• Thứ Hai, 07/03/2005 16:18 (GMT+7)

    Những thế lực mới trên web

    Hàng loạt trình duyệt và dịch vụ tìm kiếm đang tranh giành vị trí của Internet Explorer và Google. Tân binh nào đáng giá nhất?


    Hàng loạt trình duyệt và dịch vụ tìm kiếm đang ngoi lên mạnh mẽ tranh giành vị trí của Internet Explorer và Google. Tân binh nào xứng đáng đứng trên bục cao nhất?
    Cứ mỗi giây lại có điều gì đó mới trên web, thế nhưng phần lớn người dùng lại cứ quanh quẩn với trình duyệt và các dịch vụ tìm kiếm xưa cũ. Chúng ta hãy so tài các phiên bản mới nhất của 5 trình duyệt cùng với 3 ứng dụng dựa trên IE (Microsoft) và điểm qua các lựa chọn mới để tìm tin tức mới nhất, thông tin tốt nhất hay giá thấp nhất.

    DUYỆT WEB: 8 LỰA CHỌN

    TRÌNH DUYÊT BẠN ĐANG DÙNG có thể không phải tốt nhất. Điều này đúng ít nhất với 90% người dùng. Firefox, trình duyệt mới, an toàn hơn và linh hoạt hơn, cung cấp phương thức duyệt web tốt hơn bất kỳ trình duyệt nào khác hiện có, không hẳn chỉ nhờ Microsoft làm xấu đi hình ảnh của IE - trình duyệt đang dẫn đầu thị trường.

    Nhóm thử nghiệm (NTN) tiến hành đánh giá IE và 4 đối thủ mạnh nhất - Firefox phiên bản đầu, Mozilla 1.7.3, Netscape 7.2, và Opera 7.54 - về tính năng, dễ dùng và tương thích website, để tìm ra trình duyệt xứng đáng thay thế IE. Đồng thời, NTN đánh giá 3 chương trình mở rộng IE, bổ sung tính năng và cải thiện bảo mật. Tất cả các công cụ này đều miễn phí (cho mục đích sử dụng cá nhân, riêng với Opera bạn phải chấp nhận quảng cáo). Trình duyệt mã nguồn mở Firefox của Mozilla Foundation được đánh giá cao nhất về tốc độ, tính đơn giản và an toàn.

    Mozilla Foundation Firefox
    4,5 MB
    www.mozilla.org/products/firefox/

    Trình duyệt Firefox mới của Mozilla Foundation nhanh hơn, gọn nhẹ hơn, ít lộn xộn hơn và có thiết kế module hơn trình duyệt Mozilla (một trình duyệt riêng khác) và Netscape. Nó gọn nhẹ hơn trình duyệt miễn phí của Opera (phiên bản Opera không có quảng cáo giá 39USD) và an toàn hơn IE.

    Firefox nhỏ gọn nhờ 'cất' các tính năng bổ sung trên website Firefox (www.mozilla.org/products/firefox/), hay trong chương trình Mozilla Foundation độc lập. Tuy nhỏ gọn nhưng Firefox vẫn đủ các tính năng then chốt có trong các trình duyệt khác. Ngoài tính năng duyệt thẻ (tab) tiện lợi cho việc duyệt nhiều website cùng lúc (hình 1), tân binh này còn có tính năng chặn quảng cáo pop-up, nhập tên đăng nhập và mật khẩu cho bạn (nhưng không tự động thực hiện đăng nhập), và cho phép dọn sạch dấu vết duyệt web để không cho người khác dòm ngó bí mật cá nhân.

    Giống như các trình duyệt khác được xem xét ở đây, Firefox không thực hiện đăng nhập tự động ở một số site. Đây là trình duyệt duy nhất trong nhóm tạo lỗi sinh trang, làm nhiều thành phần ở website Slashdot.org chồng lên các thành phần khác. Cũng như nhiều trình duyệt thay thế, Firefox không làm việc với các site được thiết kế riêng cho IE như Microsoft Windows Update và MSNBC.com. Vì việc gỡ bỏ IE gần như không thể vì vậy có thể bạn phải dùng đồng thời Firefox và IE.

    Opera 7.54
    3,6 MB
    www.opera.com

    Opera là trình duyệt trên Windows duy nhất không miễn phí: hoặc là bạn trả 39USD hoặc là dùng phiên bản có băng (banner) quảng cáo trên đầu cửa sổ trình duyệt. Quảng cáo không cản trở việc duyệt web, nhưng các hình động với chữ nhấp nháy có thể làm bạn khó chịu. Bù lại, Opera ổn định, nhanh và nhiều tính năng như duyệt tab, quản lý mật khẩu (password), điền form, chặn pop-up, đọc tin RSS, và tính năng email và nhóm tin tích hợp.

    Việc tìm và bật các thiết lập Opera không phải luôn dễ dàng; ví dụ như tính năng chặn pop-up lại liệt kê ở dưới mục Skin/Windows trong hộp thoại Preferences. May là các thiết lập quan trọng nhất được tập trung vào menu Tools->Quick Preferences tiện lợi (hình 2).

