• Thứ Sáu, 11/11/2005 10:47 (GMT+7)

    TV hay không TV? (Phần I)

    Con người không thể sống và làm việc trong thế giới hiện đại mà không có máy tính. Và trong thế giới hiện đại, việc xem truyền hình cũng là một nhu cầu không thể thiếu. Tại sao không xem TV ngay trên máy tính?

    Con người không thể sống và làm việc trong thế giới hiện đại mà không có máy tính. Và trong thế giới hiện đại, việc xem truyền hình cũng là một nhu cầu không thể thiếu. Tại sao không xem TV ngay trên máy tính?

    Đối với nhiều người lí do phù hợp nhất để xem TV trên PC là tiết kiệm diện tích nhờ loại bỏ được màn hình 21”. Ngoài lí do diện tích còn là tiết kiệm chi phí: thiết bị thu TV cho máy tính rẻ hơn TV. Đôi khi là giải pháp thỏa hiệp khi bố mẹ bạn thích xem chèo cổ và em gái bạn thích xem phim Hàn Quốc vào tối cuối tuần. Ngoài ra, máy tính mang lại nhiều tính năng mới mà TV truyền thống không có được. Ví dụ, time shifting cho phép bạn dừng nóng, xem lại hoặc bỏ qua đoạn quảng cáo trong lúc xem; Electronic Program Guide (EPG) và Schedule cho phép bạn xem lịch chương trình TV và lập thời biểu. Dĩ nhiên tính năng đáng giá nhất là ghi lại chương trình TV yêu thích vào ổ cứng máy tính.

    Tuy nhiên, kết hợp TV với máy tính cũng có những điểm không thuận lợi. Trước hết, màn hình máy tính có độ phân giải cao hơn nhiều so với màn hình TV nên hiển thị khá rõ các vết nhiễu và dễ nhận thấy bởi khoảng cách xem trên màn hình vi tính rất gần. Thứ hai, những tính năng như tạm dừng hoặc ghi lại chương trình đòi hỏi máy tính phải có bộ xử lý mạnh, đĩa cứng dung lượng trống lớn. Thứ ba, theo qui luật, thiết bị đa chức năng không phải lúc nào cũng làm việc tốt như thiết bị “đơn năng”.

    Những điểm mạnh, yếu của việc xem TV trên PC nói trên là để giúp bạn nhìn đầy đủ, toàn diện và lựa chọn được giải pháp phù hợp. Về mặt công nghệ, có nhiều cách để xem TV trên máy tính nhưng dưới đây là 5 cách phổ biến nhất.

    1. Trang bị card thu TV (TV tuner card) với giao tiếp phổ biến PCI. Giá card thu TV không quá cao mà đảm bảo rất tốt các yêu cầu thu nhận và xử lí tín hiệu video. Hiện nay không chỉ có card thu tín hiệu analog mà đã có card thu tín hiệu truyền hình số mặt đất như AverMedia TV-DVB-T Digital (Bảng 1). Bạn có thể tham khảo bài viết “Chọn thiết bị thu truyền hình số” trên TGVT A 5/2005 để biết thêm chi tiết.

    2. Trang bị card đồ họa tích hợp bộ thu TV (graphics/TV tuner card). Nếu muốn nâng cấp card đồ họa đồng thời lại có thể xem TV trên máy tính thì loại card tích hợp này là một chọn lựa tốt nhưng có hai khó khăn cần vượt qua: giá tương đối cao và tiêu hao nhiều sức mạnh xử lý của hệ thống.

    3. Mua bộ thu TV lắp ngoài (external TV tuner box). Hiện nay đang phổ biến dòng thiết bị giao tiếp với máy tính qua cổng USB khi kết hợp với máy tính xách tay có giá phù hợp. Khắc phục hạn chế băng thông USB 1.1 tác động đến chất lượng, các thiết bị về sau như Pinnacle PCTV 100e đã chuyển sang dùng USB 2.0 (ID:A0509_49).

