• Thứ Tư, 31/01/2007 07:03 (GMT+7)

    Tia sáng cho thị trường game

    Vài năm gần đây thị trường game nước ta càng trở nên sôi động. Nếu như trước đây trò chơi điện tử chỉ như một thế giới giải trí “vô bổ” của lũ trẻ ham vui thì với sự xuất hiện của các trò chơi thuộc dòng game MMORPG - mà được gọi nôm na là “game online”, thị trường game càng sôi động với những sự vui, buồn trải đầy trên các phương tiện truyền thông đại chúng...

    Vài năm gần đây thị trường game nước ta càng trở nên sôi động. Nếu như trước đây trò chơi điện tử chỉ như một thế giới giải trí “vô bổ” của lũ trẻ ham vui, thì với sự xuất hiện của các trò chơi thuộc dòng game MMORPG - được gọi nôm na là “game online”, thị trường game càng sôi động với những sự vui, buồn trải đầy trên các phương tiện truyền thông đại chúng, trải đầy các quán Internet và mọi gia đình có kết nối Internet, thu hút mọi lứa tuổi, mọi giới.

    Nhưng thế giới game không chỉ thuộc về MU, Audition, Cửu Long Tranh Bá hay Con Đường Tơ Lụa. Mảng lớn của thị trường game nằm trong rất nhiều trò chơi khác, thuộc nhiều thể loại từ chiến thuật, chiến lược đến phiêu lưu, bắn súng, mô phỏng... Điểm khác biệt là những trò chơi này không dùng cơ chế luyện level hay lý tưởng về thế giới ảo để giữ chân người chơi. Tuy đã có tại Việt Nam từ rất lâu nhưng vì nhiều lý do, chúng đã không sớm trở thành thị trường được thương mại hóa rầm rộ như dòng game MMORPG.

    Sự cộng hưởng của nhiều yếu tố và nhất là sự xuất hiện của thể thao điện tử (e-Sports) với các giải đấu chính thống như World Cyber Games, ESWC, VESC đã như những giọt nước tràn ly buộc game thủ và các nhà kinh doanh phải nghĩ đến sự hình thành và cơ hội phát triển của một thị trường game bản quyền.

    Game bản quyền thì được gì?

    Cửa hàng Game Corner bán game bản quyền tại Saigon Center, TP.HCM

    Những chiếc CD/DVD trống trơn không bao bì, không sách hướng dẫn, chứa phần mềm crack (bẻ khóa game) đã biến giới trẻ thành những cái máy cài game vô tội vạ. Chơi mà không cần hiểu game nói gì, không cần biết có phù hợp với lứa tuổi của mình hay không... Và tai hại hơn là tiêm nhiễm thói xấu không biết tôn trọng sức lao động của người khác: những họa sĩ, lập trình viên, đạo diễn... đã bỏ công sức ngày đêm để tạo ra những trò chơi có tính tương tác và giải trí cao. Nhưng cái gì đến cũng phải đến! Chính game buộc game thủ phải tôn trọng và cư xử với game một cách sòng phẳng.

    Với sự xuất hiện của Internet, tính năng kết nối và chơi qua mạng của game ngày càng trở nên không thể thiếu với game thủ và áp lực cạnh tranh “quen thuộc” càng khốc liệt hơn với nhà sản xuất: luôn thay đổi nội dung-chất lượng, phải ra thị trường sớm và đặc biệt, phải có những dịch vụ hỗ trợ khách hàng không ngừng cải tiến. Tất cả nhằm mang lại sự thoả mãn cao nhất cho khách hàng gamer – người đã móc tiền để mua sản phẩm của chính hãng, tất nhiên! Rất nhiều tính năng giá trị mà gamer chơi bản crack đành ngậm ngùi đứng nhìn.

    Một bạn trẻ cho biết cảm giác có được game có bản quyền hay nôm na là đĩa gốc rất “đã”. Cảm giác cầm một đĩa gốc P.E.S bỏ vào console hay mang một bộ đĩa gốc 2 CD Warcraft khoe với bạn bè thực sự là rất thú vị; chưa kể đến khi mua bản quyền của một game mà bạn yêu thích từ nhà sản xuất, chính là bạn đang hỗ trợ để họ tiếp tục phát triển và hoàn thiện cho thứ mà bạn yêu thích, thậm chí là đam mê.

    Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là cảm giác với người chơi game nghiêm túc, nhất là những ai muốn trở thành game thủ chuyên nghiệp hay “vận động viên” thể thao điện tử. Có thể hơi khập khiễng khi so sánh, nhưng bạn nghĩ sao nếu Pete Sampras dùng vợt tennis dỏm? Hay cúp bóng đá thế giới đá trên những sân bóng kém chất lượng? Đối với game thủ, bàn phím, con chuột, tai nghe... là công cụ không thể thiếu, còn phần mềm game chạy trên phần cứng, đường truyền chính là sân thi đấu, là môi trường thi đấu của họ. Còn game chuyên nghiệp? Chuyên nghiệp có nghĩa là bạn có thể kiếm tiền và sống được với nghề liên quan tới game. Bảo Lara - tay súng hàng đầu của 1st.VN Gaming - cho biết hiện ở VN có tới 5 giải thi đấu game lớn là WCG, ESWC, GameCup, GameShow, VESC và các giải nhỏ khác, chưa kể một số giải ở các nước bạn. “Nếu như 1st.VN Gaming thắng các giải đấu này và tiến xa hơn ở các giải khu vực và quốc tế thì chúng tôi đủ sống. Dĩ nhiên, game thủ không bao giờ dùng crack. Đã muốn tham gia thi đấu Counter Strike (CS) bắt buộc đội phải có các tài khoản Steam để tập luyện. CS, bản quyền thuờng sẽ có chỉ số ping thấp hơn game crack khoảng 5-10 ping. Ngoài ra, người chơi có thể truy cập vào nhiều server để luyện tập, thi đấu”.

    Cho dù không đặt mục đích trở thành game thủ chuyên nghiệp, nhưng nếu bạn đòi hỏi phải được hỗ trợ tốt khi chơi game như bất kỳ người chơi nào trên thế giới vậy thì bạn đã có lý do để mua đĩa gốc rồi đó. Chẳng hạn, nếu chơi Warcraft, hãng phát hành Blizzard bảo đảm cho gamer các quyền lợi của một khách hàng như được cung cấp các server chính thức, được cập nhật thông tin về sản phẩm, cập nhật game tự động mà không cần phải thông qua các bản patch tự cài. Và nhiều sự kiện, phần thưởng hấp dẫn khác.

    Vẫn chưa được đó thôi!
    “Nhìn chung người Việt Nam mình chỉ thích chơi game free”, Bảo Lara than thở. “Thời trước, khi 1st VN Gaming tự bỏ tiền ra để vận hành server CS, số lượng người chơi luôn vượt xa khả năng đáp ứng của chúng tôi. Đến khi thông báo đóng lệ phí 150.000 VND/năm để cải tiến và duy trì hoạt động của server, thì lại gặp phải rất nhiều ý kiến phản đối từ chính những nick quen thuộc. Thế là đành phải tạm gác. Một account Steam có giá trị suốt đời cũng chỉ 13USD, nên dù có phản đối, đến lúc đó chắc bạn cũng phải chấp nhận thôi, vì đã lỡ yêu CS quá...”.

    Tuy nhiên, vấn đề tâm lý “chuộng đồ chùa” cũng chưa phải là rào cản khó vượt qua nhất để người tiêu dùng đến với game bản quyền (GBQ). Công bằng mà nói, trong một số trường hợp, hạn chế lớn nhất khiến người chơi không muốn mua GBQ chính là vì chưa thể hưởng được đầy đủ quyền lợi đáng lẽ phải có khi bỏ tiền ra. Vấn đề này khá khách quan, vì tình hình cung cấp hạ tầng mạng ở Việt Nam hiện nay là rất kém, đã thế lại phải gánh một lượng thuê bao truy cập quá lớn, dẫn đến không bao giờ đủ khả năng bảo đảm đường truyền. Đặc biệt với các game e-Sports, phần hỗ trợ chơi trực tuyến với các cộng đồng game thủ khác là yêu cầu bắt buộc. Nguyễn Hoàng Vinh, leader team WarCraft Hoàn Long cho biết: “Hiện nay dù hệ thống Battle.net của Blizzard có 4 gateway cho gamer chọn để tổ chức thi đấu giao lưu trên toàn thế giới, nhưng thật ra Việt Nam mình chỉ chơi được ở gateway Kalimdor (cổng dành cho châu Á). Dù đánh melee (dạng xây quân chiến thuật truyền thống) hay đánh DotA (một series map custom đang rất thịnh hành) thì ping luôn ở mức 300-400, nghĩa là phải chịu một khoảng delay (độ trễ) quá dài. Đối với WarCraft, dân gosu chỉ chấp nhận ping ở mức dưới 100, nếu bạn có ping cao hơn thì đừng hy vọng tham gia được room của họ. Nhất là đánh melee, đòi hỏi khả năng micro (điều khiển từng unit) và macro (chiến thuật) cao, nên với thời gian delay như thế thì coi như bó tay. Trước khi các game MMORPG xuất hiện tràn ngập như bây giờ, nếu online đêm và dùng thuê bao ADSL của FPT hay VNN, cũng có thể có được mức ping khoảng 90, khá lý tưởng. Nhưng dạo này thì ping luôn trên 300, điều đó có nghĩa là đừng hy vọng dùng Battle.net để cọ xát với gosu trên thế giới”. Dù 180.000đ cho 1 cặp CD key WarCraft là khá rẻ nhưng hiện nay phần lớn các game thủ Warcraft ở Việt Nam vẫn buộc phải chọn cách xài bản crack và chơi trên các máy chủ game không chính thức.