    Opera có thể tự đăng nhập nhiều website tài chính trong khi các trình duyệt khác không thể. Tuy nhiên, Opera hiển thị một lỗi nghiêm trọng ở 2 website do không nhận biết được liên kết dùng JavaScript. Bạn nên giữ lại một trình duyệt khác để phòng trường hợp gặp phải những vấn đề tương tự khi duyệt web bằng Opera.

    Mozilla Foundation Mozilla 1.7.3
    12.1MB
    www.mozilla.org/releases/

    Mozilla được viết lại từ bộ phần mềm Communicator nổi tiếng của Netscape, chắc chắn nó mạnh hơn và ít lỗi hơn người tiền nhiệm. Nhưng dần dần, việc bổ sung quá nhiều tính năng đã làm hỏng trình duyệt. Vô số tuỳ chọn, tính năng và module có thể làm thoả mãn những người thích 'vọc'. Tuy nhiên, nếu bạn cần một trình duyệt nhanh, đơn giản và an toàn để thay thế IE thì hãy chọn Firefox.

    Mozilla đáp ứng hầu hết tác vụ web then chốt, như đăng nhập và quản lý password, điền form, chặn pop-up và xoá cookie. Tuy các chức năng soạn thảo web và e-mail của chương trình khá rối rắm nhưng làm việc tốt.

    Mặc dù Mozilla không thể tìm thấy các vùng đăng nhập và password tại một số site ngân hàng nhưng thực hiện khá tốt ở các site khác như đăng nhập tự động vào các trang chính ở Fidelity.com hay Gmail tại Google.com. Và tuy Mozilla không thể bắt chước IE ở các site yêu cầu trình duyệt của Microsoft, tuy nhiên những site như vậy ngày càng ít.

     

    TRÌNH CHAT ĐA NĂNG

     
     

    THƯỜNG EMAIL LÀ LỰA CHỌN SỐ 1 cho việc trao đổi thư tín trên mạng. Nhưng trong những trường hợp cần hồi đáp nhanh, chẳng hạn như khi 'tán gẫu' trên mạng thì không có gì bằng tin nhắn tức thời (IM - instant messaging) hay thường gọi là 'chat'.
    Có rất nhiều trình IM đa năng và miễn phí, tất cả đều làm việc với các dịch vụ lớn như AOL Instant Messenger, ICQ, MSN Messenger và Yahoo Messenger, và biệt lập nhau (ngoại trừ AIM và ICQ). Đứng đầu danh sách là Trillian của Cerulean Studios (www.trillian.cc). Phiên bản hiện tại của Trillian cho phép nhắn tin và chia sẻ file trên mạng nội bộ không cần đến server. Trillian cũng cho tùy chọn chat thấy hình hay chat thoại chất lượng cao với người dùng trình chat bất kỳ trong danh sách ở trên. Một công cụ chat đa năng khác khá hấp dẫn là Qnext (www.qnext.com). Và nếu bạn 'nghiện' chat, hãy đến BigBlueBall (www.bigblueball.com) hay Instant Messaging Planet (www.instantmessagingplanet.com) để có tin tức mới nhất về mọi vấn đề liên quan đến IM.

     

    Microsoft Internet Explorer

    Hình 1: Truy cập nhiều site cùng lúc thông qua các tab của Firefox

     

    Bận rộn với nhiệm vụ cập nhật liên tục Windows, Microsoft đã để cho sản phẩm kỳ cựu của mình 'tiều tụy'. Trong khi IE ngủ quên trên chiến thắng, các đối thủ đã bổ sung những tính năng quan trọng như chặn pop-up (giờ cũng đã được thêm vào IE thông qua Windows XP Service Pack 2) và khả năng mở, xem và lập thẻ (tab) nhiều website trong một cửa sổ duy nhất.

    Quan trọng hơn, sự gia tăng liên tục virus và sâu trên Internet, các cuộc tấn công trình duyệt và các kiểu tấn công khác đã làm cho vấn đề an toàn trình duyệt trở thành cơn khủng hoảng thường xuyên đối với hàng triệu người dùng. Mặc dù Microsoft liên tục đắp vá các lỗ hổng bảo mật trong IE, nhưng hãng nhất quyết không chịu từ bỏ công nghệ ActiveX vốn dễ bị xuyên thủng. Khi người dùng Windows nhận thức lỗ hổng ActiveX làm cho hệ thống dễ bị tấn công với các quảng cáo pop-up, thanh công cụ không mong muốn và phần mềm gián điệp, họ liền chuyển sang các trình duyệt khác, việc chưa từng xảy ra kể từ khi IE được cung cấp miễn phí cách đây gần 10 năm.

    Vậy thì tại sao không loại bỏ hẳn IE? Vì 90% người duyệt web đang dùng nó, các nhà phát triển web tạo ra các site làm việc tốt với IE, và một số chỉ làm việc với trình duyệt này (trong đó có site Windows Update của Microsoft). Ngoài ra, một số site nổi tiếng và nhiều website nội bộ của các công ty được thiết kế dùng các module mở rộng riêng của IE, vì vậy chúng có thể không làm việc đúng với trình duyệt khác.

