• Thứ Tư, 25/07/2007 15:32 (GMT+7)

    Xử lý những sự cố máy tính xấu nhất

    Lượt xem 37812
    Đánh giá

    Những thủ thuật trong bài sẽ giúp bạn vượt qua một số tình huống tồi tệ nhất trên máy tính bằng những thủ thuật "độc chiêu" như cho ổ đĩa cứng vào tủ lạnh để cứu dữ liệu, làm khô ĐTDĐ bằng lò vi sóng...

    Máy tính không khởi động? Quên mật khẩu đăng nhập Windows? Ổ cứng hỏng, dữ liệu cá nhân biến mất, mất kết nối mạng... hoặc bạn vừa gửi nhầm thư “ca cẩm” đến địa chỉ email của sếp? Tệ hơn nữa, bạn lại làm tình hình thêm nghiêm trọng khi cố gắng giải quyết một cách vội vàng. Bạn nên chuẩn bị tinh thần cho những tình huống này. Hãy đọc kỹ, giữ gìn cẩn thận “cẩm nang” này để khi xảy ra sự cố thì lấy ra và làm theo hướng dẫn. Những thủ thuật trong bài không giải quyết hết tất cả những trục trặc. Tuy nhiên, chúng sẽ giúp bạn vượt qua một số tình huống tồi tệ nhất trên máy tính bằng những thủ thuật “độc chiêu” bạn chưa từng nghĩ đến như cho ổ đĩa cứng vào tủ lạnh để cứu dữ liệu, làm khô điện thoại di động bằng lò vi sóng hoặc thiết lập thời gian chờ trước khi email tự động gửi đi để có thời gian đọc lại nội dung email.

    Máy tính không khởi động

    Nguyên nhân có thể (NN). Do bất cứ thứ gì; lỗi của Windows, xung đột giữa các phần mềm, trình điều khiển (driver) thiết bị gây tranh chấp hoặc do phần cứng hỏng hóc.

    Khắc phục (KP). Trong trường hợp này, bạn thử trổ tài thám tử Sherlock Holmes để xác định chính xác “thủ phạm”. Hãy sử dụng phương pháp loại suy bằng cách thay thế từng phần cứng “khả nghi”.

     

    Hình 1. Jumper xóa thiết lập CMOS thường nằm gần pin (nuôi) CMOS

    - Đầu tiên, bạn cần kiểm tra tất cả cáp (cáp nguồn, cáp dữ liệu và cả cáp gắn vào mạch điện tử) để chắc chắn mọi thứ đã gắn chặt và đúng cách.

    - Kế tiếp, kiểm tra bộ nguồn. Lắng nghe tiếng quạt tản nhiệt hoạt động, tiếng đầu đọc ổ đĩa cứng di chuyển. Nếu không nghe tiếng động, có thể bộ nguồn gặp trục trặc, cần thay thế. Để chắc chắn hơn, hãy kiểm tra điện thế ra với một thiết bị kiểm tra chẳng hạn như ATX power supply tester (giá 10USD) (find.pcworld.com/57276).

    - Nếu bộ nguồn vẫn hoạt động tốt nhưng màn hình không hiển thị, bạn thử mượn màn hình khác (tất nhiên phải còn hoạt động tốt) kiểm tra để loại trừ nguyên nhân màn hình. Nếu ổ đĩa cứng vẫn hoạt động bình thường, card màn hình là thủ phạm. Tháo card màn hình rời và sử dụng card đồ họa tích hợp (nếu bo mạch chủ có) để kiểm tra. Để thay card màn hình, tham khảo hướng dẫn tại find.pcworld.com/57260. Lưu ý khi mở thùng thùng máy, kiểm tra để chắc chắn quạt tản nhiệt phần cứng (CPU, card đồ họa...) vẫn hoạt động tốt, có thể nguyên nhân do các linh kiện bị “đốt” nóng.

    - Trường hợp màn hình làm việc tốt nhưng BMC không nhận dạng được ổ đĩa cứng nên không hiển thị (hoặc có hiển thị nhưng PC bị treo ở quá trình khởi động). Hãy thử thiết lập lại trạng thái ban đầu cho CMOS. Tắt máy, rút cáp nguồn, đeo vòng khử tĩnh điện (có thể chạm vào thùng máy để cân bằng tĩnh điện trong người) trước khi tháo pin CMOS. Đợi khoảng 5 phút, gắn pin vào và khởi động lại, xem kết quả. Nếu máy tính vẫn không nhận được ổ cứng, có thể nó đã hỏng. Tham khảo cách xử lý trong phần “Ổ cứng hỏng” bên dưới. Lưu ý: Bạn phải thiết lập lại các thông số trong BIOS Setup sau khi tháo pin. Xem tài liệu đi kèm với mainboard để biết vị trí jumper, pin CMOS và cách thiết lập lại các thông số.

