• Thứ Tư, 08/02/2006 08:52 (GMT+7)

    Chọn đúng ổ đĩa cứng


    Hình 1: Cáp SATA thuận lợi trong việc thông gió và dễ lắp đặt hơn so với cáp PATA.
     

    Trước đây, vào đầu những năm 1980, tôi mua một ổ đĩa cứng có dung lượng khổng lồ là 20MB với giá trên 400USD. Tháng trước, tôi vừa mua ổ đĩa cứng 200GB giá chỉ 200USD. Như vậy có nghĩa khả năng lưu giữ của đĩa lớn hơn gấp 10.000 lần mà giá chỉ bằng một nửa. Có nhiều loại ổ cứng cho bạn lựa chọn.

    Trong hay ngoài?

    Khi mua ổ cứng, câu hỏi đầu tiên đặt ra là: ta có cần bắt Windows phải khởi động từ ổ đĩa đó hay không? Nếu không cần, bạn có thể xem xét để mua một ổ đĩa cứng ngoài gắn qua FireWire hoặc USB 2.0. So với ổ đĩa cứng trong, ổ đĩa ngoài dễ lắp đặt hơn rất nhiều (chỉ cần cắm vào cổng giao tiếp trên PC), đồng thời ta cũng dễ chuyển chúng sang PC khác. Một thuận lợi khác với ổ cứng gắn ngoài là chúng không phải 'hấp nhiệt' bên trong hộp máy.

    Tuy nhiên, ổ đĩa ngoài giá cao gấp đôi so với ổ đĩa trong cùng cỡ. Chúng cũng di chuyển dữ liệu chậm hơn rất nhiều so với loại ổ đĩa trong ATA. Nếu phải thường xuyên di chuyển lượng dữ liệu lớn giữa các ứng dụng và ổ cứng, bạn nên dùng một ổ đĩa trong.

    Ổ cứng gắn trong yêu cầu phải có một không gian trống tương ứng. Trước khi mua ổ đĩa mới, bạn phải kiểm tra lại khoang dành cho ổ đĩa bên trong PC. Khoang ổ đĩa chật sẽ cản trở dòng không khí và gây nóng.

    Sata hay Pata?

    Nhìn sơ qua quầy ổ cứng trong các cửa hàng máy tính, một câu hỏi khác sẽ nảy sinh. Bạn cần loại ổ đĩa dùng giao tiếp Serial ATA mới hay giao tiếp Parallel ATA (hoặc EIDE) tốc độ chậm hơn? Loại ổ đĩa SATA có tốc độ truyền dữ liệu nhanh hơn và dễ lắp đặt hơn, cùng với nhiều ưu điểm khác. Tuy vậy, có nhất thiết bạn phải dùng ổ SATA?

    Thứ nhất, bạn sẽ phải trả thêm 20-40% cho một ổ đĩa SATA. Thứ hai, bo mạch chủ trong hệ thống của bạn phải có các đầu nối SATA. Nếu PC của bạn thuộc loại trên hai năm tuổi thì nhiều khả năng là không có. (Chú ý, hầu hết PC và bo mạch chủ loại mới đều có gắn cả hai loại đầu nối SATA và PATA). Nếu PC không có đầu nối SATA, bạn có thể bổ sung bằng adapter loại PCI như SATAConnect 12055A giá 50USD của hãng Adaptec (www.adaptec.com).

    Giao diện SATA sẽ đẩy tốc độ truyền dữ liệu tối đa của ổ đĩa lên đến 150 megabit/giây (PATA có tốc độ 100mbps hoặc 133mbps) mà không ảnh hưởng đến tốc độ hoạt động của hầu hết các loại PC. Đa số các ổ đĩa cứng có tốc độ truyền dữ liệu ổn định cực đại gần 80mbps. Trừ trường hợp phải thường xuyên di chuyển những tập tin lớn, tốc độ này đủ đáp ứng phần lớn nhu cầu người dùng.

        Kiểm tra stress cho PC  
       

    Đôi khi stress là một tình trạng tốt. Đẩy hoạt động của PC đến mức giới hạn, bạn có thể phát hiện ra một trục trặc phần cứng nào đó có thể xảy ra ở điều kiện bình thường khi bạn ít ngờ tới. Bạn đến find.pcworld.com/41576 để tải xuống ba tiện ích có khả năng kiểm tra các bộ phận phần cứng của PC: CPU Stability Test sẽ làm cho CPU hoạt động hết công suất, còn Tufftest Lite và BurninTest sẽ kiểm tra tất cả các bộ phận của PC.

     

    Thêm một ưu điểm, việc lắp đặt SATA khá nhẹ nhàng. Cáp SATA 8 sợi nhỏ hơn nhiều so với cáp PATA 40 hoặc 80 sợi bản rộng, làm vướng víu không gian bên trong của PC (xem hình 1). Và vì mỗi ổ đĩa SATA phải cắm riêng vào một đầu nối SATA, nên bạn phải thiết lập các jumper vào vị trí master/slave, nếu không sẽ xảy ra tình trạng tranh giành với nhiều cấu hình PATA khác.

