• Thứ Sáu, 30/01/2004 17:40 (GMT+7)

    Thủ thuật Visual Studio .NET

    Khám phá những thủ thuật tiện lợi trong công cụ Visual Studio .NET có thể giúp bạn tiết kiệm thời gian đáng kể trong công việc phát triển ứng dụng
    Visual Studio .NET ra mắt đã khá lâu, trong năm rồi Microsoft còn kịp đưa ra thêm phiên bản mới Visual Studio .NET 2003 (VS.NET 1.1). Vậy bạn đã dành thời gian để thật sự 'nghiền ngẫm' công cụ phát triển 'nổi đình nổi đám' này chưa? Ở đây chúng ta không nói đến các tính năng đặc sắc của các ngôn ngữ VB.NET và C# mà là bản thân môi trường phát triển tích hợp (IDE) của Visual Studio .NET. Nhóm phát triển Visual Studio .NET đã xây dựng một số tính năng giúp tiết kiệm thời gian đáng kể và nhiều tính năng hấp dẫn khác trong môi trường phát triển này.

    Visual Studio.Net 2002 & 2003
    Nhóm tính năng đầu tiên làm việc với cả 2 phiên bản Visual Studio .NET 2002 và 2003. Có một điều lưu ý: các phím tắt được giới thiệu ở đây có thể không giống trong môi trường phát triển của bạn. Đây là do VS.NET hỗ trợ nhiều lược đồ bàn phím. Nhấn lên 'My Profile' trong trang khởi động của VS.NET để kiểm tra lược đồ bàn phím mà bạn đang dùng. Các phím tắt trong bài viết này dùng thiết lập mặc định của VS.NET. Nếu đang dùng lược đồ bàn phím Visual Basic, hay một lược đồ bàn phím khác, bạn phải kiểm tra lại các phím tắt tương đương.


    Hình 1: Nhiều nhóm tab - bạn vẫn có được sự tiện lợi truy cập mã nguồn dùng tab và co thể làm việc với 2 file cùng lúc

    1. Tab hay, nhưng...
    Giao diện dạng thẻ (tab) dùng để chuyển qua lại giữa các file mã nguồn khá hay, tuy nhiên có đôi lúc bạn cần phải xem 2 file đồng thời. Để khỏi phải mất công chuyển đi chuyển lại giữa 2 file, bạn nhấn chuột phải trên thẻ bất kỳ và chọn New Vertical Tab Group. Giờ thì bạn có 2 nhóm tab làm việc độc lập nhau (hình 1). Tab mà bạn nhấn phải sẽ là tab đầu tiên trong nhóm mới. Bạn có thể kéo và thả các tab giữa 2 nhóm. Nếu có nhiều 'đất' trên màn hình làm việc, bạn có thể lặp lại qui trình để mở thêm nhóm tab.

    2. Kho mã nguồn có sẵn
    Có một số sản phẩm của hãng thứ ba bổ sung tính năng quản lý mã nguồn cho VS.NET. Tuy nhiên bạn có thể tổ chức lưu giữ và tái sử dụng các đoạn mã thông dụng mà không phải mua thêm hay cài đặt thêm bất cứ thứ gì. Bạn chỉ việc chọn 1 tab trong Toolbox (hay tạo 1 tab mới bằng cách nhấn chuột phải trên Toolbox và chọn Add Tab), chọn đoạn code mà bạn muốn tái sử dụng. Kéo và thả đoạn code này vào Toolbox. Bạn có thể nhấn chuột phải và chọn Rename trên mục Toolbox mới và đặt cho nó một cái tên dễ nhớ.
    Khi bạn muốn dùng lại đoạn code, mở nút tương ứng trên Toolbox và kéo đoạn code vào module đang viết.

    3. Quản lý các phiên bản
    Có nhiều thông tin trong cửa sổ Output sau khi bạn 'build' (biên dịch và liên kết ứng dụng) một project: các chương trình được biên dịch và liên kết, các lỗi, và thông báo kết quả. Nếu bạn muốn lưu thông tin này, kích hoạt cửa sổ Output và dùng tổ hợp phím tắt Ctrl+S để mở hộp thoại Save File As. 

