• Thứ Sáu, 09/01/2004 14:27 (GMT+7)

    Redhat 7.1 Việt hoá

    Trong năm 2001, PC World VN đã giới thiệu với bạn đọc hai phiên bản hệ điều hành Linux do các công ty tin học trong nước tiến hành Việt hoá, phát triển. Đầu tiên là bản Red Hat Linux 6.2 do CMC Việt hoá (“Linux đã được Việt hoá”, PCWVN 01/2001, t.42) và sau đó là bản LinuxVN 1.0 do Tổng Công Ty Điện Tử và Tin Học Việt Nam (VEIC) phát triển trên nhân Linux 2.2.14 (“LinuxVN - phiên bản beta 1.0”, PCWVN 06/2001, t.31). Hai sản phẩm này thể hiện ước muốn xây dựng cho đất nước một hệ điều hành riêng, có bản quyền, thống nhất, và thân thiện hơn với người dùng Việt nam.

    Tuy nhiên, do gặp phải một số khó khăn về bộ mã tiếng Việt và hơn nữa còn đang trong giai đoạn thử nghiệm nên cả hai sản phẩm này đều chưa phổ biến trên thị trường. Hội thảo toàn quốc mã nguồn mở và việc Bộ Khoa Học Công Nghệ và Môi Trường ban hành tiêu chuẩn TCVN 1609 (Unicode), là những tiền đề quan trọng hỗ trợ cho các sản phẩm non trẻ này. Công ty CMS đã làm một cú nhảy đúp - công bố sản phẩm máy tính thương hiệu Việt Nam CMS Powercom với hệ điều hành Việt hoá Red Hat Linux 7.1; gây được tiếng vang trên phương tiện thông tin đại chúng.

    Với bài viết này, PC World VN điểm qua một vài tính năng tiêu biểu của phiên bản Linux Việt hoá đầu tiên của CMS. Chúng tôi tập trung giới thiệu các tính năng thuận tiện đối với người dùng Việt Nam có trong sản phẩm như tinh chỉnh lại quy trình cài đặt, thủ tục cấu hình hệ thống hoạt động, mức độ Việt hóa menu trong các ứng dụng văn phòng thông thường (soạn thảo văn bản, duyệt web, chuyển/nhận thư điện tử) và đưa ra những nhận xét sơ bộ.

     Cài Đặt

    Sản phẩm Red Hat Linux Việt hoá của CMC chứa trong 2 đĩa CD-ROM. Các chế độ cài đặt gồm: dịch vụ máy chủ, dịch vụ trạm làm việc, máy tính xách tay và tự chọn; nâng cấp. Quá trình cài đặt trơn tru, chứng tỏ bản này tận dụng ưu điểm sẵn có trong bộ cài đặt do Red Hat xây dựng. Tính thẩm mỹ, thân thiện đối với người dùng trong suốt quá trình cài đặt có thể nói không khác gì cài đặt Windows XP hay 2000.

    Ngay khi bắt đầu quá trình cài đặt, dù bạn chọn chế độ text hay đồ họa và ngôn ngữ hội thoại là tiếng Việt thì từ đó trở đi tất cả các chú thích, hướng dẫn, dấu nhắc trên màn hình được thể hiện hoàn toàn bằng tiếng Việt, từ ngữ rõ ràng, dễ hiểu. Thời gian cài đặt tùy thuộc vào số lượng phần mềm bạn chọn nhưng nhìn chung khá nhanh. Sau khi cài đặt xong và nếu bạn đưa ra các thông số mạng chính xác, máy tính sẵn sàng khai thác tài nguyên (trừ máy in) mạng nội bộ cũng như internet qua giao thức TCP/IP.

    Mặc dù phần nhân (kernel) của Linux hiện nay thực hiện rất tốt chức năng kiểm tra và phát hiện phần cứng, nhưng thủ tục xác định card màn hình, loại màn hình, nhãn hiệu màn hình vẫn là một thủ tục đầy cam go, khó chịu nhất cho người dùng.

    Nếu CMC thực hiện được việc khảo sát các loại màn hình, card màn hình sử dụng phổ biến tại Việt Nam, từ đó xây dựng chương trình cài đặt cho các thiết bị này thì thật là “sướng” cho người dùng cuối. Hoặc ở mức thấp hơn là trình cài đặt chỉ sử dụng tham số chung nhất cho card màn hình VGA, độ phân giải 640x480, 8-bit màu... Sau khi cài đặt đã hoàn tất, trong lần chạy đầu tiên, một chương trình nhỏ thực hiện chức năng tinh chỉnh màn hình trực quan, đơn giản như  Microsoft đã xây dựng trong các phiên bản Windows, hay nhất là tự động phát hiện các thiết bị này!