    Netscape Communications Netscape 7.2
    24,2MB (kèm Sun Java 2)
    channels.netscape.com/ns/browsers/

     

    Hình 2: Chặn pop-up và nhiều điều khiển khác chỉ với 2 nhấn chuột trong trình duyệt Opera

    Nếu Mozilla là trình duyệt mộc mạc chân chất thì Netscape là người anh em phố thị của nó, được thiết kế với một mục đích quan trọng: lôi cuốn người dùng đến với các sản phẩm và dịch vụ của Netscape hay America Online. Được xây dựng trên cùng mã nguồn cơ bản như trình duyệt Mozilla nhưng Netscape có thêm các thành phần phục vụ cho công ty mẹ American Online như AOL Instant Messenger (thay chỗ Chatzilla của Mozilla tương thích AIM) và Desktop Weather của Weather Channel. Thanh công cụ Netscape cung cấp các liên kết đến các dịch vụ trực tuyến của Netscape và một số thiết lập trình duyệt, và công cụ chặn pop-up được cấu hình sẵn cho phép một danh sách cả tá site AOL và Netscape.

    Nếu bạn cấm hay gỡ bỏ các tính năng phụ và các thiết lập quảng cáo cho AOL, Netscape gần như giống hệt bộ phần mềm Mozilla, gồm cả các thành phần Mail & News và Composer của hai trình duyệt. Tuy nhiên, việc đóng gói chung hết mọi thứ làm cho dung lượng tải về của Netscape lớn gấp đôi của Mozilla, lên đến 24MB. Trừ phi bạn muốn có tất cả mọi thứ chuyên biệt cho Netscape/AOL, tốt hơn nên chọn trình duyệt khác.

    Lớp vỏ mới cho IE

    Ba chương trình giới thiệu ở đây biến IE thành trình duyệt mà đúng ra nó phải như vậy nếu Microsoft quan tâm cập nhật sản phẩm đáng giá của mình. Bằng cách tổ chức lại và cải tiến các tính năng của chính IE với các cửa sổ có nhiều tab và các cải tiến khác đã hiện diện trong các trình duyệt khác, chúng có thể tạo được chỗ đứng cạnh chương trình quen thuộc của bạn.

    Avant Force Avant Browser 10
    1,1MB
    www.pcworld.com.vn, Download, ID: 45726

    Hình 4: Trình duyệt Avant cho phép đưa vào các nguồn tin RSS được phân loại từ menu

     

    Avant Browser (www.avantbrowser.com) và Maxthon (xem bên dưới) gần như giống hệt nhau, một vài khác biệt nhỏ có thể làm cho cái này hoặc cái kia hấp dẫn hơn đối với bạn. Như với các trình duyệt khác, hãy sẵn sàng cấu hình lại giao diện của Avant theo sở thích riêng. Vì lý do nào đó, các tab của Avant xuất hiện mặc định ở cạnh dưới màn hình; tuy nhiên bạn có thể kéo thanh tab lên trên đầu dễ dàng. Bạn cũng có thể kéo và thả các thành phần giao diện khác tuỳ thích. Ví dụ, hàng nút tiện lợi dùng để di chuyển giữa các tab mặc định xuất hiện ở góc phải trên màn hình, tuy nhiên hàng nút này nên bố trí gần các nút di chuyển chính ở góc trái trên.

    Ngoài việc chặn quảng cáo, pop-up và thành phần ActiveX, Avant còn cho phép bạn xoá dấu vết duyệt web và tạo các nhóm cửa sổ tab. Avant cũng làm việc như là trình đọc RSS, cung cấp sẵn hàng tá nguồn tin (hình 4). Tính năng tự động đăng nhập và tương tích site của Avant Browser giống hệt IE.
      

     

    Cuộc chiến trình duyệt phần 2: Giải pháp tận gốc của Firefox cho vấn đề bảo mật

     
     

    MICROSOFT DƯỜNG NHƯ ĐẶT DẤU CHẤM HẾT oai hùng cho cuộc chiến trình duyệt vào cuối thập niên 1990 bằng việc tích hợp trình IE miễn phí vào Windows. Không có trình duyệt nào đe doạ sự thống trị của IE kể từ đó, nhưng tình thế có thể đang thay đổi. Và điểm yếu của 'vua' trình duyệt có thể chính là những mối ràng buộc mật thiết với Windows.
    Các vấn đề bảo mật của IE có căn nguyên từ Windows, theo Bredan Eich, phụ trách công nghệ của Mozilla Foundation, người đã phát triển ngôn ngữ kịch bản JavaScript cho trình duyệt Netscape vào giữa thập niên 1990. Ví dụ, mặc định IE cho phép các site trong danh sách 'tin cậy' của bạn tự động kích hoạt việc tải về, nhưng việc đánh lừa (thay đổi) danh sách này khá dễ dàng. Có rất nhiều lỗ hổng bảo mật tương tự trong IE.
    Tổ chức phi lợi nhuận Mozilla Foundation phát triển trình duyệt Mozilla, hy vọng giải quyết được những lỗ hổng bảo mật cố hữu của IE. Nhóm phát triển thành lập vào năm 2003 được sự hỗ trợ tài chính của phân bộ Netscape thuộc AOL, ngoài ra còn có sự đóng góp công sức và tiền của các tập đoàn và cá nhân. Dự án của nhóm (www.mozilla.org/projects/firefox/roadmap-1.0.html) tạo ra một trình duyệt nhanh hơn và nhỏ hơn: Firefox.
    Firefox có lợi thế với hàng trăm tình nguyện viên của Mozilla Foundation tham gia lập trình và thử nghiệm, những người này lùng sục mã nguồn để phát hiện và thông báo các lỗ hổng và nguy cơ tiềm tàng. Thậm chí tổ chức còn thưởng 500USD cho mỗi lỗi, và hứa hẹn đưa ra bản vá trong vòng 1 hay 2 ngày. So với các bản cập nhật bảo mật IE được Microsoft đưa lên site Windows Update hàng tuần hay hàng tháng.