    - Nếu máy tính vẫn không hoạt động, có thể RAM là thủ phạm. Lần lượt gắn từng thanh RAM ở các vị trí khác nhau để kiểm tra. Sử dụng máy tính khác để kiểm tra RAM bằng một trong những tiện ích như Memtest86+, DocMemory, GoldMemory... có trong đĩa Hiren’s BootCD.

    - Nếu các bước trên không thành công, nguyên nhân có thể do BMC hoặc CPU hỏng, cần phải thay mới.

    Ghi chú: Nếu không có kinh nghiệm về phần cứng, bạn nên đem đến dịch vụ sửa chữa có uy tín kiểm tra; nhất là với MTXT.

    Nếu các phần cứng vượt qua “kỳ kiểm tra”, chúng ta sẽ tiếp tục với các nguyên nhân có liên quan đến phần mềm, chẳng hạn như Windows không thể khởi động hoặc hệ thống treo khi HĐH đang khởi động. Lưu ý: cẩn tắc vô áy náy, với những dữ liệu cá nhân bạn nên gắn ổ đĩa cứng sang máy tính khác và sao lưu chúng trước khi tiếp tục kiểm tra.

    - Khởi động Safe Mode. Nhấn F8 để vào giao diện tùy chọn khởi động của Windows, chọn Safe Mode. Thông thường, Windows sẽ tự sửa chữa một số lỗi khởi động ở Safe Mode. Nếu sử dụng Windows Vista, bạn chọn mục “Repair Your Computer”. Nếu máy tính không có tùy chọn này, hãy khởi động bằng đĩa cài đặt Vista và chọn “Startup Repair”.

    - Nếu chưa khắc phục được, hãy thử chọn “Last Known Good Configuration”. Tùy chọn này rất hữu ích nếu bạn thường xuyên thay đổi phần cứng và cập nhật trình điều khiển (driver). Nếu khởi động thành công, tiến hành gỡ bỏ phần cứng mới (có thể do không tương thích) và khôi phục driver cũ trong Device Manager bằng cách: nhấn phải chuột trên My Computer (hoặc Computer trong Vista), chọn Properties để vào System Properties. Trong tab Hardware, chọn mục Device Manager. Nhấn phải chuột trên phần cứng mới, chọn Properties. Chọn mục Roll Back Driver trong tab Driver để khôi phục.

    - Nếu Windows chỉ khởi động ở Safe Mode (không khởi động ở chế độ thường – Normal Mode), thử sử dụng tiện ích System Restore của Windows (Start. Programs. Accessories. System Tools) hoặc trong Vista, chọn Start, gõ từ khóa system trong mục Run. Chọn System Restore liệt kê trong danh sách Programs để phục hồi hệ thống trở lại thời điểm nó làm việc tốt. Bạn cũng nên chạy phần mềm chống virus, spyware trong Safe Mode để kiểm tra.

    - Nếu Windows vẫn không thể khởi động, bạn thử khởi động máy bằng đĩa cứu hộ khẩn cấp như Knoppix (find.pcworld.com/57261) hoặc Active Boot Disk (find.pcworld.com/57262) và sao lưu dữ liệu cá nhân sang thiết bị lưu trữ khác trước khi cài lại Windows (trong bước tiếp theo).

    - Nếu PC vẫn làm không làm việc tốt, cài lại Windows là giải pháp tốt nhất. Tham khảo hướng dẫn tại find.pcworld.com/57277 hoặc find.pcworld.com/57278 nếu sử dụng Vista.

    Phòng tránh (PT). Máy tính có thể “đột tử” bất cứ lúc nào, vì vậy bạn nên kích hoạt System Restore, lưu trữ cẩn thận những đĩa CD dùng để cứu hộ, khôi phục hệ thống. Giữ lại đĩa cài đặt những phần mềm quan trọng, thường xuyên sao lưu và nếu được, nên “thủ sẵn” 1 ổ đĩa cứng, bộ nguồn dự phòng khi máy tính gặp sự cố. Sử dụng tiện ích tạo ảnh đĩa như Acronis True Image 10 (giá 50USD, www.acronis.com) hoặc Norton Ghost (giá 70USD, find.pcworld.com/57279) là giải pháp tốt để sao lưu, phục hồi hệ thống, dữ liệu của bạn một cách nhanh chóng.