    4. Mua màn hình vi tính tích hợp bộ thu TV độc lập. Giá màn hình này còn rất cao; ví dụ, Samsung SyncMaster 172MP Silver 17 LCD Monitor w/Built-In TV Tuner có giá 586,99 USD (tại www.samsclub.com), màn hình Samsung TV DLP 1080p 56 có giá tới 5.000 USD (bài “TV độ nét cao còn nét hơn”, TGVT A 5/2005). Mặt khác, màn hình này không có được chức năng ghi xuống ổ cứng và thường hỗ trợ chuẩn truyền hình HDTV chưa phổ biến tại nước ta.

    5. Nếu có kết nối Internet tốc độ cao, bạn có thể dễ dàng xem TV trên PC của mình mà không cần card thu TV. Bạn sẽ có vô số kênh, vô số đài truyền hình để lựa chọn nhưng vấn đề khó khăn là băng thông đường truyền ảnh hưởng tới chất lượng hình ảnh và chi phí kết nối.

    Cách 1 và 2 phù hợp với đông đảo người sử dụng máy tính hơn cả nên bài viết xin tập trung đề cập tới thiết bị thu tín hiệu truyền hình lắp trong (PCI TV-Card) loại analog. Để xem được TV trên máy tính, bạn không cần phải có một PC mạnh. Theo hầu hết các nhà sản xuất card thu TV, bạn chỉ cần một PC chạy bộ xử lí tốc độ 400MHz, RAM 32MB, card màn hình 4MB hỗ trợ DirectX 6.x trở lên. Tuy nhiên, nếu muốn ghi lại các chương trình TV thì bạn cần phải có máy tính trang bị bộ vi xử lý 600MHz, bộ nhớ 128MB và đĩa cứng dư vài gigabyte.

     

    MỘT VÀI THUẬT NGỮ

      A/D Converter
    (Analog-to-Digital)
        Bộ chuyển đổi A/D chuyển đổi tín hiệu tương tự sang tín hiệu số và ngược lại.  
      Composite Video     Video hỗn hợp – tất cả thông tin video đã mã hóa được gói trong một kênh tín hiệu.  
      DVB-T
    (Digital Video Broadcasting-Terestrial)
        Truyền hình số mặt đất.  
      DVR (Digital Video Recording)     Công nghệ cho phép số hóa chương trình TV và phát lại lập tức một cách tương tác.  
      HDTV
    (High-Definition TeleVision)
        TV có độ nét cao hoặc chuẩn truyền hình mới có độ phân giải cao gấp đôi (hoặc hơn) truyền thống, và khung hình tỷ lệ 16:9.  
      Overlay     Về lí thuyết, đây là việc một hình ảnh do máy tính tạo ra được thêm vào các tín hiệu video. Ở một số chương trình, overlay dược dùng để tắt/bật chế độ Teletext  
      PCI card
    (Peripheral Component Interconnect)
        Cạc tương kết bộ phận ngoại vi được gắn vào PC qua khe cắm PCI để tăng cường thêm chức năng cho máy tính.  
      PVR
    (Personal Video Recoder)
        Chương trình ghi video cá nhân.  
      Set-Top Box     Bộ giải mã tín hiệu truyền hình số.  
      S-Video     Một định dạng video chia tín hiệu thành 2 kênh: độ mầu và độ sáng tối, do vậy cung cấp tín hiệu chất lượng cao hơn Composite video.  
      Teletext     Teletext là hệ thống cung cấp thông tin dạng văn bản cập nhật tới từng phút và được hiển thị trên màn hình TV.  
      Time shifting     Cho phép dừng nóng, xem lại hoặc bỏ qua một đoạn video trong khi vẫn xem TV trực tiếp.  
      VCR
    (Video Cassette Recorder)
        Đầu ghi video sử dung băng từ tuần tự.  
      WDM driver
    (Windows Driver Model)
        WDM là trình điều khiển thiết bị cơ sở do Microsoft xây dựng. WDM tạo môi trường tương thích giữa thiết bị và HĐH, cho phép phần mềm của hãng thứ 3 giao tiếp với thiết bị.  
      WebTV     Hệ thống của Microsoft cho phép xem TV trên PC đồng thời với việc khai thác các dịch vụ Internet khác.  
      YUV
    (Luminance-Bandwidth-Chrominance)
        Tín hiệu video dạng số truyền trên 2 kênh: độ mầu và độ sáng tối.  

