• Thứ Sáu, 15/05/2009 06:07 (GMT+7)

    Granado Espada - Bá chủ thế giới: Nóng từ cuộc chiến song ngữ

    Cuối tháng 4/2009, game nhập vai trực tuyến Granado Espada do FPT Online phát hành ở Việt Nam với tên gọi chính thức "Bá Chủ Thế Giới" đã đưa ra bản thử nghiệm Close Beta với phiên bản 2.9. Nhưng từ trước thời điểm này, sự kiện chuẩn bị ra mắt game thu hút sự chú ý của đông đảo game thủ - điều hiếm có với làng game Việt lâu nay. Những tranh cãi quyết liệt đã được các gamer đưa ra ở diễn đàn http://forum.gate.vn/ge, mà tiêu điểm nóng là vấn đề vốn từng gây sóng gió ở nhiều game bản địa hóa: Việt hóa ngôn ngữ game như thế nào?

    Điều phải thừa nhận, là đội ngũ dịch thuật Việt hóa game Bá Chủ Thế Giới (BCTG) của nhà phát hành FPT Online (FO) ngay từ lúc khởi động công việc đã phải đối diện một thực tiễn khó khăn, là nhiều game thủ Việt đã quá quen với Granado Espada. Thông qua sự hỗ trợ phát hành trước đây của công ty CP Công Nghệ Thế Giới Ảo, game này đã có mặt tại Việt Nam hơn 2 năm, khoảng thời gian đủ để nhiều game thủ cao tay thỏa sức mày mò, tìm hiểu gần trọn vẹn thế giới của trò chơi. Do chơi ở server do nhà cung cấp Singapore tổ chức, hầu hết gamer này đã quen thuộc với giao diện trò chơi bằng tiếng Anh, thậm chí "nhập tâm" rất nhiều chi tiết, sự kiện, nội dung trong game.

    Vì thế, khi diễn đàn BCTG của FO còn chưa khai mạc chuyện phát hành BCTG, trên diễn đàn http://forumge.bro.vn, đã có nhiều game thủ lên tiếng cảnh báo khả năng mất hứng thú khi game được Việt hóa toàn bộ các chi tiết. Họ sợ FO sẽ "giẫm vào vết xe" nhiều trò game phát hành trước đây ở các nhà phát hành khác, biến nhiều nội dung game, danh xưng các nhân vật thành từ ngữ Việt hóa lủng củng và khó chịu. Nỗi lo ấy đã thật sự gia tăng và trở thành tranh cãi quyết liệt khi đội ngũ dịch thuật game của FO công bố các bức ảnh đầu tiên về các bản test game BCTG.

    Quan điểm của nhiều game thủ và cả đội ngũ dịch thuật là phải chuyển thể đầy đủ những thông tin, diễn biến trong trò chơi thành tiếng Việt nhằm tạo ấn tượng dễ dàng, gần gũi cho cộng đồng game Việt. Đây không phải là quan điểm mới lạ vì đã được thực hiện ở nhiều game online khác, như Cabal, Thế Giới Hoàn Mỹ v.v. Song trong mắt các game thủ, không phải game nào cũng có được sự dịch thuật ưng ý và cộng đồng game đã từng chỉ trích, chê bai không tiếc lời về những lối dịch Việt hóa mù mờ, khó hiểu trong một số game online. Những danh xưng nhân vật, tên gọi các món vật dụng trong game, các bản đồ, chiêu thức chiến đấu của nhân vật… thường bị ép chặt trong khuôn khổ một vài từ thể hiện đã không thể biểu diễn hết nội dung trong đó so với nguyên bản từ tiếng Anh hay tiếng Trung Quốc. Lỗi dịch thuật đó đã tạo phản cảm với nhiều người chơi game và là lý do khiến nhiều game online kém thu hút người chơi.

    Nhận định chung của giới chơi game trong trường hợp của BCTG là đội ngũ dịch thuật đã "khá nhạy bén" để áp dụng cách thể hiện song ngữ Việt – Anh trong nội dung dịch thuật. Đơn cử cùng 1 chiêu thức tấn công, người chơi sẽ đọc thấy 1 nội dung tiếng Việt ghi chú rõ ràng và 1 hàng chữ nguyên nghĩa từ tiếng Anh bên dưới. Cách này có vẻ "cầu toàn" mong dung hợp được cả những người chơi Granado trước đây và những người mới sẽ chơi BCTG sắp đến. Tuy nhiên, nhiều game thủ vẫn chưa hài lòng vì theo họ, lối thể hiện đó sẽ làm khung nội dung từ ngữ to lên, cản trở tầm quan sát trong trò chơi. Thậm chí với đặc tính 1 game điều khiển 3 nhân vật 1 lần, khả năng thay đổi các món vũ khí, vật dụng trong thùng đồ ra ngoài không dễ dàng, sự hiện diện dày đặc thông tin Việt – Anh sẽ làm rối mắt người chơi hơn.

