• Thứ Sáu, 15/07/2011 15:17 (GMT+7)

    Chuẩn bị máy Mac cho Mac OS X Lion

    Nguyễn Linh
    Ngày 14/7/2011 chính là thời điểm thế hệ hệ điều hành OS X mới 10.7 (tên mã Lion) được tung ra. Như với những hệ thống Windows đón chờ cập nhật, những người dùng Mac háo hức và sẵn sàng đón nhận phiên bản mới vốn được Apple quảng bá cả năm nay.

    Tuy vậy, khác hẳn những phiên bản trước đây, OS X mới được Apple lên kế hoạch cung cấp cho người dùng nhiều điều chỉnh, đồng thời hãng cũng đề ra một danh sách giới hạn phần cứng chặt chẽ hơn, xem bài “Mac OS X Lion 10.7 sẽ có gì?”, trang 123456789. Vậy người dùng cần làm gì?

    Về phần cứng

     

    Điều cần quan tâm trước nhất là bạn phải đảm bảo đang sở hữu chiếc máy Mac có khả năng chạy được Lion. Mặc dù Apple khá rộng rãi trong việc giới hạn phần cứng khiến cho hầu hết các máy Mac đều có thể nâng cấp lên phiên bản hệ điều hành này. 

    Tuy nhiên nếu bạn đang dùng các dòng Mac với vi xử lý Intel thế hệ đầu tiên (Core Duo hay Core Solo), dường như bạn không được may mắn cho lắm. Cụ thể hơn, những máy Mac sau sẽ không thể nâng cấp lên OS X 10.7:

    - iMac (gồm bản Early 2006 và Mid 2006)

    - MacBook Pro 15-inch/17-inch (Early 2006)

    - MacBook (Early 2006)

    - Mac Mini (gồm bản Early 2006 và Late 2006).

    Dĩ nhiên, toàn bộ các dòng Mac sử dụng chip Power PC – kể cả những máy Xserve cao cấp cũng sẽ không thuộc diện được nâng cấp. Nhìn chung, nếu bạn sở hữu máy Mac được sản xuất từ năm 2007 trở về sau, việc nâng cấp là hoàn toàn khả thi. Tuy nhiên, để đảm bảo chính xác, bạn nên kiểm tra qua bộ xử lý bằng việc mở trình đơn biểu tượng Apple trên thanh công cụ và chọn About this Mac. Nếu mục Processor hiển thị các chip Core 2 Duo, Core i3/i5/i7, Xeon (đối với Mac Pro), bạn có thể… tạm yên tâm.

    Ngoài vấn đề với bộ vi xử lý, Lion cũng “khuyến cáo” bạn nên có từ 2GB RAM trở lên với mức tối ưu là 4GB. Trong giai đoạn 2007 đến 2008, hầu hết máy Mac đều có 1-2 GB RAM, tuy một số mẫu chỉ có 512MB. Điều này sẽ khiến OS X Lion vận hành có phần chậm hơn.

    nâng cấp Mac OS X hiện hành

    Dĩ nhiên, nếu đang sử dụng máy Mac thì bạn đang chạy một phiên bản của OS X cài sẵn. Khác với những bản OS X khác, Lion chỉ có thể được nâng cấp lên từ bản Snow Leopard 10.6.8. Nghĩa là, nếu bạn đang dùng Tiger hay Leopard, việc mua và nâng cấp lên Snow Leopard để làm hệ điều hành trung gian là không thể tránh khỏi. Hiện tại, Apple vẫn đang cung cấp bộ “kit nâng cấp” lên Snow Leopard nên bạn hoàn toàn có thể thực hiện điều này. Tuy nhiên, kể cả khi đã sẵn sàng với Snow Leopard 10.6.8, bạn vẫn cần xem xét một số điều sau đây:

    * “Dọn dẹp” các trục trặc

    Tương tự mọi quy trình chuẩn bị nâng cấp các hệ điều hành nói chung, nếu hệ thống của bạn đang ì ạch hoặc mất ổn định vì bất kỳ lý do nào thì hãy xử lý triệt để mọi sự cố trước khi cài đặt Lion. Cách dễ nhất là loại bỏ các ứng dụng ít dùng (đặc biêt là các ứng dụng có tiềm năng gây lỗi khi chạy nền), gỡ các tiện ích chỉnh sửa hệ điều hành (tweak, tuning…). Thực tế việc cài đặt Lion xảy ra trục trặc nếu các phần mềm chạy nền của Snow Leopard không tương thích với phiên bản hệ điều hành mới.

