• Thứ Sáu, 07/12/2007 07:22 (GMT+7)

    Thị trường game Việt Nam: Nhìn lại 2007

    Game di động tăng trưởng trong khi thị trường game trực tuyến cạnh tranh cắt cổ. Còn game bản quyền vẫn là điệu ca buồn. Sau hơn một năm “im hơi lặng tiếng”, cuộc thi Mobile Games đã trở lại với một cái tên mới Mobile Labs 2007 (www.mobilelabs.com.vn). Cuộc thi tiếp tục...

    Game di động khởi sắc
    Đừng quên những game thủ trên nền di động. Theo công ty Mobile Service Solution (MSS) - một hãng phân phối nội dung di động (game và ứng dụng) có trụ sở chính tại TP.HCM, năm 2007 ghi nhận mức tăng trưởng 37% của thị trường game di động. Những trò chơi phổ biến nhất vẫn dành cho nền Symbian, tiếp theo là nền Java trong khi hầu như game trên nền Windows Mobile rất ít. Đây là điều dễ nhận thấy khi thị phần của Nokia chiếm đến 60% thị trường di động Việt Nam. Các hãng phân phối thường làm việc trước với các hãng sản xuất điện thoại để cài sẵn từ 3-4 game vào ĐTDĐ; và không phải game nào cũng miễn phí: Có những game bạn chỉ chơi được vài ba vòng đầu và phải trả tiền nếu muốn chơi tiếp. Vì vậy, người dùng Việt Nam ngày càng trở nên quen thuộc với việc mua và tải game qua GPRS. Đây là một tín hiệu đáng mừng chỉ sau hơn 1 năm MSS bước vào kinh doanh game di động tại Việt Nam.

    Sau hơn một năm “im hơi lặng tiếng”, cuộc thi Mobile Games đã trở lại với một cái tên mới Mobile Labs 2007 (www.mobilelabs.com.vn). Cuộc thi tiếp tục thu hút các cựu binh của các kỳ thi Mobile Games trước đó cùng nhiều tay lập trình trẻ mới với nhiều sản phẩm dự thi hấp dẫn. Đối với giới kinh doanh nội dung di động Việt Nam, phát triển game di động là điều khả thi tương xứng với thực lực của lập trình viên Việt Nam. Nhóm FMA - nhóm lập trình ứng dụng di động thuộc công ty FPT Mobile - cho biết để làm thành công 1 game trực tuyến nhiều người chơi (MMORPG) trên nền PC phải mất nhiều năm và cần nhiều nhân lực. Tuy nhiên, chỉ cần 4 thành viên, một nhóm lập trình di động có thể tạo ra được sản phẩm di động trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là hiện nay chưa có nhiều bạn trẻ quan tâm đến lĩnh vực phát triển game di động cũng như việc đào tạo đồ họa pixel - kỹ thuật đồ họa đặc thù cho việc làm game di động cũng chưa bài bản ở Việt Nam. Vì vậy, đến nay, chủ yếu các trò chơi trên nền di động phổ biến tại Việt Nam vẫn là game nhập khẩu.

    Console, handheld  vững bước
    Nếu đã nhắc tới game di động thì không thể quên các sản phẩm chạy trên nền thiết bị chơi game cầm tay chuyên dụng - Sony PSP và Nintendo DS. Nintendo DS hiện là sản phẩm bán chạy trên thị trường, nhất là sau khi dòng máy này bị mod chip từ cuối 2005. Hơn nữa, game cho Nintendo DS có giá rẻ hơn PSP và dễ chơi hơn. Ngoài ra, chỉ có Nintendo mới có tính năng màn hình cảm ứng (touch screen).

    “Vòng tròn tử thần” (Ring of Death) là sự cố ngoài ý muốn của nhà sản xuất Microsoft. Tuy nhiên điều này không ngăn cản người dùng lựa chọn Microsoft Xbox 360 là thiết bị chơi game chuyên dụng (console) phổ biến nhất tại Việt Nam. Vì Xbox 360 ra trước Nintendo Wii, và Sony PS3 một năm nên có những tựa game được đầu tư tốt và chất lượng như Gears of Wars, GRAW 2, HALO 3. PS3 chạy ổn định nhưng giá đĩa còn cao so với Microsoft Xbox 360 và Nintendo Wii và game hay còn hiếm.