    Giao diện dòng lệnh, KDE, GNOME và trình tiếng Việt vistat

    Trong chế độ giao diện đồ họa dù là GNOME hay KDE các menu chính đều được Việt hóa hoàn toàn, ngay cả dòng tiêu đề trên cửa sổ của các ứng dụng. Phần hướng dẫn trực tuyến (OnLine Help) cũng đã được biên dịch lại nhưng chỉ mới dừng ở mức ngoài cùng, dù sao đây cũng là công việc nặng nhọc đòi hỏi nhiều công sức và các yếu tố khách quan khác.

    Phần mềm nhập liệu tiếng Việt vistat hỗ trợ 3 kiểu gõ tiếng Việt là Telex, VNI và VIQR. Khác với phiên bản trước, mặc dù vistat được nạp ngay trong quá trình khởi động nhưng bàn phím vẫn làm việc ở chế độ tiếng Anh, muốn nhập tiếng Việt thì phải thực hiện lệnh “nóng”, ví dụ: Alt-Z cho kiểu gõ Telex, Alt-> cho kiểu gõ VNI, Alt-< cho kiểu gõ VIQR. Do chỉ nhận được bộ cài đặt CD-ROM từ CMC, không có tài liệu kèm theo, nên thiết nghĩ công ty CMC cần có tài liệu hướng dẫn tỉ mỉ hơn cho người dùng về vấn đề này. Vị trí đặt shortcut tới trình vistat (nếu có thể) cũng nên nhất quán giữa hai loại giao diện (KDE, GNOME). Trong môi trường GNOME, trình vistat nằm trong menu “Các công cụ tiện ích”. Trong KDE thì nằm trong mục “Các công cụ tiện ích” của menu “Chương trình trên GNOME”.

    Các phần mềm soạn thảo văn bản, duyệt web, chuyển nhận thư tín điện tử (KWord, KSpread, Konqueror, KMail) đều đã được Việt hóa khá chi tiết và tỉ mỉ, hoạt động ổn định trong quá trình thử nghiệm. Khi soạn thảo văn bản, bảng tính, ký tự tiếng Việt hiển thị tốt tương tự như khi làm việc với bộ Microsoft Office.

    Do khác nhau về cấu trúc tập tin nên việc trao đổi tập tin văn bản, bảng tính với môi trường Windows không được, nhưng nếu nội dung văn bản ghi lại ở dạng text file trong môi trường Linux thì nội dung văn bản vẫn hiển thị đúng trong MS Word nhờ chuẩn Unicode, nhưng mất định dạng. Được biết công ty CMC công bố sẽ phát hành bộ OpenOffice đã được Việt hóa (tương tự như bộ phần mềm MS Office của Microsoft) trong thời gian gần đây.

    Một lỗi khác được phát hiện từ phiên bản đầu tiên (Red Hat Linux 6.2 Việt hóa) cho đến nay vẫn chưa khắc phục được là hiện tượng khi chạy các ứng dụng giao tiếp bằng dòng lệnh trong chế độ giao diện đồ họa (GNOME hay KDE) thông qua trình Terminal (X-Terminal) đều không hiển thị được chính xác nội dung tiếng Việt.

    Hy Vọng Vào Tương Lai
    Nỗ lực của CMC với bản Linux Red Hat 7.1 Việt hoá, cũng như của VEIC và Vietkey Linux không chỉ là khai phá đường mà còn đặt ra những vấn đề mang tầm vóc quốc gia.
    Để trở thành một hệ điều hành dùng thống nhất trong cả nước thiết nghĩ chúng ta nên xây dựng tiêu chuẩn thống nhất để các nhà phân phối Linux, phát triển ứng dụng trong nước tập trung trí tuệ, tránh được hiện tượng “phân tán” như bộ mã tiếng Việt trước đây. Về vấn đề biên dịch tài liệu (Online Help) cũng cần được một tổ chức thống nhất, một mặt chuẩn hóa từ vựng, mặt khác khai thác được nguồn lực trong cả nước để thực hiện công việc này, giúp các nhà phân phối tập trung đi sâu vào vấn đề chuyên môn lập trình, xây dựng giao diện, kiểm tra hệ thống...

     

    Lê Thu

     

    Tiếng nói chung

    Gần đây 4 nhà phân phối Linux: SuSE Linux, Turbolinux, The SCO Group và Conectiva đã thống nhất với nhau xây dựng phiên bản Linux có nhãn hiệu là United Linux, và thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật của bản Linux trong giai đoạn hiện nay là :

    Kernel 2.4.18 orn higher

     glibc 2.2.5n

     GCC 3.1n

     XFree86 4.2n

     KDE 3.0n

     LSB compliantn

     OpenI18N (formerlyn Li18nux) compliant

     GB18030 compliantn

    Quy trình cài đặt một hệ thống cũng diễn ra tuần tự theo từng bước thống nhất giữa 4 nhà phân phối này.

    ID: A0212_55