• Thứ Bảy, 12/12/2009 07:04 (GMT+7)

    Lên tiếng cho PES

    Nếu bạn là một game thủ Pro Evolution Soccer (PES), hẳn bạn sẽ không khỏi chạnh lòng khi các giải đấu lớn đều không có chỗ cho trò chơi phổ thông với cái tên nôm na “Đá banh Nhật” hay “Bóng đá Nhật”. Một trong game thủ từng “quên ăn, quên ngủ” vì PES và nay đang công tác trong ngành phát hành game đã không thể “ngồi nhìn” và gửi bài viết này đến TGVT-Thế Giới Game.

    Nói đến những game thể thao điện tử (e-Sports) nổi tiếng thế giới về bóng đá, người ta sẽ kể đến FIFA đầu tiên rồi mới tới Pro Evolution Soccer ( PES). Tuy nhiên, ở Việt Nam, có thể thứ tự này sẽ bị đảo lộn. PES cùng với Age of Empire (AoE) và Counter Strike (CS) đã trở thành những game giải trí phổ thông của học sinh sinh viên nước ta trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, không được như CS, cộng đồng bộ môn bóng đá này vẫn chỉ quanh quẩn ở khu vực bán chuyên mà thôi…

    Bước đầu chập chững

    Winning Eleven 3 từng độc chiếm hệ máy PS1 tại Việt Nam

    Ra đời sau người đồng nghiệp đến từ EA Sports, nhưng ngay những bước đầu xâm nhập vào Việt Nam, PES đã có những thành công vang dội. Điều này một phần là nhờ vào hoàn cảnh của nước ta khi đó. Cách đây hơn 10 năm, FIFA đã là ông hoàng của hệ máy PC. Tuy nhiên, lúc đó, số lượng người có PC vẫn còn khá khiêm tốn, trong khi nhu cầu giải trí điện tử của các thanh thiếu niên thì đã nhen nhóm rất sớm. Đó cũng là thời điểm bóng đá thế giới đỉnh cao bắt đầu xâm nhập vào truyền hình trong nước. Các đội bóng lớn, các cầu thủ lớn được dân chúng Việt Nam biết đến nhiều hơn. Từ việc chiêm ngưỡng thần tượng sân cỏ trên tivi, người ta bắt đầu hứng thú với việc tự mình “điều khiển” chính những cầu thủ đó. Đó cũng là quãng thời gian những game bóng đá đầu tiên trên các hệ Nintendo, Sega xuất hiện tại Việt Nam..

    Những dấu hiệu phát triển

    Winning Eleven (WE) 3 có thể coi là mốc phát triển quan trọng nhất của dòng game bóng đá được Konami phát triển. Phổ biến trên khắp các cửa hàng game với cái tên dân dã và rất Việt Nam “Bóng đá Nhật”, WE3 đã gắn bó với hệ máy Sony Play Station và cho tới bây giờ, vẫn còn rất nhiều người chưa quên được anh bạn này qua các chương trình giả lập trên PC.

    PES5 cũng có thể coi là một bước tiến của riêng cộng đồng PES Việt Nam. Nhiều người đam mê bộ môn đã gặp nhau trên www.gamevn.com rồi cùng nhóm họp, tổ chức các giải đấu qui tụ khá đông người chơi tại Hà Nội và TP.HCM. Đồng thời, đây cũng là thời điểm mà các team game chuyên nghiệp đầu tiên xuất hiện. Mở đầu là Super Noob Team tại Hà Nội (Sau đó đã gia nhập pro Army Gaming để trở thành proA.PES lừng lẫy) rồi tới 1st.PES, Streets Team… Đặc biệt, ESWC 2006 chính là giải đấu lớn tầm cỡ quốc tế đầu tiên mà các game thủ PES Việt Nam được tham gia. proA.Datboss cùng với Figo chính là 2 game thủ đứng đầu Việt Nam khi đó, vác chuông đi đánh xứ… Pháp. Tuy rằng không đạt được thành tích cao khi đó, nhưng cho tới thời điểm này, đó vẫn là 2 người duy nhất của cộng đồng PES VN được tiếp xúc với đẳng cấp quốc tế…

    PES5 và PES6 cũng đồng thời được coi là thời kỳ cực thịnh của PES tại Việt Nam trên hệ máy PS2. Nhiều quán game mọc lên quanh các trường cấp 2, cấp 3 tới ĐH.

