• Thứ Ba, 30/11/2010 11:21 (GMT+7)

    Game tương tác kiểu mạng xã hội đổ bộ lên di động

    Hoàng Oanh
    Thị trường trò chơi trên điện thoại di động (ĐTDĐ) đang biến chuyển khi có sự xuất hiện của những trò chơi theo kiểu mạng xã hội. Chúng giống trò chơi cộng đồng trên Facebook, nhưng tận dụng 2 đặc trưng “di chuyển được” và “mọi lúc mọi nơi” của ĐTDĐ.

    Thị trường trò chơi trên điện thoại di động (ĐTDĐ) trên thế giới đã có sự chuyển mình đáng kể trong vài năm trở lại đây, với sự dẫn đầu của một số công ty như DeNA (Nhật) hay Gree. Họ đã tiên phong tạo dựng quan niệm Mobile Social Network Gaming (MSNG, tạm dịch “trò chơi trên ĐTDĐ theo kiểu mạng xã hội”), theo công thức trò chơi cộng đồng trên Facebook, nhưng tận dụng 2 đặc trưng “di chuyển được” và “mọi lúc mọi nơi” của ĐTDĐ.

    Dịch vụ MSNG MiniNation.

    Trò chơi trên những dịch vụ MSNG như vậy thường bao gồm sự tùy biến hình ảnh đại diện (avatar) và các trò chơi nhỏ mang tính tương tác với xã hội xung quanh, tương tự như trò chơi FarmVille trên Facebook. Các bảng xếp hạng, danh sách bạn bè, thông báo, ảnh đại diện… từ Facebook đều là những đặc trưng “học theo” chính cho những dịch vụ MSNG. Dĩ nhiên trên Facebook cũng có một vài trò chơi không kết hợp với các đặc trưng của mạng xã hội này, bởi vì động lực thương mại hóa cũng không quá hấp dẫn.

    Theo báo cáo của Facebook, nguồn thu nhập từ loại hình kiểu như FarmVille có thể mang về hàng trăm triệu đôla Mỹ mỗi năm với khoảng 20 triệu người dùng thường xuyên. Hình thức kinh doanh thu hút đó chưa được tái hiện trong thị trường MSNG trên ĐTDĐ, bởi vì thị trường này còn bị ảnh hưởng bởi một số nhà sản xuất thiết bị.

    Đầu tiên là Apple. Bản thân dịch vụ Game Center của Apple chính là một hình thức MSNG cơ bản, nhưng không ngăn cản những công ty lớn phát hành phần mềm cho iPhone như Gameloft hay Ngmoco chạy những dịch vụ MSNG riêng cho họ, mà những dịch vụ đó lại bổ sung cho Game Center. Đây là thành phần chủ chốt trong hình thức kinh doanh vi mô của Apple, nhằm ngăn chặn phần nào các hình thức MSNG đang ảnh hưởng sâu rộng. Đó là một nước cờ chiến thuật khó hiểu của Apple, ngoại trừ việc xác nhận công ty này đang dự định đưa ra hệ thống tiền tệ ảo bắt buộc của họ.

    Trong khi đó, một số lượng lớn dịch vụ MSNG độc lập dựa trên nền tảng khác iOS của iPhone do OpenFeint và Scoreloop dẫn đầu đã mang đến khái niệm cơ bản cho số đông các nhà phát triển nhỏ lẻ. Các công ty phát triển dịch vụ MSNG quay sang những nền tảng khác iOS nhằm khai thác tiềm năng của một dịch vụ MSNG đầy đủ. Công ty Scoreloop đã tiến vào thị trường MSNG cho Android, lập tức thu hút khoảng 300.000 lượt đăng ký mỗi tuần. Trò chơi chỉ là một lĩnh vực khởi đầu mạnh mẽ trong chiến lược xây dựng kho ứng dụng cho những nền tảng Android, Symbian/Ovi hay Windows Mobile.

    Sự “chống đối” nền tảng iOS về mặt nào đó giúp cho cộng đồng không chuộng iPhone có số lượng đông đảo, nhưng điều đó cũng tạo ra cản trở cho sự phát triển của thị trường MSNG nói chung: sự phân tán. Thiếu vắng một nền tảng là mạng xã hội vượt trội như kiểu Facebook – chuyên cho các ứng dụng game trên nền web, dễ làm “kỵ rơ” người dùng vì họ phải sao chép danh sách bạn bè nhiều lần cho nhiều game khác nhau.

    Một rào cản khác cho thị trường MSNG là khiếm khuyết về mặt thương mại hóa vi mô. Các nhà phát triển phương Tây chưa thể rời bỏ phong cách kinh doanh bán lẻ truyền thống “hàng nhà ai nấy bán”. Rào cản từ việc thanh toán làm tăng chi phí cho sản phẩm, lại không thuận tiện như Apple Store. Vì vậy, hiện tại số lượng (có thể cả tổng số tiền) người dùng những nền tảng khác iOS chi cho việc mua trò chơi không nhiều như người dùng iPhone. Android (từ phiên bản 2.0 trở về sau) ngày càng tiếp cận người dùng gần hơn tương tự cách mà Apple đang làm, nhưng vẫn còn một khoảng rất xa trong việc tạo ra sự thuận lợi trong thanh toán.

    Dù vậy, người ta vẫn đang mong đợi các dịch vụ MSNG dành cho các dòng máy smartphone đời mới sẽ được phát triển đa nền tảng, và tin rằng quá trình phát triển từng bước đến người dùng sẽ mang đến kinh nghiệm để áp dụng cho những nền tảng mới về sau, đủ sức hấp dẫn cả các nhà phát triển lẫn người dùng. Và hiển nhiên, hy vọng những dịch vụ MSNG khác iPhone sẽ có nhiều lợi nhuận và phát triển mạnh hơn.

    Những dịch vụ MSNG điển hình

    Hồi tháng 9/2010, công ty DeNA đã tung thêm trò chơi miễn phí Pirate Nation cho dịch vụ MSNG MiniNation nền iOS hoạt động ở Nhật (ra đời vào tháng 1/2010). Dịch vụ này hỗ trợ các game bán trên App Store từ dạng Social Games như BanditNation đến Casual Games như Solitaire, Number Place hay BubbleHunt.

    Cũng trong tháng 9/2010, dịch vụ MSNG MocoSpace (ra đời từ 2006, cung cấp các trò chơi cho ĐTDĐ trên nền web) đã được SoftBank Capital đầu tư thêm 3,5 triệu đô la Mỹ, nâng tổng vốn lên mức 10,5 triệu đô la Mỹ. Dịch vụ này cũng vừa chạy ứng dụng cho Android, hỗ trợ chat, tải lên hình ảnh, gửi bình luận…

    Tháng 10/2010, dịch vụ MSNG OpenFeint (ra đời tháng 2/2009) công bố sẽ hỗ trợ thêm 2 nền tảng iOS và Android. Dịch vụ này hiện đang có trên 3.400 trò chơi với hơn 45 triệu tài khoản đăng ký.