    Tương tự với Fifa: muốn sử dụng server chính thức thì phải có đường truyền băng thông 3-4Mbs, trong khi ở VN đường truyền bảo đảm 2Mbs tìm còn không thấy! Giải pháp: dùng server mIRC và mong chờ một ngày VN và Hàn Quốc hợp tác cung cấp hệ thống mạng cáp quang. Ôi, biết đến bao giờ? Còn không thì cứ tiếp tục giao hữu... “on LAN”, cọ xát nội địa. Như thế thì khó mà thuyết phục được gamer Fifa bỏ tiền mua CD gốc Fifa từ Singapore với cái giá khoảng 30USD, mà hàng năm EA Sports luôn phát hành phiên bản Fifa mới. Cũng khó trách người chơi vì điều này.

    Hầu như tất cả các game eSports được liệt kê ở trên đều đã có thời làm mưa làm gió ở tất cả các phòng game trên cả nước nhưng rồi đều chìm dần theo thời gian do không hình thành được một tổ chức có bài bản để duy trì sự hứng thú với game ở người chơi. Tại TP.HCM, một thành phố với ước tính khoảng gần 2 triệu gamer, cũng chỉ có Q9 Gaming với mục tiêu phát triển e-Sports lấy số lượng phong trào để phổ biến e-Sports và 1st.VN Gaming với mục tiêu quy tập nhân sự để tranh tài quốc tế, nên đầu tư phần cứng và mua bản quyền các game một cách chính thức, các team còn lại chưa quan tâm đến mặt này lắm. Để đi trên con đường chuyên nghiệp, cần phải có sự hợp pháp về mặt pháp lý – con đường vẫn lắm gian nan nếu không có sự hỗ trợ, hướng dẫn tích cực.

    Nhanh hay chậm?
    Với sự ra đời của những công ty “danh chính ngôn thuận” như CyberG, Kết Nối và các hãng phát hành MMORPG, nửa cung của thị trường game bản quyền đã có tiếng nói. Những cửa hàng trò chơi điện tử, thiên đường của game crack cũng sẵn sàng phân phối game bản quyền và điều họ mong mỏi duy nhất là làm sao giá game ở thị trường VN phù hợp với túi tiền của game thủ. Bà Trương Thị Thúy, chủ cửa hàng Thúy Vy, TP.HCM nói: “Chị bán cả 3 phiên bản phần mềm của BIT Defender đều rất chạy. Giá 13 USD của CS cũng là giá chấp nhận được”. Có lẽ thị trường game bản quyền Việt Nam sẽ ngày càng lớn mạnh một khi Việt Nam hội nhập tích cực hơn với kinh tế toàn cầu, tuân thủ tốt hơn luật lệ quốc tế. Những điều còn lại: nếu không có được những cộng đồng game mạnh và không quan tâm đúng mức đến việc tôn trọng bản quyền game và hạ tầng mạng có chất lượng đúng mức, Việt Nam sẽ chậm trễ trong tiến trình hiện thực hóa một thị trường game lành mạnh, hấp dẫn được gamer, thay đổi quan niệm của các bậc phụ huynh và thu hút được sự quan tâm của những nhà đầu tư, tài trợ lớn. Không lẽ Việt Nam cứ chiếm hàng top các nước dùng phần mềm lậu, còn gamer Việt Nam vẫn chỉ loay hoay ở cấp chưa được xếp hạng!

    Yên Khê-Hải Mi

    ID: G0702_10