• Thứ Ba, 10/02/2009 07:23 (GMT+7)

    Game giới & F2P

    Thế giới này là của... F2P

    Tết này hẳn các game thủ trong độ tuổi nhận lì-xì đang nghĩ đến cách "xử lí” số hồng bao "farm" được từ người thân và bạn bè. Còn những "gêm mờ" có công ăn việc làm hẳn đã lên kế hoạch mua vật phẩm để luyện công trong những ngày xả hơi, rảnh rỗi. Nhưng đâu đó, vẫn còn các "chuyên gia cày tiền" cũng đang "chờ thời" mùa năm mới: đổi các vật phẩm trong game (do chơi thường xuyên có được) để lấy các vật phẩm chỉ có thể mua được bằng tiền mặt (thông qua phương thức nạp thẻ). Đừng quên rằng đa số game thủ Việt đã, đang và sẽ đón giao thừa năm nay, năm sau và có thể là nhiều cái Xuân xanh nữa trong các thế giới F2P.

    Không ai lạ gì với F2P. Khái niệm "chơi miễn phí” đã đến từ khá lâu với các tựa game như Guild Wars, rồi sau này là hàng loạt các game casual cùng các MMORPG như Thế Giới Hoàn Mỹ, Cửu Long Tranh Bá, Võ Lâm Truyền Kỳ được phát hành ở VN. Thậm chí, khái niệm trên còn "chưa là gì” nếu so với trường phái "chơi game không mất tiền" của không ít game thủ Việt. "Miễn phí” nghe thật "hay" nhưng chưa đủ với các game thủ trẻ tuổi còn đang đi học hay có thu nhập thấp. Nếu bước vào thế giới F2P, bạn sẽ gặp nhiều game thủ vỗ ngực tự hào xưng là "Tớ chưa bao giờ phải nạp tiền mua thẻ” hay "Tớ chỉ farm tiền đủ để mua thẻ chơi game chứ không bán lấy tiền tiêu". Đại đa số game thủ Việt còn "ngây thơ” nên đã nhanh chóng tiếp thu "vô số tội" để tránh phải trả tiền như chơi ăn gian (bot, hack, crack) hay đành phải bỏ thật nhiều thời gian cày cuốc kiếm tiền ảo đế bán lấy VND nạp thẻ... Mô hình kinh doanh F2P chính là giải pháp của các nhà phát hành và phát triển trước những vấn đề trên. Các game online mới sẽ tiếp cận với game giới "ngọt" hơn. Game thủ cũng không phải bỏ trước một khoản tiền đáng kể để mua hộp game với các mã đăng ký bên trong.

    Chào mừng đến với F2P!

    Game trực tuyến chạy trên các máy chủ dịch vụ là giải pháp chống nạn ăn cắp bản quyền, băng đĩa lậu được các công ty Hàn Quốc như NCSoft, Nexon tiên phong ứng dụng. Nhưng rồi sau đó, mặc dù Hàn Quốc đã có những MMORPG có hàng triệu người đăng ký chơi trả phí hàng tháng như Lineage, cuối cùng cũng chuyển về mô hình F2P, thu tiền từ các giao dịch nhỏ lẻ (microtransaction) như KartRider và Maple Story. Mô hình này đến nay đã thuyết phục được các nhà phát hành Âu, Mỹ khi vào thị trường châu Á với những tựa game mới như Fifa Online (EA), Counter Strike Online (Valve) và Companies of Heroes Online (THQ).

    Một trong những "học trò” xuất sắc của trường phái F2P chính là ZT Online, mà còn được biết đến ở VN với cái tên Chinh Đồ. Ở Trung Quốc, ZT Online vô cùng nổi tiếng với 10 triệu người chơi cùng doanh số trung bình hàng tháng tính trên đầu game thủ là 40USD. Nhờ đó, Giant Interactive đã trở thành một trong những nhà phát hành game trực tuyến làm ăn có lãi nhất ở Trung Quốc. ZT Online kinh doanh theo mô hình F2P, tập trung vào cách chơi đối kháng (pvp). Người chơi không chỉ có thể lấy đồ trên người đối thủ bị họ đánh bại mà các nhân vật yếu trong game còn thường xuyên phải đề phòng nạn "ba bị chín quai" - bắt cóc đòi tiền chuộc. Nhiều khi chủ nhân các nhân vật trong game phải ngậm ngùi đứng ngoài cuộc chơi, câm nín khi nghe tiếng "char" (nhân vật) khóc! Ngoài ra, trong ZT Online, bạn khó có thể trao đổi đồ đạc với người chơi khác; vũ khí không rơi ra từ quái vật bị bạn hạ gục mà chủ yếu rơi ra từ các hộp châu báu (treasure chest) phải mua bằng tiền thật từ nhà phát hành. Đây là 1 kiểu quay xổ số vì chỉ có một tỉ lệ nhỏ các hộp mở ra được vũ khí "ngon". Hằng ngày, ZT Online tặng quà cho những ai mở được nhiều hộp nhất hay nói cách khác - người bỏ ra nhiều tiền "thật" nhất để có hàng xịn hơn bình thường. Dường như mô hình kinh doanh F2P cổ súy cho "sở thích" tiêu tiền thật để có được lợi thế trong game.