    Hơn nữa, trên diễn đàn BCTG hiện nay, nhiều game thủ đang nhiệt tình tham gia tranh luận vào những lỗi dịch thuật chưa rõ nghĩa xuất hiện trong trò chơi. Họ cho rằng việc chuyển thể Anh – Việt ở nhiều góc độ, như tên gọi các chiêu thức chiến đấu của nhân vật, hay tên các quái vật, vật dụng trong trò chơi phải được xem xét tốt hơn. Từ góc độ này, đa phần ý kiến game thủ kiến nghị nhà phát hành xem xét nên chấp nhận chỉ dịch phần lớn các nội dung rất cần Việt hóa, như hệ thống nhân vật, nhiệm vụ, các thông tin hướng dẫn, hỗ trợ kỹ năng. Còn lại các bản đồ, vật dụng hay quái vật, chiêu thức, đồ vật nên để nguyên nghĩa tiếng Anh.

    Lý do được các game thủ nêu lên, là do nội dung trò chơi BCTG gắn liền với nhiều thông tin, dữ kiện văn hóa, truyền thuyết châu Âu. Rất nhiều địa danh, nhân vật, vật dụng trong cốt truyện trò chơi đã được hóa thân từ nhiều chi tiết có thể tìm thấy trong những nội dung văn học, kịch bản gắn với nền triết học, lý luận và nghệ thuật vùng châu Âu. Điều này tương tự với các trò game khác như World of Warcraft, hay những bộ phim kinh điển Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn. Đơn cử những đặc tính chiêu thức nhân vật trong trò chơi như hệ Ice (băng), Lightning (sấm chớp), Fire (lửa) gắn bó mật thiết với nhiều khái niệm triết học, hình thành thế giới của các thần thoại châu Âu, không thể đơn giản dịch ra tiếng Việt.

    Tên tiếng Anh gốc chỉ nghề nghiệp của em là "Elementalist" nhưng không hiểu sao khi qua Việt Nam có người gọi em là "pháp sư”, người thích gọi em là "phù thủy", lại có người khác muốn gọi em là "nữ đạo sĩ”. Nhiều lúc em không biết làm sao để phân biệt mình với các "wizard" vì họ cũng được gọi là "phù thủy"!

    Một số game thủ còn cho rằng khả năng phát triển Bá Chủ Thế Giới ở Việt Nam cần phải được nhà phát hành nghiên cứu dưới lăng kính hội nhập và chia sẻ với nhiều nhà phát hành khác trên thế giới. Điều này là tất yếu vì đa số game online kinh điển đều liên quan đến những giải đấu khu vực và quốc tế, thu hút sự quan tâm, thi thố của hàng ngàn game thủ. Nếu có thể xóa khoảng cách ngôn ngữ bằng cách giúp người chơi thân thiện với môi trường ngoại ngữ tiếng Anh hơn, cơ hội bước ra khỏi rào cản tiếng Việt để hội nhập sân game chung nhiều nước của Bá Chủ Thế Giới sẽ rất lớn. Mặt khác, chính các game thủ cũng thừa nhận đến nay, sau giai đoạn phát triển mạnh mẽ của thị trường game online, nhu cầu trao đổi và kỹ năng nắm bắt tiếng Anh của họ đã khác trước. Nhiều game thủ còn tin tưởng chính môi trường tương tác có tiếng Anh qua các trò chơi đã nâng cao kỹ năng ngoại ngữ thực dụng của họ.

    Trên tinh thần đó, diễn đàn BCTG của FO đang thực sự trở nên hấp dẫn bởi cuộc tranh luận nên hay không nên dịch thuật toàn bộ nội dung game ra tiếng Việt. Kiến nghị của các game thủ cho thấy, họ mong đợi đây sẽ là 1 game có nội dung Việt ngữ, dễ hiểu và thân thiện, nhưng vẫn giữ được "phần hồn", cốt lõi văn hóa, nghệ thuật nguyên nghĩa như trò chơi đang phát hành ở nhiều quốc gia khác, tạo được tính tương thông gần gũi giữa cộng đồng game thủ Granado Espada.

    Cùng với việc chọn lựa phát hành trò chơi "bom tấn" Granado Espada, FO rõ ràng đã nhắm đến mục tiêu gây nên chấn động mới trong làng game online Việt đang chững lại hiện nay, thu hút ấn tượng thương hiệu với các game thủ. Điều này đến nay đã trở thành thực tiễn, khi những thông tin cơ bản về lộ trình ra mắt game đã đủ sức cuốn hút sự chú ý của giới nghiền game. Tuy nhiên, nếu nhà phát hành không cầu thị lắng nghe, cẩn thận xem xét phản ảnh, góp ý từ những người sẽ nhập cuộc trong trò game sắp đưa ra, hiệu ứng thu về có khi sẽ là trái ngược. Mong sao BCTG khi chính thức phát hành sẽ minh chứng rõ những giải pháp tốt nhất mà FO làm được, để không phụ lòng các game thủ và từ đó, tái tạo niềm hứng khởi mới cho làng game Việt vào mùa hè 2009 này.

    Thanh Nguyên

    ID: G0905_10