    Mặc dù console có tính năng chơi trực tuyến nhưng người dùng vẫn chuộng chơi trực tuyến bằng PC hơn. Hơn nữa, giá bán tài khoản chơi game console trực tuyến tại các cửa hàng ở TP.HCM còn cao so với giá gốc. Điều đáng nói nữa là vì Việt Nam không nằm trong vùng phát hành của Microsoft XBOX 360 nên khi hệ thống phát hiện ra sẽ khóa các tài khoản chơi game tại Việt Nam.

    Game trực tuyến: Cạnh tranh cắt cổ
    Sau một năm, thị trường game trực tuyến tuy không ầm ĩ như các năm trước nhưng đã ghi nhận số lượng game lớn nhất từng được phát hành. Thịnh hành nhất Việt Nam vẫn là game của Trung Quốc và Hàn Quốc. Hai MMORPG xuất sắc nhất Hàn Quốc 2005 và 2006 - Con Đường Tơ Lụa và Granado Espada - cũng đã đến tay game thủ Việt Nam.

    Các thể loại game rất đa dạng. Dòng game chơi với mục đích giải trí trong thời lượng ngắn (casual games) ghi nhận hơn 5 game: Super Dance Online (SDO), Jam Online, Audition, Crazy Kart, Boom, Tiểu Bá Vương và các trò chơi nhỏ thuộc hệ thống OnGame. Trừ trường hợp cạnh tranh giữa Audition và SDO, hầu hết các game casual trực tuyến còn lại đều có thị phần riêng nhờ không “đụng hàng” nhau. Và người chơi cứ mải miết đi từ game này đến game khác.
    Năm 2007 càng khẳng định mức độ “nặng đô” của game thủ trong nhu cầu chơi game có đồ họa 3D toàn diện. Từ đầu 2007, Thế Giới Hoàn Mỹ đã nhanh chóng được thương mại hóa kéo theo Shaiya, Granado Espada, Cabal Online, Ran Online bên cạnh Cửu Long Tranh Bá, Con Đường Tơ Lụa đã có từ những năm trước.

    Các hãng game trực tuyến không ngừng tung ra game mới khiến người chơi bị “xoay như chong chóng” giữa nhiều game đỉnh cao và không kém những sản phẩm chưa thực sự hoàn thiện. Nhu cầu chơi game cũng thể hiện rõ, ngoài tính cộng đồng, các bạn trẻ chơi MMORPG để nuôi thú cưng (pet) hay thi đấu đối kháng PvP.

    Một xu hướng đáng chú ý là nhiều MMORPG đỉnh cao cũng bắt đầu thay đối chiến lược kinh doanh: phát hành theo khu vực thay vì chỉ phát hành tại các quốc gia tiên tiến. Chiến lược này cùng sự xuất hiện của nhiều hãng game đảm đương vai trò phân phối game bản quyền tại Việt Nam đã hình thành thêm nhóm MMORPG chơi qua Internet mà có máy chủ đặt ngoài nước. Có thể kể đến các server của Granado Espada, Lineage II và HellGate: London. Sang năm 2008, sự kiện cúp bóng đá thế giới tại Đức có thể sẽ châm ngòi nổ cho Fifa Online và sự trở lại của Extreme Soccer. Cuộc cạnh tranh trên thị trường MMORPG sẽ càng khốc liệt trong năm tới.

    Nghề game chuyên nghiệp: Thực chưa vực đạo
    Nếu như nghề game là nội dung đào tạo chính qui cấp đại học ở Hàn Quốc thì ở Việt Nam việc đào tạo phát triển game chỉ nằm trong nhóm đào tạo phi chính qui. Ông Vũ Quốc Việt Nam, giám đốc tiếp thị của NIIT Việt Nam cho biết chương trình đào tạo Game Developer đến nay đã thu hút được 200 học viên, chủ yếu từ TP.HCM và Hà Nội, theo học và nhận được sự quan tâm của nhiều hãng game, nhất là GameLoft - hãng gia công game di động có trụ sở tại eTown 2, TPHCM. Đến nay, ở Việt Nam, các trường mỹ thuật đa phương tiện như FPT Arena, Arena Aprotrain chủ yếu vẫn chỉ đào tạo mạnh mảng đồ họa hoạt hình, trong khi ngành game đòi hỏi có nhân lực chuyên về sản xuất game (game producer) và lập trình game (game programmer). Ông Nam cho biết chương trình của NIIT mang tính tổng quát và thường học viên tốt nghiệp sẽ phải được đào tạo thêm để làm việc cho các hãng gia công về game hay đồ họa.