    * Kiểm tra kĩ các ứng dụng gốc

    Power PC

    Một điểm thực sự mới ngoài các tính năng trong OS X Lion, chính là việc không còn bộ dịch mã Rosetta – giúp các ứng dụng Power PC cũ vẫn chạy được trên nền vi xử lý Intel trong các hệ máy Mac đời mới. Điều này khiến các ứng dụng nhóm này không còn phù hợp và người dùng sẽ phải đảm bảo các phần mềm sử dụng tương thích với Lion – hoặc chí ít là có mã nguồn x86. Bản thân OS X 10.6.8 (Snow Leopard) cũng cho phép lập danh sách các ứng dụng Power PC bằng cách truy cập About this Mac từ biểu tượng Apple rồi chọn More Info > Softwares. Thực tế thử nghiệm với Lion cho thấy sau khi cập nhật, những ứng dụng không thể chạy sẽ có biểu tượng cấm hình tròn với gạch chéo phía trên.

    * Cập nhật ứng dụng

    Lion có công cụ cập nhật phần mềm mạnh hơn so với Snow Leopard

    Kể cả khi ứng dụng bạn đang có hoàn toàn tương thích với bộ xử lý Intel, việc cập nhật bản mới nhất cũng sẽ giúp giảm thiểu khả năng gặp lỗi vận hành sau khi nâng cấp hệ điều hành. Trong giai đoạn này và cả sau khi Apple chính thức ra mắt Lion, các nhà phát triển ứng dụng chắc chắn sẽ đưa ra các bản cập nhật để đảm bảo tính tương thích tốt nhất. Việc của bạn chính là thường xuyên tiến hành kiểm tra để có “đồ mới” nhằm đảm bảo độ ổn định và hiệu năng hệ thống. Lion có hệ thống cập nhật ứng dụng tốt hơn Snow Leopard. Apple cho biết tính năng này sẽ vận hành nhanh hơn và hiệu quả hơn nhiều, điển hình là việc chỉ cập nhật những phần mới thay vì tải và cài lại các thành phần như hiện nay. 

    Cài đặt mới – liệu có khả thi?

    Một trong những câu hỏi từ phía người dùng mà Apple vẫn úp mở, đó là việc Lion có cho phép cài đặt mới trên một hệ thống Mac vừa định dạng lại đĩa cứng hay không. Đây là lựa chọn được nhiều người dùng không chỉ Mac mà cả máy tính Windows ưa chuộng vì đem lại một cỗ máy “sạch sẽ”. Theo những gì CEO Steve Jobs cho biết, cách tốt nhất là người dùng nên sử dụng đĩa cài Snow Leopard, định dạng lại ổ cứng, cài đặt hệ điều hành sau đó nâng cấp lên Lion. Điều này có thể khiến nhiều người dùng cảm thấy quá mất thời gian bởi bạn sẽ còn phải cập nhật Snow Leopard lên 10.6.8, đăng nhập lại tài khoản App Store và thậm chí là phải tải lại bộ cài Lion để nâng cấp. 

     
    Bộ cài Lion rất thân thiện
    Mặc dù vậy, người dùng cũng không cần quá lo lắng bởi bản thân những dòng máy Mac với Lion cài sẵn chắc chắn sẽ có bộ đĩa Recovery hoặc phân vùng với chức năng tương tự để hỗ trợ việc khôi phục hệ thống.

    - Khởi động phân vùng / USB Flash / đĩa Recovery bằng nút Option khi máy Mac đang khởi động.

    - Định dạng lại ổ đĩa và “trút” nội dung Mac OS X Lion lên đó.