    ZT Online chỉ là 1 ví dụ. Webgame RuneScape là một mô hình khác với cách đăng ký chơi theo kiểu trả tiền hay miễn phí ngay từ khi người chơi bắt đầu nhập cuộc. Nếu đăng ký chơi theo kiểu trả tiền bạn sẽ nhận được nhiều nhiệm vụ thử thách hơn, vào được nhiều vùng đất mới, có nhà cửa trong game và có thêm những kỹ năng đặc biệt. Được biết, trong RunScape, cứ 6 người chơi thì có 1 người chọn cách chơi đăng ký trả tiền và điều này làm cho nhà phát hành game yên tâm vững bước về mặt doanh số. Thêm một ví dụ của webgame chiến lược trực tuyến Travian: nếu muốn điểm tấn công +10 hay khả năng sản xuất gỗ tăng 25% trong vòng 1 tuần, phải trả tiền; hay người chơi có thể mua giao diện Travian Plus cho phép điều khiển chơi game hiệu quả hơn. Phong trào webgame tại VN cũng đang nở rộ và các nhà phát triển, phát hành cũng đi theo con đường của Travian.

    Động đến thiết kế game

    Lời hứa hẹn của F2P đối với các nhà kinh doanh game là "nếu như game thủ kết game nào thì cuối cùng họ sẽ bỏ tiền vào thú vui mới đó”. Tuy nhiên, thiết kế được những game F2P đạt được "cảnh giới" như trên không phải chuyện dễ dàng. Những thách thức của F2P khiến các nhà thiết kế hiểu rằng họ đã từng "may mắn" thế nào khi thực hiện các dự án phát triển game tính phí định kỳ (hàng tháng) như WoW, Võ Lâm Truyền Kỳ,...

    Đối với 1 game tính phí không đổi định kỳ, những nhà kinh doanh game (nhà thiết kế phát triển, nhà phát hành, nhà vận hành) chỉ tập trung vào 1 việc: tối đa hóa chất lượng nội dung game - chơi càng vui, càng hấp dẫn thì càng tốt. Nhưng đối với game F2P, nhà thiết kế phải "nát óc" để tạo ra nội dung chơi miễn phí đủ vui và hấp dẫn để thu hút người chơi mới; nhưng không "quá vui" để người chơi còn có chỗ mong muốn nhiều hơn, mong muốn những thứ mà họ sẽ phải... mua. Vì thế, bất kỳ quyết định nào về mặt thiết kế sẽ ảnh hưởng tới những quyết định kinh doanh, giữa nội dung "free" và nội dung phải trả bằng tiền. Ranh giới giữa kinh doanh và thiết kế game đã trở nên lu mờ hơn bao giờ hết. Vâng, trong một thế giới mà bất cứ yếu tố nào trong game cũng được dùng để moi tiền thì nhà thiết kế và nhà kinh doanh có gì khác nhau?

