu trục của ổ đĩa cứng có vấn đề. Về mặt nào đó thì đây là một tin tốt, thực sự đã đến lúc bạn cần giải thoát dữ liệu đang bị nguy hiểm của mình. Nếu hệ điều hành của bạn vẫn còn hoạt động và bạn có thể di chuyển các tập tin ra khỏi đĩa cứng thì hãy hành động ngay.

    Trường hợp nghe thấy những tiếng lích kích kéo dài, có thể bạn hoàn toàn không còn khả năng truy cập đĩa cứng nữa, và hệ điều hành của bạn thường là không làm việc. Âm thanh lích kích rồi dừng, lích kích rồi dừng, cứ lặp đi lặp lại mãi (cycleclick.wav) là triệu chứng báo hiệu các đầu đọc/ghi trong ổ đĩa đang cố tự định vị. Ổ đĩa này có thể đã bị hư hỏng gì đó, và có khả năng bạn sẽ bị mất một số dữ liệu. Tiếng lích kích liên tục, nhanh (excess.wav) là một báo hiệu xấu đối với mọi ổ đĩa.

    Rơi vào bất kỳ tình trạng nào nói trên, bạn cũng đều đang có nguy cơ “mất trắng” dữ liệu. Chớ bật tắt hệ thống nhiều lần với hy vọng ổ cứng làm việc trở lại một cách hão huyền.

    Tiếng nghiến ken két hay tiếng nạo xoèn xoẹt (grind.wav) là dấu hiệu khác của chứng bệnh trầm trọng. Các đầu đọc/ghi của ổ cứng đang trong vị trí tiếp xúc với mặt đĩa - nơi dữ liệu được lưu trữ. Hãy tắt ổ đĩa ngay; càng chạy thêm, dữ liệu càng nhiều nguy cơ bị mất.

    Nếu gặp những dấu hiệu nói trên, cơ hội tốt nhất để phục hồi dữ liệu là gửi thẳng ổ đĩa của bạn đến một cơ sở dịch vụ chuyên phục hồi dữ liệu.

     

    Chế Độ Thông Minh

    SMART (Self-monitoring, Analysis and Reporting Technology) có khả năng tự theo dõi phân tích, và báo cáo tình trạng trục trặc đĩa cứng trong hầu hết các loại ổ đĩa chế tạo trong vài năm gần đây. Công nghệ SMART thường xuyên theo dõi tất cả các bộ phận và cả tốc độ hoạt động của ổ đĩa cứng. Khi phát hiện dấu hiệu hư hỏng, nó sẽ phát cảnh báo.

    Cách cảnh báo thay đổi tùy theo hãng sản xuất. Có thể nó sẽ báo động trong các thông báo của BIOS trên màn hình lúc khởi động máy tính, hoặc qua một phần mềm chẩn đoán có khả năng truy cập thông tin SMART. Hãy liên hệ với hãng sản xuất ổ đĩa!Các bộ tiện ích của cả Ontrack SystemSuite lẫn Symantec SystemWorks đều theo dõi được dữ liệu của SMART. Nếu thực hiện kiểm tra nhanh ổ đĩa cứng, bạn thử dùng Data Lifeguard Online Diagnostics của Western Digital (có ở find.pcworld.com/30698). Chương trình này được thiết kế để làm việc với tất cả các ổ đĩa có khả năng SMART.

     

    Bán theo ‘pitch’

    Tôi đang tìm mua một màn hình 17' giá rẻ nhưng tôi không rõ lắm về thông số dot-pitch. Người bán hàng khẳng định phải dùng loại màn hình có dot-pitch không quá 0,25mm, nhưng loại có dot-pitch lớn thì lại rẻ hơn. Nếu tôi chỉ dùng PC để xử lý văn bản và đọc tin tức trên internet thì có cần đến loại màn hình đắt hơn không?


     Hình 2: Thiết lập lại màn hình một cách nhanh chóng bằng cách chọn Show settings icon on task bar trong các cài đặt Display.

     

    Các màn hình dùng ống tia catôt có các điểm phốt-pho đỏ, lục và xanh được phủ lên mặt trong tấm kính trước. Có hai loại: một loại gồm trên 1 triệu điểm phốt-pho nằm cách rất đều nhau và sẽ phát sóng để tạo nên hình ảnh trên màn hình; loại kia thì có hàng ngàn dải phốt-pho thẳng đứng. Dot-pitch là khoảng cách giữa hai điểm phốt-pho cùng màu trong loại màn hình thứ nhất. Stripe-pitch, số đo tương ứng của loại thứ hai, là khoảng cách giữa hai dải sọc cùng màu. (Hãng Sony Trinitron đưa ra loại màn hình dải sọc đầu tiên, hiện nay thì đã có nhiều hãng sản xuất - đáng chú ý là dòng máy Diamondtron của Mitsubishi). Có thể bạn cũng có nghe đến thuật ngữ mask-pitch và apenture- grill-pitch; gần tương đương với dot- pitch và stripe-pitch. Nói chung pitch càng nhỏ hình càng rõ nét và càng có lợi cho bạn.