    Con số đầu tiên mà bạn sẽ gặp khi mua ổ đĩa là tốc độ quay. Các ổ đĩa cứng thường quay với tốc độ 5400, 7200 vòng/phút. Hầu hết các ổ đĩa thuộc dòng sản phẩm chính đều quay ở tốc độ 7200 vòng/phút (rpm), nhưng bạn có thể tiết kiệm bớt một ít tiền (nếu không quan tâm đến việc sụt giảm chút ít tốc độ truyền dữ liệu) bằng cách chọn mua loại ổ đĩa 5400 vòng/phút.

    Giống như CPU, ổ đĩa cứng cũng dùng bộ nhớ đệm (cache) để tăng tốc độ truyền dữ liệu. Hầu hết các ổ đĩa đều kèm bộ nhớ cache 2MB hoặc 8MB. Dung lượng cache nhỏ có thể đáp ứng các ứng dụng thông thường; nhưng nếu làm việc với các bảng tính lớn, hình ảnh hoặc các tập tin video đồ sộ, đĩa cứng với cache 8MB sẽ giúp cải thiện hiệu suất làm việc.

    Bạn cũng sẽ nhìn thấy thông số thời gian truy cập của ổ đĩa, cho biết thời gian nhanh hay chậm khi ổ đĩa định vị một tập tin đã được lưu trữ. Dĩ nhiên càng nhanh càng tốt, nhất là khi bạn thường xuyên di chuyển nhiều tập tin nhỏ - có thể hàng chục đến hàng trăm tập tin cùng lúc. Tuy nhiên, với hầu hết người dùng PC, thời gian truy cập nhanh không tác dụng nhiều đến hiệu suất hoạt động tổng thể của hệ thống.

    Một thông số quan trọng khác là tốc độ truyền dữ liệu của ổ đĩa. Tuy nhiên, việc so sánh tốc độ truyền do hãng sản xuất cung cấp của các ổ đĩa cứng khác nhau có thể sẽ khập khiễng vì có nhiều cách tính khác nhau. Bạn nên căn cứ vào dung lượng cache và tốc độ quay để chọn loại đĩa có tốc độ hoạt động phù hợp.

    Trở ngại lớn


    Hình 2: điều khiển hai hoặc nhiều PC bằng một chột, bàn phím và màn hình

     

    Nếu cố gắn thêm một ổ cứng ATA dung lượng trên 137 GB vào loại PC được sản xuất từ hơn ba năm trước, bạn có thể gặp phải một số khó khăn về cấu hình. Phần cứng và hệ điều hành cũ không có khả năng nhận biết được trên 137 GB. Nếu đã lắp đặt một ổ đĩa như vậy và không thể làm cho Windows truy cập được toàn bộ dung lượng của nó, bạn phải nâng cấp bộ điều khiển ổ đĩa, BIOS, hệ điều hành, hoặc nhiều khả năng là phải nâng cấp cả ba.

    Để kiểm tra phiên bản BIOS, bạn theo dõi số hiệu phiên bản hiện trên màn hình khi khởi động PC. Nếu số hiệu đó không hiện, bạn vào find.pcworld.com/41321 để tải về tiện ích Belarc Advisor có khả năng cung cấp thông tin này cũng như nhiều chi tiết khác về hệ thống của bạn. Tiếp theo bạn tham khảo tài liệu kỹ thuật của PC và của bo mạch chủ, hoặc tham khảo website của hãng sản xuất PC/bo mạch chủ, để biết phiên bản BIOS đang dùng có hỗ trợ ổ đĩa cứng dung lượng lớn hay không. Nếu không hỗ trợ, bạn tìm kiếm nâng cấp BIOS có tính năng này. Đừng tham vấn web site của hãng sản xuất BIOS; các hãng PC thường thay đổi thông số BIOS mà họ có

    bản quyền, rồi chế tạo một phiên bản đặc biệt cho các model máy của họ và không thích hợp với các hệ thống của các đối thủ cạnh tranh.

        Xếp thứ tự Favorites của IE theo bảng chữ cái  
       

    Khi bạn bổ sung thêm một trang Web mới vào trình đơn Favorites của Internet Explorer, chương trình này sẽ xếp nó bên dưới các khoản mục khác. Một bạn đọc hỏi về cách xếp danh sách các trang web này theo thứ tự bảng chữ cái. Câu trả lời khá đơn giản: chỉ cần nhấn phải khoản mục bất kỳ trong menu và chọn Sort by Name. Tuy nhiên, việc sắp xếp này không có tác dụng đối với các nội dung trong menu phụ, cho nên bạn phải lặp lại quá trình này đối với từng menu phụ mà bạn muốn sắp xếp. Có một cách khác là sắp xếp thủ công đối với các menu này bằng cách kéo các khoản mục lên hoặc xuống để đặt các site yêu thích của bạn lên đầu.

     

    Nếu không sẵn có một nâng cấp nào cho BIOS, bạn có thể giải quyết trục trặc BIOS bằng cách lắp thêm card điều khiển ATA-6 vào một khe cắm mở rộng trong PC. Chẳng hạn, bạn có thể mua PCI Card UDMA 133 của Maxtor Accessory với giá dưới 30USD (tại Mỹ).