    Trực tiếp hay gián tiếp, các vật phẩm trong game đều mang lại lợi thế cho những kẻ lắm tiền. Chính điều này làm nản lòng những ai không muốn bỏ tiền quá nhiều để chơi game. Thậm chí "người giàu cũng khóc" khi họ nhận thấy có những game "móc túi" họ quá nhiều theo một cách vô lí. Trong thế giới F2P, các nhân vật "bần cùng" không chỉ lừa, xin mượn những vật phẩm khó kiếm trong game phải mất nhiều thời gian săn lùng, mà còn nhắm tới những vật phẩm chỉ mua được bằng tiền. Sự phức tạp của xã hội trong game càng tăng khi xuất hiện các vật phẩm mua bằng tiền thật. Có lẽ điều đáng khen (hay đáng sợ?) của mô hình F2P là nó đã thực sự hút được những kẻ có tiền vào cuộc chơi, những người đi làm, có thu nhập. Điều này đồng nghĩa với việc game giới có những kẻ mạnh vì có nhiều thời gian (những bạn trẻ chưa đi làm) và những kẻ mạnh vì tối thiểu có... tiền lương hàng tháng. Kẻ lắm thời gian có thể trở thành kẻ lắm tiền do họ "phất" lên nhờ bán những món đồ khó kiếm trong game mà tiền cũng chưa chắc mua được, ngoại trừ phải có... thật nhiều tiền. Và có lẽ cuối cùng, phải chăng chủ yếu trong thế giới F2P sẽ chỉ còn tồn tại những "phú ông thời gian" chơi game để kiếm đồ, bán lấy tiền rồi chơi tiếp và các "đại gia" sẵn sàng mua vui bằng tiền. Còn nhưng tay chơi "nửa nạc nửa mỡ" thì đành chấp nhận sống cuộc đời game bình dị hay bỏ qua game khác tìm một điều gì đó mới mẻ hơn. Nhưng có lẽ có "cân đẩu vân" đến chân trời góc biển nào đi nữa thì game thủ online - già hay trẻ, giàu hay nghèo - cũng khó thoát khỏi "bàn tay" F2P.

    Giải pháp thị trường tự do

    Dù sao thì tiền cũng không phải là tất cả. Ngay cả nếu như các nhà phát hành quá ham hố tìm cách moi tiền game thủ thì chính họ sẽ bị phản pháo. Các nhà phát hành vẫn phải liên tục hạ giá các "cash item" (vật phẩm mua bằng tiền thật). Chẳng hạn, Quang Minh DEC hạ giá phù hoàng kim từ 10 kim nguyên bảo (tương đương 10.000 đồng) xuống còn 6000 KNB trong game Thế Giới Hoàn Mỹ (TGHM). Còn Giant Interactive đang phát triển phiên bản ZT Online chơi theo dạng đăng ký để tránh tiếng xấu là game này chỉ dành cho những kẻ "tung tiền mua đẳng cấp", hướng đến tầng lớp trung lưu của xã hội Trung Quốc.

    Một trong những cách để cân bằng thị trường game chính là hệ thống song bản vị (vận hành song song 2 loại tiền tệ cùng lúc) do các công ty Hàn Quốc tiên phong ứng dụng. Một loại là tiền ảo được thiết kế sẵn trong game; loại còn lại là tiền có được do dùng tiền thật nạp thẻ. Bởi vì các món đồ trong game thường đòi hỏi phải tiêu tốn chi phí bằng tiền nạp thẻ lẫn tiền ảo nên các game thủ giàu tiền hay giàu thời gian sẽ phải luôn trao đổi với nhau.

    Cơ chế song bản vị sẽ giúp game cân bằng. Nếu có quá nhiều "nông dân" cày cuốc, lượng tiền ảo sẽ nhiều và tất nhiên sự cạnh tranh càng lớn, vì thế nhiều người có xu hướng dùng tiền thật để mua tiền ảo. Nếu có quá nhiều kẻ giàu vào game, thì cầu sẽ tăng và vì thế sẽ đẩy giá hàng (tiền ảo) tăng lên. Có lẽ những thế giới ảo được thiết kế "phức tạp" y như "đời thật" như vậy lại có sức hút một lượng người chơi vì tính "xã hội thực" trên thế giới ảo của nó.

    Granado Espada thậm chí còn vận hành cơ chế tam bản vị với 3 loại tiền: vis (tiền ảo của thế giới ảo Granado Espada), feso (một loại tiền ảo khác chỉ kiếm được từ một số hang động đặc biệt) và GP (tiền nạp thẻ).

    Trong thời buổi kinh tế toàn cầu suy thoái, F2P tiếp tục là mô hình kinh doanh phù hợp. Tuy nhiên, thành công của một game trực tuyến - trên quan điểm lợi nhuận và tính phổ thông - chủ yếu dựa vào khả năng phối hợp nhuần nhuyễn giữa mô hình kinh doanh và thiết kế game.

    Yên Khê

    Từ khóa: Yên Khê
    ID: G0902_45