    Một chuyên gia về game của Hàn Quốc cho biết nghề game ở Hàn Quốc được xã hội nể trọng nhưng ít người theo nghề lâu. Thường sau khi tham gia một vài dự án về game, các họa sĩ hoạt hình hay lập trình game sẽ cảm thấy mệt mỏi và chuyển nghề. Để có được sự thành công của ngành công nghiệp game như ngày nay, Hàn Quốc đã phải nỗ lực không ít và đó cũng sẽ không là ngoại lệ nếu Việt Nam muốn ghi tên mình vào bản đồ phát triển game thế giới.

    Ông Sébastien Auligny, Tổng Giám đốc, Gameloft Co. Ltd.
    Gameloft Vietnam tham gia toàn bộ quá trình phát triển, từ công việc sáng tạo (creation) cho đến việc triển khai sản phẩm trên nhiều dòng điện thoại khác nhau (porting), cũng như kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi được đưa ra thị trường thế giới. Công ty đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Chúng tôi đón nhận tất cả những ai mong muốn cùng tham gia vào cuộc phiêu lưu của chúng tôi, gia nhập một đội ngũ trẻ trung, nhiệt huyết và có trình độ cao, thích làm việc trong một môi trường quốc tế và đam mê nghề nghiệp. Gameloft Vietnam đang có nhu cầu tuyển thêm hàng trăm nhân viên cho các vị trí khác nhau như quản lý dự án, lập trình viên, chuyên viên kiểm tra chất lượng, họa sĩ đồ họa 2D... (thông tin chi tiết trên www.gameloftjobs.kiemviec.com).

    Phát triển các game trên DS hay Sony PSP đòi hỏi các kỹ năng và công cụ khác với việc phát triển mobile game. Một số studio khác của Gameloft làm việc này. Còn ở Việt Nam, chúng tôi tập trung chủ yếu vào mục tiêu chính là sáng tạo và phát triển các sản phẩm tốt nhất trên mobile cho thị trường thế giới. Đó là việc hiện nay, còn sau đó thì sẽ còn phải xem xem tình hình thế nào. Nhìn chung, hiện nay điều khó nhất tại Việt Nam là nguồn nhân lực có khả năng sáng tạo tốt, những người có kiến thức tốt về văn hóa thị giác, rộng mở với văn hóa thế giới và đương nhiên có kiến thức sâu rộng về video game. Tuy nhiên tôi cũng công nhận rằng mọi chuyện đang diễn ra rất nhanh nhờ vào Internet hay các tạp chí chuyên đề như Thế giới Game đã luôn phổ biến và cập nhật thông tin cho tất cả mọi người.


    Ông Phan Công Thành - giám đốc MSS
    Sự thành công của game hay ứng dụng di động phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu của người sử dụng, mạng lưới di động và thiết bị. Hiện ở Việt Nam, các hệ thống mạng đang được triển khai tốt và đang tiến lên 3G - tiền đề cho việc ứng dụng di động mạnh hơn. Một điều thú vị mà chỉ ở Việt Nam mới có: Các cửa hàng điện thoại di động luôn sẵn sàng giúp người dùng chỉnh thiết bị để sử dụng được nhiều loại dịch vụ của nhiều hãng di động khác nhau như WAP, GPRS... Nếu các nhà cung cấp mạng lưới di động tại Việt Nam hợp tác tốt hơn nữa với các hãng sản xuất thiết bị di động thì thị trường game di động nói riêng sẽ tiếp tục phát triển.


