• Thứ Bảy, 29/11/2008 05:35 (GMT+7)

    Bài toán nhân lực cho ngành CNTT

    Ngành CNTT ở TP.HCM đã thu hút trên 20.000 lao động, dự kiến đến năm 2010 sẽ thu hút khoảng 100.000 lao động. Tuy vậy, các doanh nghiệp (DN) đều đang có nhận xét chung là nhân lực CNTT Việt Nam thiếu về chất.

    Ngoại ngữ và kiến thức thực tế đều yếu!

    Nhân lực CNTT Việt Nam có khả năng ngoại ngữ yếu, "tiếng Anh thì không bằng Ấn Độ, tiếng Nhật thì không bằng Trung Quốc". Thêm vào đó, tình trạng chuyển việc (nhảy việc) tại các công ty CNTT cũng ảnh hưởng không tốt đến khả năng thu hút khách hàng... Đó là nhận xét của ông Ngô Hùng Phương, tổng giám đốc CSC Việt Nam. Việt Nam có tỷ lệ chuyển việc từ 7% đến 10%, giá nhân công thấp hơn Ấn Độ khoảng 30% đến 40%.

    Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, công ty Phát Hành Sách TP.HCM (FAHASA), sinh viên mới tốt nghiệp thường "dư lý thuyết, thiếu thực tiễn", kỹ năng giao tiếp, khả năng phối hợp theo nhóm và kỹ năng truyền đạt không cao. Công việc kinh doanh mô hình bán lẻ với số lượng, chủng loại hàng hoá rất đa dạng đòi hỏi FAHASA phải tin học hoá tối đa để quản lý, điều hành. Tỷ lệ tuyển dụng CNTT thành công ở FAHASA là "chọn 3 được 1". Tuy nhiên, FAHASA sẽ đào tạo thêm và tạo môi trường cho họ phát triển. Công ty cũng ưu tiên tuyển nhân viên CNTT từ chính công ty vì họ sẽ càng gắn bó với công ty hơn.

    Cần đổi mới và liên kết đào tạo

    Ông Hoàng Kiếm, hiệu trưởng trường ĐH CNTT, cho biết: Nếu các DN tìm cách tự giải quyết vấn đề nhân lực CNTT thì ở khối đào tạo, dường như các trường ĐH còn chưa tìm được tiếng nói chung. Đến năm 2009, các trường ĐH nước ngoài được phép đầu tư 100% vốn vào Việt Nam. Đòi hỏi nguồn lực CNTT tăng nhanh với hàng trăm chức danh, nghề nghiệp mới. ĐH CNTT chỉ có 5 chuyên ngành không thể đáp ứng. Các ĐH, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và trường dạy nghề hiện đào tạo không thống nhất, chuẩn đào tạo cũng không theo kịp chuẩn nghề nghiệp. Định hướng cho đào tạo là: đổi mới nội dung liên tục; đổi mới phương pháp, đưa công nghệ giáo dục vào bậc ĐH; đổi mới phương thức tổ chức, quản lý như cho sinh viên vừa làm vừa học từ năm thứ 2.

      Thứ trưởng bộ TTTT Trần Ðức Lai:
    "Yêu cầu sở TTTT, sở LÐ-TB-XH tổng hợp cc kiến nghị, đề xuất của hội thảo "Ðđo tạo vđ pht triển nhn lực CNTT" gửi lân 3 bộ: GDÐT, LÐ-TB-XH vđ TTTT căng tham gia giải quyết".

    Ông Lê Trường Tùng, hiệu trưởng ĐH FPT, nhận định: Chưa có giải pháp đột phá cho giai đoạn 5 năm tới. Có 5 nguyên nhân: Đào tạo nhân lực cho nền kinh tế theo định hướng thị trường trong khi phương thức quản lý của Nhà Nước là kế hoạch hóa; Áp dụng mô hình đào tạo ĐH định hướng công - nông nghiệp, trong khi xã hội bắt đầu cần nhân lực của nền kinh tế tri thức; Chưa rõ ràng trong khái niệm đào tạo thầy/thợ (nền kinh tế tri thức cần nguồn nhân lực tốt với trên 80% có học vấn sau THPT); Định hướng đào tạo KHCN (nghiên cứu) và kinh tế kỹ thuật (KTKT) (ứng dụng) hiện chưa rõ ràng; Chưa bình đẳng giữa các trường trong nước với các cơ sở đào tạo nước ngoài (ĐH trong nước phải tổ chức thi tuyển sinh, khống chế điểm sàn, giới hạn số thí sinh được tuyển - ĐH nước ngoài không phải tuân theo những quy định này). Khi Việt Nam mở cửa cho các cơ sở đào tạo nước ngoài, các cơ sở đào tạo trong nước sẽ còn chịu sức ép cạnh tranh lớn hơn nhiều.