    ĐÔI ĐIỀU VỀ TV-CARD

                         Hình 1: PCI TV-Tuner Card

     

    Định nghĩa một cách đơn giản thì card thu TV là card mở rộng được gắn vào máy tính, cho phép xem truyền hình ngay trên màn hình máy tính. Hầu hết các card thu TV là loại card PCI gắn trong.

    Khác với nhiều thiết bị máy tính khác, công nghệ card thu TV không thay đổi nhiều so với khoảng 5 năm trước; ngoài việc bổ sung chất lượng âm thanh stereo và bộ phận thu nhận tín hiệu radio FM.

    Card thu TV dù được thiết kế để thu tín hiệu tương tự (analog) hay tín hiệu số (digital) đều hoạt động theo cùng một nguyên lí. Hình 1 mô tả một card thu TV có giao tiếp PCI, thu tín hiệu TV dạng tương tự.

    Trên tất cả card thu TV đều có 2 bộ phận chính là bộ dò hay bộ thu tín hiệu (tuner) và bộ chuyển đổi tín hiệu tương tự thành tín hiệu số (A/D Converter). Bộ dò tín hiệu thường nằm dưới lớp kim loại bảo vệ (hình 1). Bộ phận này rất quan trọng đối với card thu TV vì có nhiệm vụ tách tín hiệu TV khỏi các tín hiệu cao tần khác. Thành phần cốt lõi của một card thu TV chính là bộ chuyển đổi A/D (hình 2) có vai trò chuyển tín hiệu và tái lập hình ảnh truyền hình cho phù hợp với độ phân giải của màn hình máy tính. Hầu hết chipset của bộ chuyển đổi A/D có mặt trên thị trường hiện nay đều của hãng Conexant Systems và thường có tên mã là BT8xxx hoặc CX2xxx. Ngoài ra, còn có chipset của Philips với tên mã là SAA713x (x là các mã số phụ).

     

    Hình 2: Bộ chuyển đổi A/D

    Bộ chuyển đổi A/D lấy mẫu (tức là số hóa) hình ảnh truyền hình và chuyển tín hiệu số ra đường truyền PCI (PCI bus). Để có đuợc hình ảnh màu thay đổi 24 lần/giây, lượng dữ liệu số tạo ra lớn khoảng 20-30 MB/giây! Bộ vi xử lí (CPU) sẽ trở nên quá tải nếu lượng dữ liệu này truyền qua nên tín hiệu truyền hình sau khi được số hóa sẽ được đưa thẳng tới card màn hình (hoặc chip đồ họa). Phương pháp này cho phép xem TV trên cả những máy tính có cấu hình rất thấp mà không làm trì trệ hoạt động của toàn hệ thống.

    Hình 3: Một số thiết bị giao tiếp với PC qua card thu TV

     

    Tuy nhiên, về mặt kĩ thuật, việc ghi lại hình ảnh truyền hình xuống ổ cứng của máy tính lại rất khác với việc chỉ xem một cách đơn thuần. Ở chế độ ghi, dòng dữ liệu truyền hình không đi thẳng tới card đồ họa mà phải “ghé qua” CPU để được xử lí. Đối với các máy tính có cấu hình cao, có thể điều này không gây ảnh hưởng nhưng đối với máy có cấu hình thấp, hình ảnh có thể bị giật. Lí do của việc này là hoạt động của CPU, RAM và đĩa cứng không đáp ứng kịp tốc độ lưu chuyển của tín hiệu. Song bạn cũng không nên lo lắng nhiều về điều này, vì hầu hết các máy tính hiện nay đều có thể dùng để xem và ghi chương trình TV.