     

    BẠN VỪA GỬI EMAIL “CA CẨM” SẾP VÀ HỐI TIẾC VỀ ĐIỀU ĐÓ

     
      NN. Bạn thất vọng vì một số khoản phúc lợi bị cắt giảm.
    KP. Một số mail server hỗ trợ tính năng recall (hoặc replace) cho phép người dùng lấy lại email vừa gửi. Tuy nhiên, bạn chỉ sử dụng tính năng này nếu biết chắc nó được kích hoạt và người nhận chưa đọc email. Trên thực tế, khả năng recall email thành công không nhiều.
    Nếu mail server không hỗ trợ tính năng này, bạn nên đến phòng sếp, bày tỏ sự hối tiếc và sẵn sàng đón nhận cơn thịnh nộ.
    PT.
    Hãy nhớ rằng tự kềm chế là đức tính tốt. Hãy kiềm chế cảm xúc của bạn khi kiểm tra mail; nếu không, rất dễ để châm ngòi cho một cuộc chiến. Bạn cũng nên có thói quen xem lại nội dung email trước khi gửi. Và tất nhiên, giải pháp kỹ thuật sẽ giúp bạn tránh lâm vào hoàn cảnh này một lần nữa. Để thiết lập khoảng thời gian chờ trước khi email tự động gửi đi, trong MS.Outlook, chọn Tools. Options. tab Mail Setup, bỏ tùy chọn mục Send immediately when connected, chọn Send/Receive và thay đổi thời gian chờ trong mục
     
    Thiết lập thời gian chờ cho bạn cơ hội sửa chữa sai lầm
     
      Schedule an automatic send/receive every, tốt nhất là 10 phút hoặc hơn. Bạn sẽ có thời gian xem lại nội dung email trước khi gửi.  

    Không thấy máy tính khác trên mạng

    NN. Có thể do Windows hoặc thậm chí do phần cứng bị lỗi. Cách kiểm tra đơn giản nhất là thử truy cập Internet, nếu được, bạn có thể loại trừ nguyên nhân do phần cứng và driver.

    KP. Nếu không thấy bất cứ máy tính nào trong mạng, hãy kiểm tra xem máy của bạn có cùng “nhóm” (workgroup) với các máy khác không. Lưu ý: khác với Windows XP, Vista có thay đổi tên workgroup mặc định. Trong Start. Run, gõ lệnh sysdm.cpl và nhấn Enter. Chọn Change trong tab Computer Name và xem tên workgroup.

    Nếu các máy cùng workgroup, bước kế tiếp bạn kiểm tra khả năng trùng địa chỉ IP giữa 2 máy tính. Windows luôn hiển thị cảnh báo trong trường hợp này. Để khắc phục, thử khởi động lại máy tính hoặc router sẽ giải quyết được vấn đề. Tuy nhiên, nếu gán địa chỉ IP tĩnh, sử dụng lệnh “ipconfig” để kiểm tra xem IP có trùng với các IP được router gán tự động cho các máy tính khác trong mạng không. Trên từng máy tính, chọn Start.Run, gõ lệnh “cmd /k ipconfig” và nhấn Enter để xem địa chỉ IP đang sử dụng.

    Nếu chưa khắc phục được, thử chạy tính năng Windows Update trên tất cả các máy tính (nhất là những máy cài đặt Windows XP). Để chắc ăn, bạn nên kiểm tra cáp mạng, kết nối WiFi (nếu có) cũng như máy tính cần truy cập có trên mạng không.

    Cuối cùng, hãy chắc rằng máy in hoặc thư mục đã chia sẻ và cấp quyền truy cập. Bạn cần sử dụng tài khoản thuộc nhóm quản trị (Administrators) để truy cập. Để chia sẻ thư mục, trong Windows Explorer, nhấn phải chuột trên thư mục cần chia sẻ, chọn Share. Với máy in, chọn Start.Printers and Faxes (hoặc Printers với Vista), nhấn phải chuột trên máy in, chọn Sharing. Lưu ý: Cách chia sẻ của Vista hơi khác với XP, kiểm tra thiết lập chia sẻ tập tin và máy in được kích hoạt trong Network and Sharing Center.

    PT. Một khi những vấn đề trên được khắc phục, bạn sẽ không gặp lại chúng. Tuy nhiên, nếu chúng bất ngờ xuất hiện lại, hãy thử khởi động lại máy tính một vài lần sẽ khắc phục vấn đề.

    Mất kết nối mạng

    NN. Modem/router quá nóng, không thể truy cập các trang web.

    KP. Hãy bắt đầu với những nguyên nhân nằm trong “tầm tay” của bạn. Modem/router lỗi thường xuyên làm mất kết nối mạng, trong trường hợp này, tắt nguồn, khởi động lại modem/router sau 30 giây có thể giải quyết vấn đề.