     

    Mysoft Technology Maxthon 1.1
    1,8MB
    www.pcworld.com.vn, Download, ID: 45728


    Các thanh công cụ và tiện ích của Maxthon (www.maxthon.com) biến IE thành trình duyệt tab xuất sắc. Giống như Avant Browser, lớp vỏ IE này có khả năng chặn quảng cáo, pop-up và thành phần ActiveX, và công cụ bảo mật riêng tư của nó cho phép dễ dàng xoá dấu vết duyệt web và tìm kiếm. Maxthon cho bạn nhiều điều khiển cách thức trang web mở trong tab mới; giống Firefox và Mozilla, chương trình cho phép bạn tạo nhóm để mở nhiều trang web cùng lúc. Bạn cũng có thể đóng các site đã mở theo miền (domain) hay theo vị trí màn hình - tất cả các site bên phải hay bên trái vị trí hiện tại. Các tính năng then chốt của Maxthon thật sự là bổ sung đáng giá hữu ích cho IE.

    Giống Avant Browser, Maxthon có một vài vấn đề tương thích với một số website thử nghiệm. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ muốn bù đắp một số khiếm khuyết của IE, Maxthon chính là cái bạn cần.

    Stilesoft NetCaptor Personal Edition 7.5.3
    1MB
    www.pcworld.com.vn, Download, ID: 45730


    Nếu giao diện của các lớp vỏ IE như Avant Browser và Maxthon hơi rối rắm đối với bạn, NetCaptor (www.netcaptor.com) có thể là lựa chọn thích hợp. Chương trình trông gần giống IE, chỉ thay đổi một vài thanh công cụ và tô điểm giao diện không thật ấn tượng. Tuy nhiên, NetCaptor có 2 tính năng bổ sung đáng giá: duyệt tab và tạo nhóm trang web. Hơn nữa, bạn còn có thể gửi email các nhóm này đến những người dùng NetCaptor khác. Chương trình mặc định xếp hàng các tab ở cạnh dưới màn hình, giống như Avant Browser; việc chuyển các tab lên trên đầu trình duyệt yêu cầu phải chỉnh sửa thiết lập cấu hình và khởi động lại chương trình. Tuy là trình duyệt cải tiến lớp vỏ IE ít nhất nhưng những chỉnh sửa của NetCaptor có thể ngăn người dùng không thích thay đổi chuyển sang Firefox.

    TÂN BINH KHUẤY ĐỘNG THỊ TRƯỜNG TÌM KIẾM TRÊN WEB

    HÃY COI CHỪNG, Google. Tránh đường, Jeeves. Internet đang tiến hoá, và cách thức người ta khai thác nó cũng đang thay đổi. Ví dụ, A9.com của Amazon cho phép bạn dò tìm nội dung các cuốn sách, hay Craislist.org cho bạn tìm kiếm thông tin theo khu vực địa lý. Đa phần dịch vụ tìm kiếm giới thiệu ở đây chỉ phục vụ cho thị trường Mỹ, đây có thể là tham khảo tốt cho các dịch vụ tìm kiếm của Việt Nam (hiện cũng đã có một số dịch vụ tương tự).
     

     

    RSS THẬT ĐƠN GIẢN

     
     

                                  Hình 3: Feedster cho phép dễ dàng đăng ký nguồn tin RSS

     
     

    CÁCH DỄ NHẤT ĐỂ BẮT ĐẦU LÀM QUEN RSS là sử dụng công cụ tích hợp trong trang chủ của Yahoo. Nếu bạn đã có tài khoản Yahoo (đăng lý tại www.yahoo.com), hãy đến http://add.my.yahoo.com/rss (find.pcworld.com/45764) và nhấn nút Add it (có thể bạn phải thực hiện đăng nhập Yahoo). Kế tiếp, nhấn Edit (ở góc phải trên) để hiện trang Choose your RSS sources (nếu đăng ký nguồn tin RSS lần đầu thì trang này đã hiện ra sẵn), nhập ví dụ 'Vietnam' vào ô text trong vùng Add New Sources rồi nhấn Search. Trong danh sách kết quả tìm được, đánh dấu chọn các nguồn tin RSS mà bạn cần rồi nhấn Add, tiếp theo nhấn Finished. Khi trang được nạp lại, bạn sẽ thấy thành phần RSS mới. Nếu có trục trặc, hãy kiểm tra phần FAQ (my.yahoo.com/s/rss-faq.html).
    Một giải pháp thay thế cho nguồn tin RSS của Yahoo là Desktop Sidebar (www.desktopsidebar.com), một công cụ miễn phí không chỉ là trình đọc RSS mà còn là tiện ích desktop tuyệt vời. Chương trình có trình chơi đa phương tiện, trình quản lý ảnh, lịch, nhắc cuộc hẹn, ghi chú nhanh và nhiều tiện ích khác. Giống như taskbar của Windows, Desktop Sidebar có thể giấu đi khi không sử dụng.
    Nếu bạn không biết tìm ở đâu các nguồn cung cấp tin RSS, Feedster.com là nơi cần đến (hình 3). Bắt đầu tại feedfinder.feedster.com/more.php để thu thập các nguồn tin liên quan đến truyền hình hay chính trị. Nếu vẫn không tìm thấy thông tin bạn cần, nhấn liên kết FeedFinder ở đầu trang để tìm khoảng 1 triệu nguồn tin RSS.

