• Chủ Nhật, 14/09/2008 08:37 (GMT+7)

    VB6: Lập trình tiện ích như "Task Manager"

    Trong khi lập trình các ứng dụng, một số bạn sẽ gặp phải yêu cầu kiểm tra hệ thống và liệt kê tất cả ứng dụng đang chạy (như tiện ích "Task Manager") và trong một số trường hợp còn cần đến cách thức để "kill" các ứng dụng đó. Bài viết sẽ trình bày cách hiện thực các yêu cầu này bằng VB6.

    Một chương trình được kích hoạt từ 1 tập tin (file) khả thi *.exe nằm ở vị trí xác định trên đĩa cứng. Khi chương trình chạy, nó trở thành tiến trình (process) trong máy, mỗi process sẽ được nhận dạng bằng 1 tên nhận dạng (ID) ở dạng số nguyên. Một file khả thi có thể được kích hoạt chạy nhiều lần để trở thành nhiều process khác nhau. Do đó, để nhận dạng process, HĐH dùng định danh riêng (ID) của process. Tuy nhiên, người dùng thường nhận dạng process bằng tên file khả thi của chương trình (nên dùng đường dẫn tuyệt đối của file khả thi để tránh nhầm lẫn giữa các file chương trình nằm ở các thư mục khác nhau nhưng có cùng tên file).

    Nếu đang lập trình trên HĐH tương thích với WinNT (NT, 2000, XP, Vista...), bạn có thể dùng thư viện quản lý process có tên là PSAPI của Microsoft để duyệt các process đang chạy (thông qua các hàm EnumProcesses, EnumProcessModule, OpenProcess, GetModuleFileNameEx...) và xóa process theo yêu cầu. Sau đây là qui trình điển hình để viết 1 ứng dụng VB đơn giản giải quyết các yêu cầu của bạn:

    1. Chạy VB 6.0, tạo project loại "Standard EXE". Sau khi Form trống hiển thị, hãy thiết kế Form có dạng sau:

    Trong đó button "List Process" có tên là btnList, button "Kill Process" có tên là btnKill, textbox nhập ID có tên là txtProcessID, listbox để chứa danh sách các process có tên là lbProcesses.

    2. Nhấn đúp chuột vào button ListProcess để tạo thủ tục xử lý sự kiện click chuột trên button này rồi viết code như sau:
    'code cho Form ứng dụng
    Option Explicit
    'thủ tục xóa 1 process
    Private Sub btnKill_Click()
       Dim hProcess As Long
       Dim retval As Long
    'lấy handle của Process xác định bởi người dùng
       hProcess = OpenProcess(SYNCHRONIZE Or PROCESS_TERMINATE, 0, CLng(            txtProcessID.Text))
    If hProcess <> 0 Then
    'xóa process tương ứng
       retval=TerminateProcess(hProcess, 0)
    End If
    End Sub

    'thủ tục hiển thị danh sách process
    'mỗi process hiển thị 2 thông tin: ID và đường dẫn file khả thi
    Private Sub btnList_Click()
       Dim cb As Long
       Dim cbNeeded As Long
       Dim NumElements As Long
       Dim ProcessIDs() As Long
       Dim cbNeeded2 As Long
       Dim NumElements2 As Long
       Dim Modules(1 To 200) As Long
       Dim lRet As Long
       Dim ModuleName As String
       Dim nSize As Long
       Dim hProcess As Long
       Dim i As Long
    lbProcesses.Clear
    'tạo array chứa ID của các process
       cb = 8
       cbNeeded = 96
    Do While cb <= cbNeeded
       cb = cb * 2
       ReDim ProcessIDs(cb / 4) As Long
       lRet = EnumProcesses(ProcessIDs(1), cb, cbNeeded)
    Loop
    NumElements = cbNeeded / 4
    For i = 1 To NumElements
    'lấy handle của Process thứ i
    hProcess = OpenProcess(PROCESS_QUERY_INFORMATION Or PROCESS_VM_READ, 0, ProcessIDs(i))
    'kiểm tra handle
    If hProcess <> 0 Then
    'lấy danh sách các module handles thuộc process
    lRet=EnumProcessModules(hProcess, Modules(1), 200, cbNeeded2)
    'nếu có, lấy tên file khả thi tương ứng
    If lRet <> 0 Then
       ModuleName = Space(MAX_PATH)
    nSize = 500
    lRet = GetModuleFileNameExA(hProcess, Modules(1), ModuleName, nSize)
    'hiển thị thông tin lên listbox
       lbProcesses.AddItem Format(ProcessIDs(i), "000000") & ": " & Left(ModuleName, lRet)
    End If
    End If
    'Close the handle to the process
       lRet = CloseHandle(hProcess)
    Next
    End Sub