    - Đầu tiên, thử truy cập Internet bằng máy tính khác để kiểm tra card mạng máy bạn có bị hỏng không. Nếu không thể truy cập, hãy kiểm tra mạng cục bộ; nếu mạng cục bộ bình thường, thủ phạm là router/modem. Thử khởi động lại hoặc thay mới (nếu việc khởi động lại không có tác dụng).

    Hình 2.
    Chọn Repair để “làm mới” kết nối mạng

     

    - Kế tiếp, kiểm tra cáp mạng và xem thông báo lỗi (bằng đèn hiển thị trạng thái) của modem/router DSL. Nếu gặp lỗi, hãy rút cáp mạng, tắt máy tính và khởi động lại.

    - Vẫn không có tác dụng? Hãy thử “làm mới” kết nối mạng. Trong Win XP, chọn Start.Run, gõ lệnh “cmd” (với Vista, gõ “cmd” trong khung Search). Sau đó gõ lệnh “ipconfig /renew” trong cửa sổ cmd vừa xuất hiện. Ngoài ra, bạn có thể thực hiện tương tự bằng cách nhấn phải chuột trên biểu tượng kết nối ở khay hệ thống, chọn Repair. Tuy nhiên, thường thì lệnh “ipconfig /renew” tỏ ra hiệu quả hơn.

    - Nếu đang kết nối bằng card mạng không dây (wireless card), hãy thử chuyển sang kết nối trực tiếp với router bằng cáp mạng (RJ45). Nếu sử dụng kết nối mạng chung với truyền hình cáp, kiểm tra tín hiệu TV và chắc chắn rằng bạn đã thanh toán cước đầy đủ.

    - Nếu các thao tác trên không có tác dụng. Hãy gọi nhà cung cấp dịch vụ (ISP) yêu cầu kiểm tra kết nối. Một số ISP có khả năng kiểm tra từ xa, chẳng hạn như gửi tín hiệu để thiết lập lại modem của bạn. Thông thường, những nguyên nhân “nằm ngoài ngôi nhà bạn” chỉ là tạm thời, tuy nhiên vấn đề sẽ được giải quyết nhanh hơn nếu bạn liên tục “nhắc khéo”.

    PT. Hãy dự phòng một vài thứ để dùng tạm khi mất kết nối mạng như wireless card (cùng chuẩn hoặc tương thích) với router WiFi/access point để dùng ké nhà hàng xóm hoặc sử dụng kết nối tạm bằng Internet card.

    Máy ảnh, điện thoại, MTXT hoặc bàn phím bị “nhúng” nước.

    NN. Bạn không thể phàn nàn Microsoft trong trường hợp này.

    KP. Cần lưu ý mạch điện tử và nước “kị rơ” nhau, tuy nhiên đây không phải là chuyện to tát nếu bạn sơ ý để chúng dính một ít nước. Trên thực tế, tỷ lệ các đồ dùng/vật dụng có thể khôi phục hoàn toàn không nhiều, tuy nhiên nếu thao tác cẩn thận, bạn vẫn có thể sửa chữa lỗi lầm của mình.

    - Trước hết, nhanh chóng tắt thiết bị (nếu nó vẫn còn hoạt động), tháo pin, đĩa CD, thẻ nhớ, thẻ SIM. Nếu là MTXT, tháo các thiết bị gắn ngoài như PC card, ổ quang và lau sạch chất lỏng bằng khăn khô. Kiểm tra và nhanh chóng “rã” thiết bị nếu bạn vẫn nghe tiếng chất lỏng ở bên trong; điều này là rất cần thiết để làm khô thiết bị (cả bên trong lẫn bên ngoài) càng nhanh càng tốt.

    Các hướng dẫn tiếp theo sẽ giúp bạn làm khô thiết bị. Hãy chọn cách nào thuận tiện và phù hợp. Cần lưu ý rằng những phương thức dưới đây có thể làm thiết bị “đi tong” hơn là cứu vãn; tuy nhiên may mắn vẫn có thể xảy ra.

    - Hãy thử với những chất hút ẩm. Đặt thiết bị vào túi kín với một ít gói bột hút ẩm bên trong. Lưu ý: nên sử dụng những gói hút ẩm mới; những gói cũ ít hiệu quả hơn. Cách thức này cũng có thể áp dụng với gạo hoặc muối ăn và tránh đừng làm rơi những hạt gạo hoặc muối vào trong thiết bị. Tốt nhất là bọc chúng trong những khăn giấy.