     

    Thông tin địa phương 

     

    Yahoo Local: Cần tìm một cửa hàng sửa chữa PC hay TV gần nhà, Yahoo Local (local.yahoo.com) cho phép bạn tìm trong khu vực của mình (Mỹ và Canada). Bạn có thể lưu lại thông tin vị trí và dùng menu thả xuống để lập lại tìm kiếm ở thành phố mà bạn thường đến. Mở rộng vùng tìm kiếm với một vài nhấn chuột, hoặc xếp thứ tự kết quả theo tên hay khoảng cách so với 1 địa điểm nào đó. Bạn có thể xem các kết quả tìm kiếm trên bản đồ hiển thị nổi bật vị trí của chúng (hình 5).

    Chowhound: Khi du lịch đến một thành phố lạ, hẳn bạn không muốn đi lạc vào nhà hàng thức ăn thì dở mà giá lại mắc. Đó là lý do bạn cần đến Chowhound (www.chowhound.com/main.html) để tham khảo những nhận xét đánh giá về ẩm thực tại các địa phương. Dù bạn tìm địa điểm thưởng thức món thịt nướng ở Anh hay món cá sống ở Seattle, các chuyên gia của Chowhound sẽ hướng dẫn bạn đến những địa chỉ tốt nhất và cả những địa chỉ nên tránh. (Tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo site amthuc.com, www.amthucvietnam.com).

    Craislist: Nếu bạn cần thông tin giới hạn trong khu vực địa lý cụ thể, hãy đến site Craigslist (www.craigslist.org). Site này cung cấp thông tin hơn 50 thành phố tại Mỹ và nhiều thành phố ở Anh, Úc và Canada. Mỗi tháng có khoảng 3 triệu quảng cáo mới được phân loại, trong đó có 75.000 quảng cáo tìm việc, tìm người, dịch vụ và mua bán, và hơn 50 diễn đàn. (Site tương tự tại Việt Nam: www.vietnamworks.com, www.kiemviec.com, www.muabanraovat.com,...)

    Công cụ kinh doanh

    Investing Online Resource Center: Đầu tư trực tuyến cũng hấp dẫn giống như đánh bài trên mạng, nhưng an toàn hơn. Nếu bạn muốn nghiêm túc tham gia thị trường chứng khoán hay không muốn mạo hiểm với khoản tiền tiết kiệm của mình, hãy tham khảo website phi lợi nhuận Investing Online Resource Center (www.investingonline.org), bạn sẽ tìm thấy nhiều lời khuyên và thông tin có giá trị. Thiết kế trên flash, site Investing Simulator Center thật sự bắt mắt, cho bạn biết trước thiệt hại có thể xảy ra nếu đầu tư không tốt (hình 6).

    Keyhole: Với Keyhole (www.keyhole.com) bạn sẽ cảm thấy như đang cưỡi thảm bay, chu du đến khắp nơi nào trên thế giới, có thể sà xuống cách mặt đất 15m hay thấp hơn. Nhập địa chỉ của bạn vào ô text ở cuối màn hình để nhìn xuống ngôi nhà của mình từ trên cao. Dịch vụ này thu phí 30USD (đã giảm xuống từ 80USD sau khi Google mua lại Keyhole vào tháng 11 năm rồi), hình ảnh 3D từ vệ tinh của đường phố tại hầu hết các thành phố lớn thật lý tưởng nếu bạn là dân mua bán địa ốc hay muốn thưởng thức cảm giác độ cao. Đến www.keyhole.com để dùng thử dịch vụ 7 ngày.

    Dịch vụ thu thập tin: Quan tâm đến những tin tức mới nhất trên web? Bạn có thể yêu cầu Google Alerts (www.google.com/alerts) kiểm tra tự động đồng thời dữ liệu trên web và News của Google mỗi ngày, và gửi báo cáo cho bạn. Tuy nhiên, Google không phải dịch vụ thu thập tin duy nhất trên web và một số đối thủ cạnh tranh của Google Alerts hấp dẫn không kém. Ví dụ, dịch vụ Clip&Copy của RISCCopyright (đăng ký miễn phí tại www.rsicopyright.com/content_user/clipandcopy.html) cho phép tìm theo nhóm từ như 'steve and bass not guitar', bạn cũng có thể giới hạn tìm kiếm trong khoảng 200 tạp chí như Adweek và AP Custom News. Và nếu bạn muốn biết khi có một từ hay nhóm từ cụ thể (tiếng Anh) được phát biểu trên truyền hình, TVEyes (consumer.tveyes.com) sẽ gửi email thông báo đến bạn.