    Ông Savier Chung Minh, giám đốc CyberGeneration - hãng phân phối game có bản quyền tại Việt Nam

    Mỗi ngày đối với chúng tôi là một cuộc đấu tranh để phát triển thị trường game có bản quyền tại Việt Nam. Việc thực thi công ước Bern có lẽ chưa thực sự được tôn trọng tại thị trường Việt Nam. Tôi cũng thất vọng bởi những nhà bán lẻ không có tầm nhìn về tương lai của trò chơi điện tử tại Việt Nam. Hiện không có bất kỳ nhà bán lẻ nào bán game cho chúng tôi mặc dù mức giá chúng tôi bán ở Việt Nam thấp hơn các quốc gia láng giềng như Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc), kể cả châu Âu... Hiện chúng tôi bán trực tiếp cho khách hàng không qua trung gian. Một vấn đề khác là thủ tục nhập khẩu: Vì không muốn chạm vào những mặt tiêu cực nên chúng tôi phải thực hiện thủ tục dài và phức tạp - thuế cao, kiểm tra văn hóa khó khăn. Tất cả những điều này ảnh hưởng đến khách hàng vì chúng tôi không thể đem game đến cho khách hàng vào đúng thời điểm game được công bố trên toàn cầu.

    Tuy nhiên, điều rất mừng là CyberGeneration đã có được một nhóm khách hàng hài lòng với sản phẩm của chúng tôi. Những người này không mua game lậu vì họ biết game lậu không thể sánh với game có bản quyền. Họ chính là động lực khiến chúng tôi cố gắng xây dựng thị trường game có bản quyền tại Việt Nam. Những khách hàng này là những thanh niên có tư tưởng cởi mở tiếp nhận sự đổi mới của đất nước. Đến nay, 85% doanh thu của CyberGeneration đến từ game nền PC. Chúng tôi hy vọng sẽ tìm được các nhà bán lẻ và đối tác có tầm nhìn xa hơn về cuộc tiến hóa của trò chơi điện tử.


    VinaGame sẽ tiếp tục dẫn đầu trong 2008?
    Tại ISGAF 2007, VinaGame đã công bố phát hành Võ Lâm Truyền Kỳ II. Võ Lâm Truyền Kỳ I và Võ Lâm Truyền Kỳ II là hai trò chơi trực tuyến thuộc thể loại MMORPG khác biệt nhau, chỉ có một số tương đồng với nhau về mặt nội dung trò chơi, cốt chuyện, và cách xây dựng nhân vật... Đồ họa là điểm khác biệt lớn nhất: Võ Lâm I là phiên bản full 2D, còn Võ Lâm II là phiên bản với đồ họa giả lập 3D (2,5D).

    Là 2 game hoàn toàn khác nhau nên VinaGame đã hình thành 2 cụm máy chủ riêng biệt, hoạt động độc lập. Vì vậy người chơi Võ Lâm I sẽ không thể cập nhật, nâng cấp nhân vật để chuyển qua Võ Lâm II. Quá trình “di dân” này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến việc giữ chân người chơi của VinaGame. Liệu Võ Lâm Truyền Kỳ II (Thập Diện Mai Phục) có tiếp tục thành công như kẻ tiền nhiệm vẫn còn là dấu chấm hỏi.

    VinaGame cho biết con số game thủ đăng ký các trò chơi của VinaGame (Võ Lâm Truyền Kỳ, Võ Lâm Truyền Kỳ II, Phong Thần, Boom Online, Cửu Long) có thể lên tới vài triệu tài khoản tham gia đăng ký và chơi thử. Tuy nhiên con số này chỉ mang tính tương đối và không ổn định bởi 1 game thủ có thể đăng ký nhiều acc (hoặc chỉ đăng ký chơi thử một thời gian). Tuy nhiên, hiện tổng số người chơi thường xuyên của tất cả các trò chơi do VinaGame cung cấp là khoảng 500.000 acc.

    Trong năm tới VinaGame dự định sẽ tung ra thị trường một số game mới. Hiện VinaGame chưa công bố chi tiết. Đối với riêng dự án sản xuất game Việt T812, nếu không có gì thay đổi, bản close-beta sẽ được tung ra từ qúi I/2008.

    ID: G0712_18