    - Hơi nóng có thể làm chất lỏng bốc hơi. Đặt thiết bị trên thanh chắn bùn xe hơi vào buổi chiều trong khoảng 1 tiếng. Can đảm hơn nữa, bạn thử đặt thiết bị vào lò nướng trong 1 giờ hoặc để điện thoại trong túi quần cả ngày cũng đủ làm nóng thiết bị; giống như dùng máy sấy tóc vậy (lưu ý không dùng chế độ mạnh hoặc quá nóng sẽ nướng chín thiết bị). Ghi chú: bạn phải chắc chắn pin đã được tháo khỏi thiết bị nếu thử một trong những cách trên.

    - Sử dụng cồn để hút nước. Nếu cảm thấy “run tay”, bạn không nên dùng cách này. Nhúng toàn bộ thiết bị vào một chậu chứa đầy cồn (loại cồn nguyên chất 99%, không dùng loại thấp hơn). Cách này sẽ làm nước bốc hơi hết trong thiết bị. Hãy làm điều này thật nhanh vì cồn có thể phá hỏng một số phần được làm bằng nhựa.

    - Nếu là bàn phím máy tính, úp ngược thiết bị xuống để nước có thể chảy ra ngoài.

    - Nếu làm đổ những chất có đường như nước Soda vào MTXT, điện thoại di động, bạn phải lau thật sạch những chất này. Mở phần thiết bị ra và lau sạch chúng với cồn 99%, nếu không thiết bị sẽ bị chập mạch vì những chất dính này.

    PT.
    Nên cẩn thận khi vừa làm việc vừa nhấm nháp trà, café. Sử dụng thiết bị không thấm nước như bàn phím có lớp nhựa phủ bên ngoài. Sử dụng vỏ bọc chống thấm cho máy ảnh khi dạo chơi trên biển, đặt điện thoại di động, máy nghe nhạc trong túi nhựa sẽ giúp bạn thoát khỏi những rắc rối sau này.

    Bạn nhận được đơn kiện của RIAA/MPAA

    NN. Chúng ta sẽ không đi sâu vào tìm hiểu nguyên nhân. Bạn có thể tham khảo thông tin liên quan trong bài Hollywood chống PC (ID: A0211_18, A0603_20).

    KP. Bạn có thể phi tang vật chứng như vứt máy tính xuống hồ nước, định dạng ổ đĩa cứng nhiều lần hoặc nghiền nát cái iPod đáng ghét... tuy nhiên, đây không phải là hành động thích hợp ở thời điểm này, hãy gọi điện cho luật sư của mình hoặc tìm “đồng minh” tại Directory of Lawyers Defending Against RIAA Lawsuits (find.pcworld.com/57266).

    PT. Kiểm tra và thiết lập bảo mật kết nối mạng không dây. Không chia sẻ các thư mục phim ảnh trên máy tính và gỡ bỏ các ứng dụng chia sẻ tập tin mạng ngang hàng không tuân thủ với luật bản quyền.

    Quên mật khẩu Windows

    NN. Nên tham khảo ý kiến bác sỹ để chẩn đoán bệnh hay quên.

    KP.
    Với mỗi phiên bản Windows, việc phục hồi mật khẩu khác nhau đôi chút và phức tạp hơn do những cải tiến về bảo mật của Microsoft. Tuy nhiên, vẫn còn hy vọng cho bạn trước khi chọn giải pháp cài mới Windows.

    - Nếu có đặt mật khẩu Windows, bạn thử đăng nhập với một tài khoản người dùng khác (cũng thuộc nhóm quản trị); có thể là một tài khoản được cài sẵn khi mua máy tính, thường thì tài khoản này không có mật khẩu. Với Windows XP, bạn thử đăng nhập với tài khoản là Administrator, mật khẩu để trống xem. Nếu được, xóa mật khẩu tài khoản kia. Trường hợp XP không hiển thị đầy đủ tài khoản người dùng, thử nhấn tổ hợp phím Ctrl + Alt + Del để quay lại màn hình đăng nhập của Windows NT.

    - Nếu không có tài khoản khác trên máy tính, bạn phải dùng đến những công cụ có khả năng cài lại (hoặc xóa luôn) mật khẩu. Ophcrack là công cụ bạn nên dùng để phục hồi lại mật khẩu đã mất. Sử dụng máy tính khác tải về phần mềm miễn phí từ http://ophcrack.sourceforge.net và ghi nó lên đĩa CD khởi động được. Khởi động bằng đĩa này, tùy thuộc vào độ dài của mật khẩu, nó có thể phục hồi được toàn bộ mật khẩu các tài khoản trên máy tính chỉ trong ít phút hoặc lâu hơn.
    - Bạn có thể dùng công cụ khác để xoá mật khẩu nếu việc phục hồi mật khẩu không hiệu quả. Cần lưu ý rằng khi sử dụng các công cụ này, nguy cơ mất hoặc hỏng dữ liệu có thể xảy ra (dù rất ít). Nếu quen làm việc với những dòng lệnh, 2 công cụ miễn phí Offline NT Password & Registry Editor (find.pcworld.com/57275) và Emergency Boot CD (ebcd.pcministry.com) khá thích hợp cho bạn.