     

    Hình 6: Kiểm tra chiến lược đầu tư của bạn tại Investing Online Resource Center

    Consumer Demand Index: Consummer Demand Index của Shopping.com (www2.shopping.com/CDI/) xếp hạng top 20 tìm kiếm mua sắm, top trong tuần, và các sản phẩm phổ biến nhất theo nhiều chủng loại. Chỉ với một nhấn chuột sẽ cho bạn thông tin chi tiết hơn 100 nhóm sản phẩm.

    AskNow: Tuổi thọ trung bình của cây sồi là bao nhiêu năm? Điều luật nào xử phạt tội gửi thư rác trên mạng? Để trả lời những thắc mắc này và nhiều vấn đề khác, hãy đến site AskNow (www.asknow.org), một dịch vụ tương tác trực tiếp được sự hỗ trợ của các thủ thư có thẩm quyền khắp bang California. Nhập vào câu hỏi (cùng với tên và thành phố của bạn) và nhấn Connect để chat với 1 trong những thủ thư tình nguyện. Không nhất thiết bạn phải là cư dân của bang này, nhưng bạn cần cung cấp tên một thành phố của California và mã zip (ví dụ: Beverly Hills, 90210). Hãy kiên nhẫn chờ, việc kết nối với một trong các thủ thư có thể mất nhiều phút.

    Mua sắm theo phong cách Internet

    Snap: Hầu hết các dịch vụ tìm kiếm trên web đều phân tích nội dung và các liên kết của site để quyết định mức độ thích hợp với từ khoá mà bạn dùng để tìm thông tin. Snap (www.snap.com) thì khác, kết quả của nó dựa trên các thông số khác như tỉ lệ người dùng thao tác trên site - ví dụ, mua sắm hoặc đăng ký nhận bản tin. Snap thật sự hữu ích với khả năng xếp thứ tự: nhập vào 'sony camcorder' và kết quả sẽ trả về nhóm site tốt nhất có nhiều thông tin về máy quay video (camcorder), cũng như nơi mà những người tìm kiếm khác thường đến nhất để xem thông tin xếp hạng sản phẩm (hình 8). Ở đầu trang Snap là một ô liệt kê các từ khoá có liên quan đến tìm kiếm của bạn - ví dụ, 'ring tones' (nhạc chuông) nếu bạn tìm kiếm 'mobile phone' (điện thoại di động). Nhập vào nhóm từ phổ biến như 'digital camera' (máy ảnh số) và bạn sẽ nhận được bảng so sánh sản phẩm cùng với thông số kỹ thuật chi tiết hơn hẳn so với kết quả tìm kiếm thông thường. Thậm chí bạn có thể xếp thứ tự bảng theo phân loại, hay thêm vào hoặc bỏ bớt phân loại.

     

    Hình 8: Dịch vụ tìm kiếm Snap cung cấp kết quả ở dạng bảng có thể xếp thứ tự

    Cairo: Ngay cả khi bạn thích mua sắm ở các cửa hiệu của thế giới thực nơi mà hàng hoá có thể nhìn tận mắt sờ tận tay, bạn vẫn có lợi khi sử dụng Cairo (www.cairo.com) để kiểm tra hàng hoá trước khi đến cửa hàng. Tìm theo sản phẩm, theo cửa hiệu hay theo nhãn hiệu; hay nếu bạn có ý định sắm thứ gì đó cụ thể, Cairo sẽ gửi cho bạn email khi mặt hàng đó hạ giá.

    LiveDeal: Nếu bạn có thứ gì đó kềnh càng cần bán, như máy giặt hay bộ bàn ăn, Ebay có thể không phải là nơi thích hợp, hãy cân nhắc đến việc gửi hàng phiền toái. LiveDeal (www.livedeal.com) được thiết kế cho việc mua bán địa phương. Việc đăng ký miễn phí miễn là bạn không muốn làm nổi bật món hàng của mình dùng tính năng Buy Now của site hay đưa thêm thông tin khác. Lưu ý: site này khá chậm nếu bạn dùng kết nối quay số.

    Hàng 'xôn' trên Internet: Có 2 site tuyệt vời cho việc mua hàng hạ giá trên Internet: Bargain Center (www.bensbargains.net) và DealCatcher (www.dealcatcher.com). Việc giao dịch trên cả hai site đều nhanh gọn. Để việc săn hàng 'xôn' dễ dàng hơn, bạn có thể sử dụng nguồn tin RSS mà 2 site cung cấp.