    4. Thu gọn Toolbox


    Hình 2: Toolbox được thu gọn - Nếu không có nhiều chỗ trên màn hình, hãy tắt tính năng List View để tiết kiệm không gian

    Bạn có thật sự cần hiển thị tên tất cả mọi công cụ trong Toolbox? Hay bạn có thể nhận ra các biểu tượng nhãn (label), hộp văn bản (text box)...? Nếu bạn mệt mỏi với việc cuộn lên, xuống danh sách dài thòng các điều khiển cho Windows form thì có một giải pháp đơn giản. Mở bất kỳ tab nào của Toolbox, nhấn chuột phải, và bỏ chọn mục List View (hình 2). Bạn vẫn có thể di chuyển con trỏ chuột trên 1 biểu tượng nếu cần gợi nhớ về chức năng của nó.

    5. Tìm kiếm tăng dần
    Bạn có biết tổ hợp phím tắt Ctrl+Space sẽ giúp hoàn tất câu lệnh mà bạn đang nhập? Và bạn có biết thủ thuật tương tự cho phép tìm những thứ được nhập vào chỉ cần cung cấp đủ tên để định vị chúng? Trong bất kỳ cửa sổ soạn thảo văn bản nào, nhấn Ctrl+I để bắt đầu tìm kiếm tăng dần, sẽ có hiển thị ống nhòm 'Find' cùng với mũi tên hướng xuống phía dưới. Kế tiếp, bạn bắt đầu nhập vào từ muốn tìm. Khi bạn nhập 'a', vệt sáng sẽ nhảy đến từ 'a' kế đó, nếu bạn tiếp tục nhập 't', vệt sáng sẽ nhảy đến cụm từ 'at' kế. Tiếp tục nhập vào các chữ cho đến khi tìm thấy cụm từ bạn cần tìm, rồi nhấn Enter để ngưng tìm kiếm. Ctrl+Shift+I làm việc cùng cách thức, nhưng theo hướng ngược lên phía trên. Trong quá trình tìm kiếm tăng dần, bạn có thể dùng phím Backspace để xoá ngược từng chữ mà bạn đã nhập vào.

    6. Hệ thống file thông minh


    Hình 3: Intellisense mọi lúc mọi nơi-cửa sổ Command có khả năng trợ giúp thông minh theo cấu trúc thư mục trên ổ cứng của bạn

    Bạn đã từng mong muốn hệ thống file có khả năng thông minh tương tự như việc hoàn tất câu lệnh? Bạn có thể đạt được điều này trong VS.NET. Mở cửa sổ Command (dùng tổ hợp phím tắt Ctrl+Alt+A) và nhập Open, tiếp theo là dấu nháy kép và ký tự bắt đầu tên file. Như hình 3, IDE sẽ cung cấp tính năng nhận biết theo từng cấp thư mục khi bạn đi dần xuống. Khi bạn có được file, nhập dấu nháy kép đóng lại và nhấn Enter để mở nó trong IDE. Bạn cũng có thể nhập File.New File theo sau là tên để tạo một file mới và cùng lúc mở nó trong IDE.


    7. Dùng Server Explorer
    Server Explorer không chỉ là cách để khai thác thông tin trên server, nó cũng là phương tiện để nhanh chóng thêm các đối tượng mới vào ứng dụng của bạn. Bạn có thể kéo và thả nhiều thứ vào form (Windows form hoặc Web form). Ví dụ:
    o SQL Server Data Connection tạo 1 đối tượng SqlConnection.
    o Table hay view SQL Server tạo đối tượng SqlDataAdapter.
    o Đối tượng EventLog
    o Đối tượng PerformanceCounter
    Thật ra bất cứ thứ gì bạn kéo từ Server Explorer vào form đều sẽ tạo nên thành phần thích hợp cho ứng dụng của bạn. Đoạn code có thể không giống chính xác như cách bạn tự viết, nhưng nó nhanh hơn và chắc chắn làm việc.

    8. Tuỳ biến Task List
    Chắc bạn đã biết một số chú thích được tự động thêm vào cửa sổ Task List. Ví dụ, nếu bạn bắt đầu 1 chú thích với TODO, chú thích này được tự động xem như là 1 tác vụ. Thế bạn có biết có thể tuỳ biến các từ khoá mà cửa sổ Task List tìm kiếm? Chọn Tools->Options->Environment->Task List. Bạn có thể thêm các từ khoá mới (như POSTPONE hay REVIEW), thiết lập độ ưu tiên trong danh sách, và sửa đổi các từ khoá riêng của mình trong hộp thoại này.