    Bạn cũng cần có trong tay Windows XP với SP1 hoặc Windows 2000 với SP3 để truy cập tới hơn 137 GB chứa trên một ổ đĩa duy nhất, vì các phiên bản XP (cả Home lẫn Professional) và 2000 gốc đều không hỗ trợ loại ổ đĩa lớn. Bạn đến find.pcworld.com/41324 để tải xuống Windows XP SP1a, và đến find.pcworld.com/41327 để tải Windows 2000 SP3.

    Bộ chuyển mạch KVM tiết kiệm chỗ

    Có cách nào để điều khiển hai hay nhiều PC bằng một bàn phím, một chuột và một màn hình? Tôi hiện có hai hệ thống hoàn chỉnh trên bàn làm việc - nghĩa là có hai bàn phím, hai chuột, và hai màn hình - đồng thời tôi cũng muốn bổ sung bàn phím, chuột và màn hình khác để dùng với máy notebook của mình. Tuy nhiên mặt bàn không còn chỗ.


    Hình 3: hub bốn cổng FireWire Dino của Chairismac

     

    Có hai cách giải quyết tình trạng trên. Giải pháp cổ điển là mua một bộ chuyển mạch KVM (keyboard-video-mouse) có thể nối nhiều PC với một bộ ba dây cáp của chuột, màn hình và bàn phím. Với một đĩa số trên hộp, bạn có thể chọn điều khiển PC nào bạn muốn. Chuyển mạch KVM hai cổng, hỗ trợ hai PC, có giá từ 25 đến 50USD. Trường hợp của bạn phải dùng loại chuyển mạch bốn cổng, có giá ít nhất là gấp đôi (chuyển mạch hai cổng thường có kèm dây cáp, còn loại bốn cổng thì không có). Tại thị trường VN, KVM loại 4 cổng chuyển bằng tay giá khoảng 17USD, ngoài ra còn có loại chuyển tự động và loại 8 cổng. Bạn có thể tham khảo bài 'KVM của Rextron' - TGVT A 1/2004 (trang 38).

    Tuy nhiên, nếu các PC của bạn đang nằm trong một mạng ethernet thì có cách giải quyết nhẹ nhàng hơn. Kavoom (www.kavoom-big) là một bộ chuyển mạch KVM dạng phần mềm cho phép bạn dùng một PC điều khiển từ xa các máy khác nằm trong cùng mạng mà không cần đến dây cáp hoặc hộp chuyển mạch. Chỉ cần nhấn chuột lên một nút trên màn hình là bạn đã có thể dễ dàng chuyển từ hệ thống này sang hệ thống khác (xem hình 2).

        Tắt hoặc mở trình bảo vệ màn hình bằng một cú nhấn chột  
       

    Một bạn đọc hỏi có cách đơn giản nào để tắt và mở trình bảo vệ màn hình - một động tác tiện lợi trước khi thực hiện dồn đĩa và tiến hành các tác vụ tốn nhiều thì giờ khác - hay không? Cách đơn giản nhất mà chúng tôi biết là dùng một chương trình miễn phí của Trainedmonkey có tên gọi Tarsier. Sau khi nạp vào, Tarsier sẽ nằm trong khay hệ thống của bạn và chỉ với một cú nhấn chuột, bạn có thể hủy hoặc kích hoạt trình bảo vệ màn hình. Sự thay đổi 'ngoại hình' của biểu tượng sẽ báo cho bạn biết trạng thái hiện tại của chương trình. Nếu muốn, bạn vào find.pcworld.com/40577 để tải xuống.

     

    Một ưu điểm lớn khác của Kavoom là khả năng điều khiển từ xa: khi nào PC còn nằm trong mạng thì bạn đều có thể điều khiển nó từ bất cứ nơi nào. Cho nên nếu đang dùng mạng không dây, bạn có thể cất giấu các máy tính ở bất kỳ nơi kín đáo nào (với điều kiện đủ thông thoáng) hoặc ở phòng khác. Trường hợp không mạng, tất cả các hệ thống được nối với bộ chuyển mạch KVM đều phải đặt trong phạm vi chiều dài của cáp. Kavoom giá 29USD cho quyền sử dụng hai PC; thêm 10USD cho mỗi máy bổ sung.

    HUB Firewire 'Khạc ra lửa'

    Có cần bổ sung thêm một cổng FireWire cho notebook hoặc PC để bàn của bạn hay không? Một hub FireWire sẽ phát triển cổng duy nhất của bạn thành hai cổng, bốn cổng... hoặc hơn nữa. Bạn có thể tìm được một hub FireWire bốn cổng với giá dưới 50USD, nhưng bạn sẽ làm cho những fan thích phim kinh dị trong văn phòng phải ghen tức bằng cách mua dùng FireWire Dino giá 75USD của hãng Charismac (trước đây có tên gọi là Hubzilla nhưng đã đổi tên để hợp luật). Sản phẩm này là một hub FireWire bốn cổng được đặt trong vỏ hình quái vật Godzilla (xem hình 3).

    Bùi Xuân Toại
    PC World Mỹ 06/2004

    ID: A0406_114