    - Tiến hành cài đặt Lion theo trình tự.

    trải nghiệm với GM

    Tương tự như bản RTM (Release to Manufacturers) của Windows, bản GM của các phần mềm Apple cũng được người dùng trông đợi không thua gì bản bán lẻ (Retail) vì đây là bản cuối cùng nhưng cung cấp cho các nhà phát triển ứng dụng để hoàn tất việc cập nhật, thiết kế sản phẩm của họ trước khi giới thiệu chính thức ra thị trường. Điều này khiến những trải nghiệm trên bản GM chính xác là trải nghiệm mà mọi người dùng Mac OS X 10.7 Lion sẽ có - chứ không phải theo kiểu beta hay RC. 

     
    Giao diện Launch Control mới của OS X Lion thích hợp với cảm ứng
    đa chạm

    Thực tế cài đặt và sử dụng Lion cho thấy việc nâng cấp hoàn toàn dễ dàng. Sau khi tải về từ App Store, ứng dụng cài đặt sẽ kích hoạt và thực hiện các bước chuẩn bị trước khi yêu cầu máy tính khởi động lại. 

    Sau khi khởi động lại, bộ cài Lion sẽ khởi động và việc cài đặt có nhiều điểm rất giống với Snow Leopard, ngoại trừ kiểu giao diện có đôi chút khác biệt. Khi việc cài đặt hoàn tất, máy sẽ khởi động lại một lần nữa trước khi màn hình đăng nhập hiện ra. Về cơ bản, các thành phần trong giao diện của Lion không khác biệt nhiều và sẽ nhanh chóng cho phép người dùng Snow Leopard làm chủ. Bạn có thể thấy những thay đổi nằm ở mọi ngóc ngách và phần lớn đều rất tiện dụng. Những thử nghiệm ban đầu cho thấy hiệu năng xử lý của Lion khá tốt, tốc độ các ứng dụng hầu như ngang ngửa với Snow Leopard trừ giao diện đồ hoạ có phần chậm hơn chút ít trên nền các hệ máy Mac di động với đồ hoạ tích hợp. Điều này chắc chắn sẽ được cải thiện sớm.

     
    Thanh cuộn trong giao diện cửa sổ chỉ hiện ra khi cần

    Hầu hết các phần mềm quan trọng như Microsoft Office 2011, Adobe Photoshop CS5, Firefox 5.0, Yahoo Messenger 3.0.1… đều vận hành trơn tru. Điều này sẽ giúp nhiều người dùng yên tâm nâng cấp. Phần lớn các lỗi tương thích xảy ra ở những tiện ích nhỏ - chủ yếu là công cụ hệ thống, tối ưu hóa… Ngoài ra, hầu hết các ứng dụng tích hợp như Safari, gói iLife, itunes… đều được cập nhật để tương thích tính năng mới của hệ điều hành cũng như bổ sung thêm các điều chỉnh nâng cấp thú vị. Điển hình như việc hầu hết đều có chế độ hoạt động toàn màn hình mới của Lion hay giao diện hỗ trợ tốt hơn cảm ứng đa chạm (bỏ thanh cuộn, bố trí lại các thành phần…), hỗ trợ khôi phục trạng thái các ứng dụng sau khi khởi động lại (Resume).

    Nhìn chung, những thử nghiệm bước đầu của Lion cho thấy đây là phiên bản nâng cấp về tính năng khá hiệu quả của Mac OS X. Việc nâng cấp và sử dụng chắc chắn sẽ không gây khó khăn đối với những người dùng đã có kinh nghiệm. Tuy còn một vài thông tin gây tranh cãi về vấn đề cài đặt, phân phối… nhưng với hơn 250 cải tiến (theo Apple) và mức giá phân phối lẻ chỉ khoảng 29,99 USD, OS X 10.7 Lion thực sự là nâng cấp đáng giá ngay cả đối với người dùng Snow Leopard hiện nay.

     
    Cửa sổ thông tin hệ thống hoàn toàn mới của Lion

     

    Từ khóa: Mac OS X Lion
    ID: A1107_94