    Visual Studio .Net 2003
    VS.NET 2003 hỗ trợ tất cả những thủ thuật của phiên bản trước, và có thêm một số thủ thuật mới. Phiên bản này thật ra là một 'service pack' (bản bổ sung) lớn, dù vậy Microsoft đã cố đưa vào một vài tính năng mới, dưới đây là một số thứ đáng giá.

    9. Hoàn tất mã lệnh trong VB.NET
    Việc hiện thực lớp giao tiếp (interface) rất đơn giản trong phiên bản mới, ít nhất nếu bạn phát triển với VB.NET. Chỉ cần nhập Implements <tên giao tiếp>, nhấn Enter, và VS.NET sẽ liệt kê tất cả thuộc tính và phương thức liên quan cần thực hiện. Không còn tình trạng sơ sót để đến khi chạy chương trình mới nhận ra nó không biên dịch vì bạn quên thực hiện một thuộc tính cần thiết. C# cũng có  tính năng tương tự  nhưng có khác biệt là bạn phải nhấn Tab thay vì Enter để tạo những thứ liên quan.
    Tương tự với việc kiểm soát lỗi trong VB.NET. Nhập Try, nhấn Enter, và bạn được đoạn mã sau:

    Try
    Catch ex As Exception
    End Try

    Dĩ nhiên, dấu nháy sẽ nằm ở dòng đầu tiên của khối Try, chờ bạn nhập vào các mã lệnh.

    10. Ấn định lệnh chạy khi Build
    Đây là tính năng mới đặc sắc, tuy nhiên nó chỉ dùng cho C#. Hình 4 giới thiệu phần Build Events mới trong trang thuộc tính của project C#. Bạn có thể xác định dòng lệnh chạy trước khi build, một dòng lệnh khác chạy sau khi build. Đối với lệnh chạy sau khi build, bạn có các tuỳ chọn: luôn xảy ra, chỉ xảy ra khi build thành công hay chỉ xảy ra khi có thay đổi.
    Bạn có thể thực hiện việc kiểm soát mã nguồn, gửi mail tới các thành viên của nhóm, hay tự động lưu giữ kết quả build để tham khảo sau này nếu có lỗi xảy ra.

    11. Theo dõi file đang kích hoạt


    Hình 4: Build Events - dự án C# cho phép bạn xác định dòng lệnh thực thi trước khi bắt đầu build và dòng lệnh khác thực thi sau khi công việc build hoàn tất

    Trong VS.NET 2003, Solution Explorer có thể theo dõi file đang kích hoạt. Nghĩa là khi bạn làm việc với phần thiết kế giao diện và mã lệnh trong cửa sổ chính của VS.NET, vệt sáng trong Solution Explorer sẽ luôn ở ngay file hiện đang làm việc. Điều này có thể thoạt trông không quan trọng, nhưng nó rất có ích khi bạn làm việc với một solution lớn gồm nhiều project. Tính năng này có thể bật/tắt thông qua menu Tools->Options->Environment->Projects->Solutions, 'Track Active Item in Solution Explorer'.




    12. Kiểm tra nhanh hơn
    Trang Tools->Environment->Projects->Solutions có một tính năng mà bạn có thể muốn thiết lập: Chỉ build các project khởi động và các thành phần liên quan khi thực hiện Run. Nếu bạn đang tiến hành bẫy lỗi, tính năng này giúp giảm thời gian đáng kể do chỉ build đoạn mã cần thiết để chạy project. Dĩ nhiên, bạn vẫn có thể build toàn bộ ứng dụng bất kỳ lúc nào thông qua menu Build.

    Hãy học sử dụng công cụ
    Hy vọng những thủ thuật trên có thể thuyết phục bạn bỏ ít thời gian để khám phá công cụ Visual Studio .NET. Nhiều người trong chúng ta học các kỹ năng phát triển cách đây nhiều năm với môi trường phát triển sơ khai hơn nhiều (hoặc hoàn toàn không có môi trường phát triển nào cả). Rất dễ lảng tránh cho rằng tất cả các IDE đều giống nhau, và 'không thèm' học các thủ thuật mới. Nếu bạn xem VS.NET giống như một trình soạn thảo văn bản cũ kỹ, nó vẫn làm việc được - nhưng bạn sẽ phải làm việc vất vả một cách không cần thiết và bỏ phí những cái làm nên môi trường phát triển được xem là mạnh nhất này.
    Từ khoá: Visual Studio .NET, PowerToys, công cụ phát triển.ÿ

    Phương Uyên
    Access-VB-SQL Advisor

    ID: A0401_96