• Thứ Ba, 06/01/2004 11:48 (GMT+7)

    CeeBot Chơi hay học?

    CeeBot là chương trình dạy học lập trình thông qua trò chơi. Chương trình cho bạn một con robot, và công việc của bạn là phải lập trình để con robot đó thực hiện những công việc nhất định. Ngôn ngữ được sử dụng trong Ceebot để lập trình robot được gọi là CBOT. Khi bắt đầu làm quen với ngôn ngữ này bạn sẽ không khỏi ngạc nhiên vì cú pháp và các câu lệnh của CBOT rất giống với những ngôn ngữ lập trình thông dụng hiện nay như C++, C#, Java... Với CeeBot bạn sẽ làm quen với các câu lệnh, cú pháp của các ngôn ngữ lập trình thông dụng, như vậy bạn có thể vừa chơi vừa học một cách hiệu quả. Điều quan trọng hơn là bạn học được tư duy lập trình.
    Bắt đầu, Ceebot sẽ đưa ra các bài tập, các bài tập này có mục đích làm cho bạn quen dần với các câu lệnh và các từ khoá dùng trong CeeBot. Nói chung các bài tập này không khó lắm, bạn có thể hoàn thành một cách dễ dàng. Mở đầu mỗi bài tập luôn là phần hướng dẫn (bạn phải nhấn F1 để chọn) công việc phải làm và các câu lệnh sử dụng trong bài tập. Nói là lập trình nhưng bạn đừng sợ,  cho dù bạn là người chưa biết tí gì về lập trình. Bạn sẽ được học từng bước để lập trình robot. Các bài tập được phân chia thành các chương, trong mỗi chương là các bài tập thực hiện theo từng chủ đề. Các chương được sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp, từ cơ bản đến nâng cao và theo hướng từ lập trình có cấu trúc đến lập trình hướng đối tượng. Bạn có thể làm bất kì bài tập nào cũng được, nhưng với mục đích học tập thì bạn nên làm từng bài tập một. Sau khi hoàn thành các bài tập này thì bạn có thể thử sức mình với phần Challenges. Mỗi nhiệm vụ trong phần này là một câu đố mà bạn phải giải. Khác với phần trước, phần này sẽ không chỉ cho bạn cách thức để làm mà bạn phải tự dùng kiến thức đã thu được trong phần trước để hoàn thành. Đây là cách tốt nhất để bạn có thể kiểm tra mình đã học và hiểu đến đâu.

    Màn hình chính:


    Màn hình chính

     

    1. Các robot, công trình dùng trong bài. Thanh này hiển thị toàn bộ các robot và công trình được sử dụng trong bài. Đối tượng nào đang được chọn được hiển thị bằng màu vàng. Khi robot chạy thì biểu tượng đó sẽ nhấp nháy. Bạn có thể di chuyển qua lại giữa các biểu tượng bằng cách nhấn chuột trực tiếp hoặc dùng phím Tab.
    2. Bảng điều khiển chính. (lưu ý là với các đối tượng khác nhau thì bảng này cũng khác).
    Bảng điều khiển chính có 10 ô trống tương ứng với 10 cách lập trình khác nhau cho một robot. Bạn có thể chuyển qua lại giữa các cách lập trình và xem tác dụng của chúng. Trong phần bài tập thì mặc định ô số 4 sẽ là lời giải của bài đó. Khi bắt đầu, bạn chọn một ô trống sau đó chọn {..} để viết chương trình, khi thực hiện xong click vào hình mũi tên để cho chạy. Nút Camera cho phép bạn chuyển đổi qua lại giữa một số góc độ nhất định.
    3. Bản đồ.


    Menu chính

    4. Menu chính.
    5. Các thông tin hiển thị trong bài. Trong cửa sổ Program editor, các từ khoá sẽ được hiển thị màu sắc khác nhau giúp bạn dễ phân biệt. Cụ thể:
    Khi con trỏ định vị trên một từ khoá nào đó thì thanh trạng thái bên dưới sẽ cho bạn biết một số thông tin về từ khoá đó. Trong cửa sổ soạn thảo, các chức năng như cắt, dán sao chép cũng sử dụng được như các trình soạn thảo khác.