    Về nguyên tắc không nên mua màn hình có dot-pitch lớn hơn 0,28mm hoặc có stripe-pitch lớn hơn 0,25mm (stripe-pitch được đo theo chiều ngang và dot-pitch được đo theo đường chéo, stripe-pitch 0,25mm xấp xỉ với dot-pitch 0,27mm). Bạn có thể chọn mua loại màn hình nào vừa đáp ứng yêu cầu vừa hợp túi tiền. Nếu bạn phải thường xuyên đọc trên PC - nhất là trường hợp xem phông chữ nhỏ - thì nên mua loại màn hình có dot-pitch càng nhỏ càng tốt.

     

    Nghệ Sĩ Thay Đổi Nhanh

    Là một nghệ sĩ đồ họa, tôi phải thường xuyên thay đổi độ phân giải và các cài đặt về độ sâu màu trên màn hình của mình. Trong Windows 98, chỉ cần nhấn một biểu tượng trên taskbar là các cài đặt này hiện lên ngay tức khác. Tuy nhiên tôi không thể làm như vậy trong Windows XP. Có phương pháp thay thế nào làm việc được với XP?

    Bạn cần có một phiên bản mới của tiện ích QuickRes. Tiện ích này đã có trong các phiên bản trước đây của chương trình PowerToys miễn phí của Microsoft. Trong Windows 98 và Me, QuickRes được tích hợp vào trong hệ điều hành. Chỉ cần nhấn phải desktop, chọn Properties, nhấn nhãn Setting, và chọn nút Advanced. Bạn đánh dấu chọn lên Show settings icon on taskbar để có một biểu tượng tiện lợi hiện trong taskbar (xem Hình 2). Nhấn biểu tượng này để thấy danh sách các tùy chọn màu và độ phân giải. Bạn có thể chọn cài đặt mới chỉ bằng một cú nhấn chuột.

    Chẳng may, Microsoft không đưa chức năng này vào Windows XP, mà cũng không kèm một tiện ích riêng cùng với các tính năng của QuickRes trong phiên bản PowerToys cho Windows XP. Một giải pháp thay thế, bạn vào find.pcworld.com/30704 để tải xuống tiện ích miễn phí 1st QuickRes Light của hãng Green Porrots Software (phiên bản Pro, có ở www.greenparrots.com/aqr.html, giá 25 USD).


    Minh Xuân

    PC World Mỹ 12/2002

     

    Cách phòng tránh bị nhiễm virus macro trong tập tin Word

    Để đề phòng bị lây nhiễm loại virus macro trong các tập tin Word lạ, bạn nên sử dụng tiện ích miễn phí có tên là Word 97/2000 Viewer, tải về tại địa chỉ find.pcworld.com/30731. Tiện ích này cho phép chúng ta xem văn bản Word mà không chạy các macro có trong nó nên tránh được tính trạng lây nhiễm virus macro. Sau khi cài đặt, thực hiện thủ tục khai báo tiện ích nói trên là trình mặc định xem văn bản dạng Word, nếu muốn mở và soạn thảo một văn bản Word nào đó ta nhấn chuột phải chọn tập tin và chọn menu Open.

     

    Sound Therapy giải tỏa stress cho bạn

    Chắc bạn cũng giống tôi, tuy rất muốn được giải phóng nhưng vẫn bị trói chặt vào máy tính nhiều giờ. Natura Sound Therapy có thể giúp xoa dịu tế bào thần kinh khi bạn mệt mỏi. Trình tiện ích 20USD (tại Mỹ) này bắt chước tiếng sóng biển, tiếng suối róc rách, tiếng bão tố sấm sét, các âm thanh của một đêm trong rừng - hoặc tổng hợp các thứ tiếng đó. Nếu đeo tai nghe, bạn có thể trộn lẫn âm thanh của các sóng alpha, beta, delta hoặc theta để kích thích đầu óc của mình. Bạn không tin? Hãy dùng thử Natura miễn phí trong tám ngày. Bạn có thể tải xuống bản dùng thử chương trình này ở find.pcworld.com/30680, và bắt đầu hưởng thụ.

    ID: A0212_109