    PT. Bạn là người đãng trí, dễ quên thì hãy viết nó vào tờ giấy và cất kỹ vào ví, thậm chí cất trong két sắt (nếu cẩn thận) hoặc để ở nhà cho an toàn... Bất cứ cách nào miễn sao bạn không bị mất mật khẩu.

     

    XÓA NHẦM MỘT TẬP TIN QUAN TRỌNG VÀ KHÔNG CÓ BẢN DỰ PHÒNG

     
     

    NN. Bạn không tỉnh táo do thiếu ngủ.
    KP. Chúng ta đều biết rằng khi Windows xóa một tập tin hay thư mục nào đó trong hệ thống, thực chất tập tin chỉ được đánh dấu “đã xóa” cho đến khi dữ liệu mới được ghi vào, lúc này dữ liệu cũ mới thực sự bị xóa đi và ghi đè bằng dữ liệu mới. Như vậy, bạn vẫn còn cơ hội phục hồi cả khi nó không còn trong Recycle Bin.
    - Dừng ngay việc sử dụng máy tính. Đóng tất cả những ứng dụng đang mở và các dịch vụ lập chỉ mục theo thời gian thực (real-time indexing services) như X1, Google desktop hoặc Windows Index Service, vì chúng có thể ghi đè lên tập tin cần phục hồi.
    - Sử dụng một trong những phần mềm phổ biến như QueTek’s File Scavenger (giá 49USD, find.pcworld.com/57270) hoặc Diskeeper’s Undelete (giá 30USD, find.pcworld.com/57271) để phục hồi dữ liệu.
    - Nếu phần mềm phục hồi không có tác dụng, hãy nghĩ đến việc lấy lại bằng những cách khác. Bạn đã gửi tập tin này cho ai chưa? Kiểm tra mục Send Items hộp thư của bạn hoặc nhờ người nhận gửi lại cho bạn. Tập tin là hình ảnh hay đoạn phim?

     
    Tính năng Shadow Copy hữu ích khi bạn xóa nhầm
     
     

    Kiểm tra thẻ nhớ trong máy ảnh, máy quay hoặc bạn có đưa chúng lên Flickr, YouTube không? Rất nhiều tập tin vẫn còn hiện hữu trong các thư mục tạm nằm rải rác trong ổ đĩa cứng của bạn.
    Nếu đang sử dụng Windows Vista, bạn có thể sử dụng tình năng Shadow Copy (mặc định được kích hoạt). Nhấn phải chuột trên thư mục chứa tập tin bị xóa, chọn Restore previous versions và chọn thời điểm phục hồi.
    PT. Thường xuyên sao lưu dự phòng. Nếu là dữ liệu quan trọng, nên sao lưu theo thời gian thực. Ngoài ra, cài đặt một phần mềm khôi phục, chẳng hạn như Undelete để kiểm soát các tập tin cho đến khi chúng thực sự bị xóa.

     

    Tràn ngập cửa sổ pop-up khi khởi động

    NN. Máy tính bị nhiễm virus, spyware, adware.

    KP.
    Đây chẳng phải là tin tốt lành nhưng trong hầu hết các trường hợp đều có thể khắc phục.

    - Rút cáp mạng khỏi máy tính hoặc ngắt kết nối mạng không dây.

    - Khởi động Safe Mode (nhấn F8 để vào giao diện tùy chọn khởi động của Windows, chọn Safe Mode).

    - Chạy phần mềm phòng chống virus ở chế độ đầy đủ (full system scan). Sau đó lần lượt chạy 2 phần mềm chống spyware: Ad-aware (www.lavasofttusa.com) và Spybot (www.spybot.info). Khắc phục những lỗi do virus, spyware gây ra sau khi diệt. Gắn cáp mạng, khởi động lại máy, cập nhật danh sách virus, spyware mới và tiếp tục quét lần nữa. Ngoài ra, bạn có thể quét virus trực tuyến, chẳng hạn như dịch vụ của Symantec.

    - Trường hợp máy tính nhiễm virus, spyware quá nặng, khả năng làm sạch và khôi phục hoàn toàn hệ thống là không thể do một số spyware có khả năng ngăn chặn chương trình diệt virus hoạt động cả trong Safe Mode. Bước tiếp theo, sử dụng HijackThis (find.pcworld.com/57267), một tiện ích khá mạnh có khả năng xác định chính xác các ứng dụng đang kiểm soát máy tính của bạn. HijackThis sẽ tạo một tập tin nhật kí hoạt động (log file), hãy cung cấp tập tin này khi tìm kiếm sự giúp đỡ trên các diễn đàn (find.pcworld.com/57268), bạn sẽ nhận được những lời khuyên hữu ích. Nếu đang vội, bạn thử tham khảo bảng mô tả tại find.pcworld.com/57267. Trang web này có những phân tích tự động log file của bạn và cung cấp một số công cụ cần thiết. Tuy nhiên, bạn vẫn cần sự giúp đỡ của người có kinh nghiệm để lựa chọn công cụ phù hợp.