    Ông Nguyễn Hoàng Anh, giám đốc trung tâm dạy nghề Không Gian (iSpace) thuộc Nguyễn Hoàng Group thì cho rằng có nhiều giải pháp cụ thể, trong đó có "chương trình đào tạo cụ thể hoá chi tiết đến từng học viên", cách thức tiến hành "thợ cả dạy thợ con". Đồng quan điểm với iSpace, ông Nguyễn Ngọc Dũng, chủ tịch HĐQT trường trung cấp nghề Công Nghệ Bách Khoa TP.HCM chia sẻ: đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu cho loại hình nhân lực "chỉ cần biết đúng, biết đủ, lành nghề", quan trọng là cung cấp cho họ điều kiện thực hành tốt, giúp họ mau thạo việc.

    Định hướng - chính sách

    Ông Trần Đức Lai, thứ trưởng bộ TTTT nhận xét đào tạo nguồn nhân lực CNTT nói riêng cũng như phát triển CNTT nói chung trong những năm vừa qua đạt kết quả khích lệ, thể hiện ở các trường CĐ, dạy nghề tăng lên rất mạnh, số lượng học viên được đào tạo ra trường rất đông và cũng đã đáp ứng nhu cầu tương đối lớn cho các cơ sở tuyển dụng. Đào tạo nguồn nhân lực cho CNTT ở Việt Nam là loại hình đào tạo theo định hướng kinh tế kỹ thuật. Các trường và trung tâm đào tạo cần phối hợp tốt với doanh nghiệp đảm bảo chất lượng đào tạo.

    Theo ông Lê Mạnh Hà, giám đốc sở TTTT TP.HCM, thì số lượng nhân lực trong ngành CNTT không phải thiếu. Số lượng thống kê mà sở TTTT TP.HCM có được là vượt yêu cầu. Vấn đề là chất lượng đào tạo CNTT, không chỉ chất lượng đào tạo tại các cơ sở đào tạo như các trường ĐH và dạy nghề mà cả chất lượng, kỹ năng đào tạo trong nền giáo dục chung của cả nước. Cần chú trọng đào tạo kỹ năng mềm, tiếp đến là nâng cao chất lượng. Cần cải cách toàn bộ nền giáo dục hiện có, CNTT là một trọng phần cần nâng cao chất lượng đào tạo... Ông Hà cho biết, Sở vừa có chương trình quỹ Phát Triển Nguồn Nhân Lực đầu tiên của cơ quan quản lý Nhà Nước hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực. Các sinh viên ra trường có thể nâng cao kiến thức, chứng chỉ nước ngoài... để đáp ứng nhu cầu DN, hoặc các DN có thể vay để đào tạo nhân viên khi họ mới tốt nghiệp chưa có đủ bằng cấp chứng chỉ, kỹ năng... Sự hợp tác giữa các bộ ngành và các sở là vấn đề lớn, cũng khó triển khai vì mỗi cơ quan quản lý theo một cách riêng.

    Ông Trần Trung Dũng, phó giám đốc sở LĐ-TB-XH TP.HCM cho biết: trên địa bàn TP.HCM có trên 300 cơ sở đào tạo, mỗi năm đào tạo khoảng 320.000 người, trong đó CĐ, trung cấp chiếm khoảng 100.000. Riêng đào tạo nhân lực cho CNTT chiếm khoảng 30% (trên 30.000 người). TP.HCM cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực CNTT vì đây là nghề chung cho các ngành nghề. Sở LĐ-TB-XH TP.HCM là cơ quan quản lý nhà Nước về đào tạo và quản lý nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo nghề sẽ kết hợp với sở GDĐT và các sở ban ngành để đẩy mạnh công tác xã hội hóa.

    Như Dũng - Hồng Vinh 

    ID: B0811_38