    Cửa sổ soạn thảo

    Trong quá trình làm bài tập bạn sẽ được 'làm quen' với biến, vòng lặp, câu điều kiện, thủ tục, lớp, đối tượng. CBOT có phân biệt giữa kiểu chữ hoa và chữ thường vì vậy trong khi viết chuơng trình bạn phải chú ý. Mỗi câu lệnh kết thúc bằng kí tự ';'. Comments có thể thêm vào với kí tự '//' để làm sáng sủa chương trình .
    Biến bao gồm các kiểu quen thuộc như: int, float, bool, string, và những kiểu riêng cho CBOT là: point, object.
    int: dùng lưu trữ giá trị của một số nguyên (5, 7, 25, -15...)

    float: dùng lưu giữ giá trị của kiểu số thực (1,2; 3,14...).

    bool: biểu tức logic, chỉ lưu giá trị đúng (true) hay sai (false).

    string: kiểu kí tự, chỉ lưu giá trị là chuỗi kí tự.

    point: giá trị lưu giữ là thông tin về vị trí của một đối tượng. Các giá trị là các toạ độ theo các trục x, y, z.

    object: lưu giữ thông tin về một đối tượng.

    CBOT dùng một số câu lệnh và từ khóa giống các ngôn ngữ lập trình thông dụng hiện nay như: if, else, while, for, repeat... Nếu đã từng học lập trình thì các câu lệnh này quá đơn giản với bạn. Ở đây tôi xin chỉ giới thiệu các câu lệnh của riêng CBOT.

    Các câu lệnh riêng cho robot:

    Các câu lệnh dùng để vẽ:

    Bảng màu:

    Lưu ý là tên các màu phải được viết hoa chữ cái đầu tiên.

    Một số câu lệnh đặc biệt:

    1. radar( );

    Với câu lệnh này ta có thể xác định ví trí của đối tượng.

    Ví dụ: muốn tìm xem titanium ở đâu thì ta dùng câu lệnh:

    titan1 = radar(Titanium);
    Giá trị trả về sau khi thực hiện là một object vì vậy cần phải khai báo titan1 là kiểu object trước bằng lệnh:

    object titan1;
    2. goto( );

    Câu lệnh dùng để di chuyển tới một vị trí của đối tượng đã xác định trước (thường xác định trước bằng câu lệnh radar). Giá trị trong ( ) là tên biến cộng thêm '.position'.

    Ví dụ muốn đưa robot tới vị trí thùng titanium ở trên ta dùng câu lệnh:

    goto(titan1.position);

    3. fire( );

    Bắn quân địch bằng súng. Giá trị trong ( ) là khoảng thời gian bắn.

    Ví dụ nếu muốn bắn trong 1 giây thì dùng câu lệnh:

    Fire(1);

    4. motor( , );
    Thay đổi tốc độ của bánh trái và bánh phải của robot. Giá trị nằm trong khoảng từ 0 đến 1. Câu lệnh motor có thể được dùng để thay cho câu lệnh move. Ngoài ra nó còn có tác dụng để quay robot. Bạn có biết làm sao mà xe tăng lại rẽ trái rẽ phải được không, nó thay đổi tốc độ của một trong hai bánh đấy. Hình bên cạnh miêu tả quan hệ giữa tốc độ của 2 bánh và góc quay của robot.
    Đồ họa của Ceebot hoàn toàn trong môi trường 3D nên bạn cần phải có card đồ họa 3D. Đồ họa của Ceebot không thật xuất sắc như các trò chơi 3D khác nhưng cũng khá đẹp. Các hiệu ứng ánh sáng, bóng, cảnh đồi núi, cảnh bầu trời về đêm khá ấn tượng. Ceebot hỗ trợ các độ phân giải cao tùy thuộc vào từng loại màn hình. Âm thanh trong Ceebot hỗ trợ 3D, với các góc độ khác nhau thì âm thanh sẽ to nhỏ khác nhau. Các hiệu ứng âm thanh không nhiều nhưng chấp nhận được.
    Bạn có thể tìm hiểu thêm nhiều thông tin rất thú vị tại Website www.ceebot.com
    Cấu hình hệ thống tối thiểu: BXL 300 Mhz, Ram 64 Mb, VGA card 3D 16Mb Ram, Card âm thanh và loa, HDD 200Mb, DirectX 8.0, HĐH Windows 95/98/Me/2000/XP.ÿ

    Lê Quang Minh
    hanami279@fptnet.com.vn

    ID: A0309_130