    Nếu tất cả những bước trên không thành công, thử sử dụng System Restore để khôi phục hệ thống. Nếu không hiệu quả, giải pháp cuối cùng là cài lại Windows. Ghi chú: kết quả thường là thành công nếu kiên nhẫn thực hiện từng bước theo hướng dẫn, bạn sẽ không cần đến giải pháp cuối cùng.

    PT.
    Không mở những tập tin đáng ngờ đính kèm trong email, các cửa sổ pop-up hoặc đường link đến những website không rõ nội dung. Nâng mức bảo mật của trình duyệt web (trong Tools. Internet Options. Security) hoặc sử dụng các trình duyệt khác an toàn hơn. Luôn cập nhật phần mềm diệt virus và spyware. Bật tính năng System Restore. Giải quyết dứt điểm ngay khi máy tính gặp sự cố (vì virus, spyware thường lây nhiễm rất nhanh) và giữ lại đĩa cài đặt các phần mềm phòng chống virus, spyware.

    Hình 3. HijackThis cung cấp cho bạn báo cáo chi tiết về những gì đang chạy trên máy tính

    Ổ cứng hỏng

    NN. Ổ cứng bị rơi? Quá nóng? Hoặc không làm việc vì “quá già”. Thực tế, ổ đĩa cứng là phần cứng máy tính dễ hỏng nhất.

    KP. Cách giải quyết phụ thuộc vào từng tình huống cụ thể.

    Hình 5. TackTech cung cấp nhiều công cụ hữu ích trong việc khắc phục lỗi ổ đĩa cứng

     

    Nếu ổ đĩa cứng hoạt động thất thường, dữ liệu của bạn có thể bị sai lệch, không sử dụng được. Thử một trong những cách sau để cứu dữ liệu và sao chép sang ổ đĩa cứng khác trước khi nó ngưng hoạt động.

    - Cáp IDE rất dở và dễ hỏng. Nếu sử dụng ổ đĩa cứng giao tiếp IDE, hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra cáp đã được gắn chặt và đúng cách, thay mới nếu cần thiết.

    - Thử khởi động bằng đĩa cứu hộ khẩn cấp Knoppix (xem phần Máy tính không khởi động) hoặc bằng ổ đĩa cứng khác và cố gắng sao chép dữ liệu sang ổ đĩa cứng này. Format ổ đĩa cứng bị lỗi xem có khắc phục được vấn đề không.

    - Trường hợp ổ đĩa cứng bị lỗi sector, thử dùng tiện ích HDD Regenerator (ww.dposoft.net) kiểm tra và xác định sector bị lỗi. Tải về bản dùng thử và ghi vào đĩa CD khởi động. Nếu phát hiện sector lỗi, bạn phải trả 60USD cho phiên bản đầy đủ để phục hồi sector lỗi và khôi phục hoạt động ổ đĩa cứng.

    - Trang web TackTech (find.pcworld.com/57272) cung cấp khá đầy đủ những công cụ miễn phí hữu ích trong việc chẩn đoán và khắc phục lỗi ổ đĩa cứng. Bạn chỉ việc tìm và tải về công cụ phù hợp với nhà sản xuất ổ đĩa cứng đang sử dụng (Conner, Fujistu, Hitachi, IBM, Maxtor, Quantum, Samsung, Seagate, Toshiba, Western Digital)

    - Nếu ổ đĩa vẫn không khởi động được, hãy sử dụng phần mềm phục hồi dữ liệu (giá dao động từ 40USD cho đến 200USD) để cố gắng lấy lại dữ liệu đã mất. QueTek’s File Scavenger và Stellar Phoenix (find.pcworld.com/57273) là 2 tên tuổi đáng giá trong lĩnh vực này.

     

    Hình 4. QueTek’s File Scavenger có khả năng cứu dữ liệu từ ổ cứng hỏng

    - Bạn sẽ làm gì với một ổ đĩa cứng không hoạt động? Hãy thử một số thủ thuật sau. Đây là những nỗ lực cuối cùng và khả năng thành công khá mỏng manh. Ghi chú: Nếu ổ đĩa cứng vẫn không hoạt động, không nên tiếp tục thử mà hãy đem đến dịch vụ cứu dữ liệu. Đừng cố gắng vỗ hoặc đập vào ổ đĩa, đừng tháo rời từng phần, mở ổ đĩa cứng ra. Cách này chẳng những không có tác dụng mà còn làm ổ đĩa cứng hỏng nặng hơn, khả năng mất dữ liệu cao hơn.