    Thông tin du lịch

    Kayak: Với Kayak (www.kayak.com) bạn sẽ có thể tìm được thông tin du lịch giá hời. Ví dụ, tìm chuyến bay từ Los Angeles đến New York, và Kayak cung cấp 117 chuyến bay phù hợp. Quá nhiều, tiếp tục bạn nhấn Price & Time trên trang kết quả và dùng thanh trượt để chọn giá, giờ đến, giờ đi (hình 9). Danh sách thay đổi theo thời gian thực. Nếu có phi trường khác ở gần địa diểm khởi hành, chỉ cần 1 nhấn chuột để thêm vào, và thêm 1 nhấn chuột khác ở vùng Stops để xếp thứ tự các chuyến bay. Thông tin về khách sạn và thuê xe sẽ được Kayak cung cấp vào cuối năm nay. (Site tương tự tại Việt Nam: www.traveltovietnam.com)

    SideStep: Nếu cần thêm thông tin đối chiếu, hãy đến SideStep (www.sidestep.com). Site này cung cấp thông tin so sánh giá vé máy bay, khách sạn và thuê xe. Tải về thanh công cụ của SideStep và cài đặt. Công cụ tự động mở 1 khung cửa sổ ở bên trái IE khi bạn duyệt các site Expedia, Kayak, Orbitz hay bất kỳ site du lịch nào khác. Chuyển đến 1 site khác, và SideStep sẽ cập nhật giá mới. So với Kayak, thanh công cụ SideStep hơi kém hơn về giá vé máy bay, nhưng cho giá khách sạn tốt hơn. SideStep cho giá tốt hơn Travelocity và Orbitz.

    TripAdvisor: Tại đây (www.tripadvisor.com) bạn có thể tìm thấy danh sách các khách sạn tệ nhất. Ngoài ra còn có những nhận xét của người dùng trong TripAdvisor Forums có thể giúp bạn không lập lại sai lầm của người khác. Để so sánh giá nhanh (ví dụ giá khách sạn), tại Expedia, Hotels.com, Orbitz và Travelocity, nhấn QuickCheck để xem lần lượt thông tin của từng site.

    WiFiFreeSpot: Bạn thường đi công tác xa và phải làm việc 'online' (nối mạng). Có nhiều điểm truy cập Wi-Fi miễn phí. WiFiFreeSpot (www.wififreespot.com) liệt kê các điểm truy cập mạng không dây (Wi-Fi hotspot) ở sân bay, khách sạn, trạm xe... Cơ sở dũ liệu của site bao gồm khu vực Bắc và Nam Mỹ, châu Âu và châu Á (không có Việt Nam). Bạn cũng có thể tìm kiếm các hotspot theo khu vực. Bạn có thể vào trang chủ của PC World Mỹ và nhấn vào phần 'Find Wi-Fi hot spots' (http://pcworld.jiwire.com/) thì có thể tìm thông tin về các điểm truy cập ở Hà Nội.

    Dodgeball.com: Nếu bạn đang trên đường và muốn tìm cách liên lạc với bạn bè, hãy dùng ĐTDĐ và Dodgeball.com để phát đi vị trí của mình cho người thân. Gửi một tin đến site thông báo vị trí của bạn, và ngay lập tức tất cả bạn bè trên mạng Dodgeball.com sẽ nhận được tin (bạn cũng có thể gửi hình nếu ĐTDĐ của bạn có chức năng chụp ảnh). Họ sẽ biết bạn muốn gì và nơi có thể gặp bạn. Dodgeball.com có hiệu lực tại hơn 20 thành phố của Mỹ.

     

    GIA NHẬP TRÀO LƯU BLOG

     
     

    Hình 7: Blogwise dành chỗ cho bạn ghi nhật ký

     

    VẤN ĐỀ VỚI CÁC WEBSITE là thông tin tĩnh lặng. Weblog làm cho mọi thứ sống động với việc cho phép người ta đưa tin lên web thông qua email hết sức đơn giản và gần như tức thời. Giờ đây, sự phổ biến camera-phone đã tạo nên thế hệ photoblog, bạn không chỉ có thể đọc những câu chuyện hàng ngày của hàng ngàn người chưa từng gặp mặt mà còn nhìn thấy họ.
    Các hướng dẫn blog như Blogwise (www.blogwise.com; hình 7) bao gồm các biên tập viên tình nguyện xem xét và phân loại hàng chục hay hàng trăm blog để sàng lọc những 'hạt sạn'. Photoblogs.org là một nơi tốt để bắt đầu cuộc chơi nhật ký hình của bạn.
    Nếu bạn đang tìm nơi đăng đàn trên web, dịch vụ Blogger miễn phí của Google (www.blogger.com) có lẽ là cách dễ

     
     

     nhất để tham gia trào lưu blog. Nhưng khi việc gửi tin blog bắt đầu chi phối cuộc sống của bạn, bạn có thể cần đến các dịch vụ mạnh hơn như TypePad của Six Apart (www.typepad.com, khởi đầu với giá 5USD/tháng).

     

    Thông tin nóng

    Hình 9: Các điều khiển thanh trượt của Kayak cho phép lọc kết quả tìm kiếm thông tin du lịch theo giá và ngày đi/ngày về.

     

    Amazon A9: Có thể bạn duyệt web hàng ngày với chỉ những website cũ quen thuộc, hãy đến site A9 (www.a9.com) để tìm thấy những điều thú vị trên web. Một cột nút cho phép bạn mở rộng kết quả tìm kiếm trên web bao gồm nội dung sách, thông tin liên quan đến phim ảnh hay hình ảnh (hình 10). Mỗi nhóm kết quả hiển thị trong khung riêng của chúng. Nếu cài đặt thanh công cụ A9, bạn có thể tạo ghi chú nhanh cho kết quả tìm kiếm (tính năng này yêu cầu tài khoản Amazon để lưu thông tin). Rê chuột trên nút Site Info của một liệt kê để xem thông tin 'People who visit this page also visit:' (người duyệt trang này cũng duyệt trang...). Khi màn hình trở nên lộn xộn (rồi sẽ đến lúc như vậy), hãy kéo cạnh khung để thay đổi kích thước; A9 sẽ ghi nhớ thiết lập cửa sổ của bạn.