    3. Dời chuột về cửa sổ Process, nhấn phải chuột trên phần tử gốc, chọn menu Add.Module để tạo 1 module mới (tên mặc định là Module1) rồi viết đoạn code VB sau đây vào module mới này:
    'khai báo các hàm API cần gọi
    Public Declare Function Process32First Lib "kernel32" (ByVal hSnapshot As Long, lppe As PROCESSENTRY32) As Long
    Public Declare Function Process32Next Lib "kernel32" (ByVal hSnapshot As Long, lppe As PROCESSENTRY32) As Long
    Public Declare Function CloseHandle Lib "Kernel32.dll" (ByVal Handle As Long) As Long
    Public Declare Function OpenProcess Lib "Kernel32.dll" (ByVal dwDesiredAccessas As Long, ByVal bInheritHandle As Long, ByVal dwProcId As Long) As Long
    Public Declare Function EnumProcesses Lib "psapi.dll" (ByRef lpidProcess As Long, ByVal cb As Long, ByRef cbNeeded As Long) As Long
    Public Declare Function GetModuleFileNameExA Lib "psapi.dll" (ByVal hProcess As Long, ByVal hModule As Long, ByVal ModuleName As String, ByVal nSize As Long) As Long
    Public Declare Function EnumProcessModules Lib "psapi.dll" (ByVal hProcess As Long, ByRef lphModule As Long, ByVal cb As Long, ByRef cbNeeded As Long) As Long
    Public Declare Function CreateToolhelp32Snapshot Lib "kernel32" (ByVal dwFlags As Long, ByVal th32ProcessID As Long) As Long
    Public Declare Function GetVersionExA Lib "kernel32" (lpVersionInformation As OSVERSIONINFO) As Integer
    Public Declare Function TerminateProcess Lib "kernel32" (ByVal hProcess As Long, ByVal uExitCode As Long) As Long

    'khai báo kiểu dữ liệu cần dùng
    Public Type PROCESSENTRY32
       dwSize As Long
       cntUsage As Long
       th32ProcessID As Long ' This process
       th32DefaultHeapID As Long
       th32ModuleID As Long
    ' Associated exe
       cntThreads As Long
       th32ParentProcessID As Long
    ' This process's parent process
       pcPriClassBase As Long
    ' Base priority of process threads
       dwFlags As Long
       szExeFile As String * 260 ' MAX_PATH
    End Type

    Public Type OSVERSIONINFO
       dwOSVersionInfoSize As Long
       dwMajorVersion As Long
       dwMinorVersion As Long
       dwBuildNumber As Long
       dwPlatformId As Long
    '1 = Windows 95, 2 = Windows NT
    szCSDVersion As String * 128
    End Type

    Public Const PROCESS_QUERY_INFORMATION = 1024
    Public Const PROCESS_VM_READ = 16
    Public Const PROCESS_TERMINATE = 1
    Public Const MAX_PATH = 260
    Public Const STANDARD_RIGHTS_REQUIRED = &HF0000
    Public Const SYNCHRONIZE = &H100000
    Public Const PROCESS_ALL_ACCESS = &H1F0FFF
    Public Const TH32CS_SNAPPROCESS = &H2&
    Public Const hNull = 0

    4. Chọn menu Run.Start để chạy thử ứng dụng, nhấn button List Process để xem danh sách các process, nhập ID process cần xóa rồi ấn nút Kill Process để xóa process theo yêu cầu.
    Chúc các bạn thành công.

    Nguyễn Văn Hiệp
    nvhiep@hotmail.com

    ID: A0808_140