• Thứ Sáu, 19/03/2004 14:47 (GMT+7)

    Làm quen với vnLinuxCD

    Bạn muốn dùng một hệ điều hành mà không lo bị virus? Bạn muốn gửi/nhận email, duyệt web, soạn văn bản, nghe nhạc, xem phim mà không cần cài phần mềm nào lên ổ cứng? Hoặc bạn muốn tìm hiểu về Linux với giao diện tiếng Việt và điều khiển máy tính bằng giọng nói? Xin giới thiệu với bạn vnlinuxCD.

    vnlinuxCD là bản Linux live CD (chạy trực tiếp từ CD) với đầy đủ các chức năng dành cho người dùng văn phòng hoặc gia đình. Bạn có thể tải về tập tin .iso ở địa chỉ http://vnlinuxcd.vnlinux.org (miễn phí) để ghi lên CD.

    Trước hết bạn cần kiểm tra chắc chắn máy tính có thể khởi động từ CD-ROM (xem trong BIOS setup). Đưa đĩa vnlinuxCD vào ổ CD-ROM và khởi động máy. Bạn sẽ thấy màn hình giới thiệu về vnlinuxCD và ngừng ở "boot:". Bạn có thể nhấn phím để tiếp tục quá trình khởi động hoặc gõ những dòng lệnh được giải thích cụ thể trên màn hình nếu bạn muốn khởi động với các tùy chọn.

    Quá trình khởi động vnlinuxCD bao gồm 2 giai đoạn. Giai đoạn đầu sẽ dò tìm phần cứng (CPU, bộ nhớ, card màn hình, card âm thanh, card mạng...) và hiển thị các thông tin trên màn hình. Giai đoạn hai sẽ thật sự khởi động HĐH Linux với các dịch vụ (mạng, máy in, phông, đồ họa...) và bắt đầu nạp các thành phần cần thiết phù hợp với phần cứng đã tìm thấy.

    Nếu vnlinuxCD nhận biết được card màn hình trên máy tính, bạn sẽ thấy giao diện Gnome xuất hiện trên màn hình (hình 1). Nếu vnlinuxCD không nhận biết được card màn hình, bạn chỉ việc làm theo hướng dẫn trên màn hình để điều chỉnh. Hiển thị tiếng Việt ở màn hình này còn sơ sót, bạn có thể chọn "OK" để chấp thuận giá trị vnlinuxCD đã định sẵn. Sử dụng mũi tên lên xuống hoặc phím Tab để di chuyển qua lại. Sau khi chọn card màn hình, bạn có thể dùng userid "kdlc" và mật khẩu là "kdlc" để login. Không nên login bằng người dùng "root". Lưu ý: mật khẩu của "root" - người dùng có quyền tối cao - cũng là "root".

    Để an toàn, bạn nên thay đổi mật khẩu cho người dùng root và kdlc sau khi login (vnlinuxCD cho phép cài lên đĩa cứng, và việc thay đổi mật khẩu cho root và kdlc chỉ có ý nghĩa trong trường hợp này). Trên desktop, bạn sẽ thấy chương trình "Thay đổi mật khẩu", cho phép thay đổi mật khẩu của người dùng kdlc. Muốn thay đổi mật khẩu cho người dùng root, bạn chọn "Gnome terminal" (biểu tượng thứ 6 từ trái qua trên panel), terminal sẽ mở lên, gõ "su", password là root, rồi gõ lệnh "passwd" để thay đổi mật khẩu cho root.


    Hình 1

    Bạn sẽ thấy vnlinuxCD đã tự động "mount" phần đĩa Windows với hình đĩa cứng tên hda1 (hoặc hdxx tùy phần cứng) ngay trên desktop. Bạn có thể nhấn đúp chuột lên hình đĩa cứng để xem phần đĩa Windows. Bằng cách chọn "Thư mục chủ" trên desktop, chương trình "nautilus" sẽ được chạy. Bạn sẽ thấy một cửa sổ giống như Explorer trên Windows nhưng "hay" hơn - như khi bạn di chuyển con trỏ tới tập tin nhạc thì sẽ nghe tiếng nhạc (hình như chức năng này không có trên Windows).

    Một chức năng khá riêng biệt của vnlinuxCD so với các bản Linux CD khác là bạn có thể dùng giọng nói để điều khiển PC chạy các ứng dụng (hiện chỉ hỗ trợ tiếng Anh). Muốn sử dụng chức năng này, trước hết bạn cần có micro và card âm thanh trên máy. Nếu bạn thấy biểu tượng loa ở góc dưới, bên trái màn hình nghĩa là card âm thanh máy của bạn hoạt động tốt trên vnlinuxCD. Bạn nên kiểm tra lại phần âm thanh bằng cách nhấn chuột phải trên hình loa và chọn "Mở điều khiển âm lượng". Nếu Pcm đang ở dưới mức thấp nhất, bạn cần nâng nó lên cao; thực hiện tương tự cho Vol và Mic. Sau đó bạn có thể chạy chương trình "Perlbox Voice" trên desktop.  Sau khi Perlbox Voice khởi động bạn sẽ nghe tiếng nói từ máy "Welcome to perbox voice...." Nhấn vào nút "Control", rồi chọn "Start Listener".


                          Hình 2

    Sau đó chọn nút "Vocab", bạn sẽ thấy bên tay trái là những lệnh bạn có thể nói và máy tính sẽ làm. Chẳng hạn như khi bạn nói "mail", máy tính sẽ chạy chương trình email tên là evolution. Vì bài viết có giới hạn nên tôi không đi vào chi tiết cách sử dụng Perlbox Voice.

    Dĩ nhiên, nếu không có micro bạn vẫn có thể dùng vnlinuxCD với chuột. Bằng cách chọn biểu tượng giống như bàn chân bên tay trái (Gnome menu) bạn sẽ thấy một loạt chương trình từ soạn thảo văn bản (Abiword hay OpenOffice.org Writer), bảng tính (Gnummeric hay OpenOffice.org Calc), hình ảnh (Gimp), máy ảnh số (Gtkam), duyệt web (Galeon), chat (xchat, gaim), phần mềm hóa học (Ghemical) và toán học (scilab) cùng một số chương trình cho phép tùy biến phần cứng. Để gõ văn bản tiếng Việt bạn có thể chạy chương trình "Bộ gõ tiếng Việt" hoặc tra từ điển Anh-Pháp-Việt với chương trình "Từ điển" nằm ngay trên desktop. 

    Để sử dụng vnlinuxCD, máy tính cần có ít nhất 128MB RAM, tốc độ ổ CD-ROM từ 8x trở lên và card màn hình nên có ít nhất 8MB. Nếu máy tính của bạn không hội đủ những điều trên, vnlinuxCD vẫn chạy được nhưng rất chậm. Hy vọng các phiên bản tới sẽ khắc phục được vấn đề này. Nếu bạn phát hiện lỗi khi sử dụng chương trình nào đó trong vnlinuxCD xin vui lòng gửi góp ý trên forum của trang web vnlinuxCD (http://vnlinuxcd.vnlinux.org/forum.cgi).

    Hy vọng các bạn sẽ tìm thấy nhiều điều thú vị khi dùng vnlinuxCD. Mọi chi tiết xin xem thêm ở trang chủ http://vnlinuxcd.vnlinux.org.ÿ

    Larry Nguyễn.
    larry@vnlinux.org

    ID: A0403_98