    All the News: Spyware (phần mềm gián điệp) quấy rối gần như bất kỳ ai duyệt web. Bạn có thể dùng Topix.net để có thông tin về spyware mới nhất đang đe doạ PC của mình. Ngoài công nghệ, site còn có 11 loại tin tức quan trọng khác liên quan đến thể thao, âm nhạc, kinh doanh... và tin tức địa phương theo mã vùng. Ghé thăm Topix.net hàng ngày để cập nhật tin tức spyware (www.topix.net/tech/spyware), đăng ký thông báo email hàng ngày hay hàng tuần , hoặc đăng ký nguồn tin RSS của nó.

    OldVersion: Bạn đã từng trải qua nỗi hối hận sau khi nâng cấp hệ thống? Phiên bản cập nhật phần mềm mới gây ra tranh chấp và mọi thứ rối tung. Bạn sẽ tìm thấy giải pháp khắc phục tại OldVersion (www.oldversion.com) với hơn 500 phiên bản cũ của hơn 50 phần mềm, có cả chương trình miễn phí và thương mại. Có một nghịch lý là nhiều người lại muốn biết ngay phiên bản mới nhất của gần như bất kỳ phần mềm nào. Nếu bạn thuộc nhóm này, hãy đến VersionTracker (www.versiontracker.com) để chắc chắn hệ thống của mình được cập nhật phần mềm mới nhất của Windows, Mac và Palm.

    Daily Rotation: Bạn 'nghiện' tin tức công nghệ? Vậy thì hãy đến Daily Rotation (www.dailyrotation.com) mỗi buổi sáng. Site này đưa tin từ gần 200 nguồn, như BetaNews, Microsoft Watch và Neowin News. Để không bị quá tải, bạn nên cấu hình Daily Rotation hiển thị tin chỉ từ khoảng 10 nguồn chính.

     

    Hình 10: Mở rộng trang web tìm kiếm để bao gồm nội dung sách cũng như phim, ảnh và các tham khảo không thuộc web khác tại site tìm kiếm A9.com của Amazon.

    Google Scholar: Nếu bạn đã từng sới tung một luận văn tiến sĩ hay tài liệu nghiên cứu chuyên ngành trong thế giới hàn lâm, hãy thử dùng Google Scholar (scholar.google.com; hiện đang là bản thử nghiệm). Bạn sẽ không phải lục lội trong danh sách kết quả không phù hợp dài vô tận, và sẽ nhận được thông tin tham khảo chéo giá trị cùng các xếp hạng - những công cụ quan trọng cho các nhà nghiên cứu.

    Clusty: dịch vụ siêu tìm kiếm Clusty (clusty.com) của Vivisimo chuyển yêu cầu của bạn đến các site khác dựa trên những gì mà nó biết về những điểm mạnh của từng dịch vụ tìm kiếm. Chẳng hạn, Clusty thực hiện tìm kiếm 'digital camera' tại GigaBlast, Lycos, MSN và một số site khác, còn khi tìm 'migraine' (đau đầu) thì bổ sung Overture, Wikipedia và Wisenut vào danh sách. Nhấn bất kỳ một trong 5 tab của Clusty (News, Images, Shopping, Encylopedia và Gossip) để chuyển đến các chủ đề liên quan hay bổ sung các tab cho blog và Slashdot.

     

    Wikis đem thế giới xích lại gần nhau

     
     

    Hình 11: Thăm tự điển bách khoa toàn thư trực tuyến Wiki để mở mang kiến thức

     

    KHÔNG AI BIẾT HẾT MỌI THƯ, nhưng mọi người có thể có những hiểu biết giá trị trong cuộc sống. Nếu tập hợp lại tất cả những tri thức đó, chúng ta sẽ có một nguồn tri thức vô giá.
    Đó chính là mục tiêu của wiki - bách khoa toàn thư trực tuyến 'mở' gồm các vấn đề vẫn đang tiếp tục phát triển bởi bất kỳ ai muốn đóng góp. Một trong những site lớn nhất và hấp dẫn nhất là Wikipedia.org (hình 11), cung cấp lịch sử chi tiết và hướng dẫn đến các site wiki khắp nơi trên thế giới (en.wikipedia.org/wiki/Wiki). Muốn có danh sách tất cả wiki trên web, hãy đến site SwitchWiki của WorldWideWiki (www.worldwidewiki.net/wiki/SwitchWiki).
    Nếu muốn làm việc với một wiki riêng, bạn có thể thực tập tại site Sandbox của Meatball (www.usemod.com/cgi-bin/mb.pl?SandBox), và một khi đã 'cứng cáp', bạn có thể đi ra ngoài và nói cho thế giới biết những suy nghĩ của mình.

     

    Phương Uyên
    PC World Mỹ 2/2005

    Từ khóa: Phương Uyên
    ID: A0502_74