    - Giữ chặt ổ đĩa và xoay tròn cánh tay thật nhanh, song song với hướng của những phiến đĩa (giống trò ném đĩa Frisbee). Lặp lại nhiều lần và tránh đừng để ổ đĩa cứng đập mạnh vào bất cứ vật gì. Hành động này sẽ giải quyết được vấn đề “stiction” (sự ma sát tĩnh điện), giúp ngăn các phiến đĩa cứng không quay tròn.

    - Thử tăng điện áp cấp cho ổ đĩa cứng, “tuyệt chiêu” cuối này có thể giúp ổ đĩa cứng hoạt động lần cuối cùng.

    - “Thủ thuật đông lạnh” có thể áp dụng trong trường hợp ổ đĩa cứng chỉ nghe “tíc tíc” chứ không nghe tiếng quay. Cho ổ đĩa cứng vào 1 túi đông bằng nhựa (nhớ gói nó trong khăn giấy để ngăn hơi ẩm cũng như tránh nước) và làm lạnh nó trong vài giờ. Sau đó lấy ra, để nó tự rã lạnh bằng nhiệt độ trong phòng. Hiện vẫn chưa có thời gian đông lạnh ổ đĩa cứng hiệu quả nhất. Vì vậy, hãy bắt đầu với 1 giờ và thử lại cho đến tối đa là 24 giờ để xem ổ đĩa cứng có “chịu” quay lần cuối không.

    Lưu ý:
    nếu bạn làm cho ổ đĩa cứng hỏng quay lần cuối thì cố gằng đừng để nó ngưng cho đến khi bạn đã sao lưu những dữ liệu quan trọng.

    Nếu tất cả cách trên không hiệu quả và dữ liệu thực sự rất quan trọng với bạn. Tốt nhất nên gửi nó đến dịch vụ cứu dữ liệu như DriveSaver (www.drivesaver.com).

    Tất nhiên chi phí không hề rẻ tí nào nhưng thực sự điều kỳ diệu đã xảy ra khi những cách thức của khách hàng không mang lại hiệu quả.

    PT.
    Thường xuyên sao lưu những dữ liệu quan trọng. Để an toàn hơn, có thể thiết lập RAID cho ổ đĩa cứng để giảm tối thiểu rủi ro mất dữ liệu, tiết kiệm thời gian. Giải pháp rẻ tiền hơn là sử dụng phần mềm có khả năng cảnh báo những tai họa ổ đĩa cứng sắp xảy đến như HDD Health (www.panterasoft.com), SMART (công nghệ tự theo dõi, chuẩn đoán và báo cáo lỗi ổ đĩa cứng).

     

    TÀI LIỆU TRÌNH BÀY BỊ LỖI KHI ĐANG THUYẾT MINH

     
     

    NN. Tập tin lỗi, router mất nguồn, không tương thích khi trình diễn trên máy tính người khác, thực sự không phải là vấn đề nghiêm trọng. Bạn cũng không có thời gian để tìm hiểu nguyên nhân tại sao.
    KP. Nếu can đảm, bạn có thể tiếp tục thuyết trình với tài ăn nói và sự khéo léo mà không cần tài liệu minh họa.
    Nếu vẫn cần những tài liệu minh họa nhưng việc khởi động lại máy tính không giúp được bạn, thử sử dụng OpenOffice.org (www.openoffice.org). Với một chút khéo léo để “câu giờ”, bạn có thể tải về và cài đặt mất khoảng từ 10 – 15 phút và tiếp tục phần thuyết trình. Cách giải quyết tốt hơn trong trường hợp này là sử dụng bộ OpenOffice.org portable (find.pcworld.com/57274). Bạn có thể trực tiếp khởi chạy chúng mà không cần cài đặt. Hãy giữ sao lưu 1 bản trên thiết bị lưu trữ di động USB sẽ giúp bạn thuyết trình bất cứ lúc nào, trên mọi máy tính.
    PT. Luôn sẵn sàng. In ra giấy tất cả các tài liệu minh họa để phát cho mọi người khi tài liệu trình bày bị lỗi. Sao chép bộ OpenOffice.org portable vào thiết bị lưu trữ di động USB.

     

    Đông Quân
    PC World Mỹ 07/2007

    ID: A0707_130
    Ý kiến của bạn? Ý kiến của bạn?
    Tin ngày :

Thuật ngữ