    Tuy không phải là một thiết bị bắt video chuyên dụng, nhưng các card thu TV hiện nay đều tích hợp thêm tính năng thu tín hiệu video. Bạn có thể gắn máy quay video vào card thu TV và biến máy quay thành một webcam hoặc camera an ninh. Ngoài ra, card thu TV cũng có thể giao tiếp với các đầu VCR, thiết bị chơi game và nhiều thiết bị khác (Hình 3).

       

    PAL (Phase Alternation Line): Chuẩn truyền hình này được dùng ở hầu hết các nước châu Âu, châu Á, Australia, và một số nước ở Trung và Nam Mỹ. Hệ PAL hiển thị 625 dòng quét ngang trên màn hình TV ở tốc độ 25 khung hình / giây (25 Hz).
    NTSC (National Television Standard Committee): Hoa Kì, Canađa, Nhật Bản và một số nước ở Trung và Nam Mỹ sử dụng chuẩn truyền hình này. Hệ NTSC hiển thị 525 dòng quét ngang trên màn hình TV ở tốc độ 30 khung hình / giây nên có hình ảnh ít rung và mịn hơn.
    SECAM (SEquential Couleur Avec Memoire): Chuẩn truyền hình này được sử dụng ở Pháp và một số nước Đông Âu. Hệ SECAM cũng hiển thị 625 dòng quét ngang trên màn hình , và cho hình ảnh và màu sắc ổn định.

     

    Một card thu TV chuẩn hiện nay thường có các cổng xuất – nhập như sau (Hình 1):

    - Remote: ngõ cắm cáp cảm biến hồng ngoại cho thiết bị điều khiển từ xa

    - Audio: ngõ cắm cáp đường tiếng

    - S-Video: ngõ cắm video chuẩn S-Video

    - Video (composite): ngõ cắm video thông dụng

    - TV: ngõ cắm cho tín hiệu TV (ăng-ten hoặc cáp TV)

    - FM: ngõ cắm ăng-ten thu sóng FM

    Trong tương lai, những thay đổi theo hướng tích cực của công nghệ chế tạo card thu TV phụ thuộc chủ yếu vào những tiến bộ có được trong công nghệ truyền phát của ngành truyền hình. Pinnacle và Hauppage là 2 hãng đi đầu trong việc chế tạo các card thu TV khai thác công nghệ HDTV. Tuy nhiên, công nghệ truyền hình nêu trên vẫn còn khá mới mẻ ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Có thể khẳng định, trong một vài năm tới, công nghệ chế tạo card thu TV vẫn không có nhiều thay đổi.

      MỘT SỐ THIẾT BỊ XEM TV TRÊN PC HIỆN CÓ Ở THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM  
      Thiết bị     Loại     Giá     Nơi bán  
      TV BOX Gadmei 3488     Lắp ngoài     25 USD     SPC Computer, HN  
      TV Tuner Much Tv IT005     Lắp trong     41 USD     Hanoi Computer, HN  
      Aver TV Go w/FM     Lắp trong     44 USD     Tran Anh Computer, HN  
      AVerTV Studio 310P     Lắp trong     55 USD     T&H Computer, TPHCM  
      Pinnacle PCTV Stereo PCI     Lắp trong     70 USD     MMC, TPHCN  
      TV Tuner IT011 MuchTV     Lắp ngoài     73 USD     Hanoi Computer, HN  
      AVerMedia AverTV USB 2.0     Lắp ngoài     80 USD     T&H Computer, TPHCM  
      Aver TV-DVB-T Digital     Lắp trong     98 USD     Tran Anh Computer, HN  
      Pinnacle PCTV USB2     Lắp ngoài     115 USD     MMC, TPHCN  
      ATI All-in-Wonder 9700 Pro     Lắp trong     499 USD     Sài Gòn tiếp thị  
      Theo báo giá ngày 09/05/2005  
      Bảng 1: Giá một số thiết bị thu tín hiệu TV  

    Phần II >

    ID: A0510_126