    Nhưng chưa thể vươn lên

    Datboss (áo đỏ bên phải) chính là một trong hai VDV Việt Nam duy nhất từng thi đấu ở nước ngoài

    Số lượng người chơi đông, số lượng giải đấu cũng không ít, nhưng so với người anh em FIFA thì cộng đồng PES quá non trẻ và mang đậm tính bán chuyên, tự phát.

    Kể đến lý do khách quan, sau khi PES 2008 xuất hiện với tư cách là phiên bản Next-gen thì cộng đồng người chơi Hà Nội dần chia thành hai thái cực: PS2 và PS3. Một số người chơi với mục tiêu lên chuyên nghiệp quyết tâm “cày ải” hệ máy PS3 bất chấp giá tiền đắt gấp 2,3 lần. Họ hiểu rằng các giải đấu dù lớn hay nhỏ sau này cũng sẽ chỉ được tổ chức chủ yếu cho next-gen. Còn một bộ phận, với số lượng còn đông đảo hơn thì chỉ muốn gắn bó với PS2, nơi mà họ đã quen thuộc, với những hệ thống menu, thi đấu đơn giản hơn và quan trọng là rẻ tiền hơn và đông bạn bè hơn. Cũng có thể kể tới một nhóm nhỏ có điều kiện có thể thi đấu tốt phiên bản mới trên PC – gần như không có khác biệt với console nếu cấu hình đủ đáp ứng. Sự chia 5 xẻ 7 này rõ ràng là không hề tốt đối với cộng đồng nói chung. Ngoài ra, bản thân PES tại Việt Nam cũng chủ yếu bị bó buộc trong dòng console, trong khi toàn bộ các giải đấu tầm cỡ tại Việt Nam như World Cyber Games, KODE5 hay mới đây là VEC, đại hội thể thao châu Á trong nhà Asian Indoor Games 3 đều chỉ tổ chức trên nền PC. Nhà phát hành KONAMI đã sớm nhìn ra điểm yếu này và tung ra bản PC nhưng người chơi ở Việt Nam thì không nghĩ vậy. Với họ, chơi trên PS2,3 tiện hơn, hay hơn, đẹp hơn … muôn vàn lý do mà không ai nghĩ đến rằng, ngoài chính các cửa hàng đó thì sẽ không một nhà tài trợ nào tầm cỡ để tâm tới hệ console. Nên biết rằng các nhà tài trợ thường trực của các đại hội e-Sports tại Việt Nam đa phần là các hãng bán bộ xử lý và linh kiện PC.Thậm chí trên thế giới thì các môn e-Sports trên hệ console cũng chưa bao giờ đạt được thành công như trên PC.

    Giải đấu vẫn có, nhưng chỉ mang tính tự phát tại các cửa hàng PS3

    Vẫn tồn tại lý do chủ quan. Giải đấu vẫn có, nhưng chủ yếu mang tính tự phát. Các “ban tổ chức” là những nhóm người chơi tâm huyết đứng ra thu tiền phí tham dự, trừ đi tiền máy móc rồi còn lại đem ra làm phần thưởng tượng trưng, hoặc giả, nhận tài trợ từ chính các cửa hàng. www.pes.vn. có lẽ là một bước tiến rất đúng đắn của cộng đồng. Ít nhất, diễn đàn này đã tạo nên một mái nhà chung cho mọi người yêu thích bộ môn này trên toàn quốc. Những luật lệ, giải thi đấu, bản xếp hạng có đầy đủ dù vẫn là chưa chính quy. Một điều khác, ban quản trị tìm cho mình được những nhà tài trợ dù chưa đáng là bao.

    Mặc dù vậy, cộng đồng PES VN cũng vẫn chưa có được một tên tuổi đủ lớn, đủ tầm ảnh hưởng như blueghost, Klinsman của FIFA hay Zeddy của Warcraft… Chúng ta có thể đưa ra rất nhiều lời khen với những Uzaki, Yugi của PES VN. Nhưng đó chủ yếu là những lời khen về sự nhiệt tình, về tinh thần cao. Mỗi cộng đồng phát triển luôn cần một người đứng đầu có khả năng tìm được những hướng đi chính xác, và đủ sức thuyết phục người khác cùng mình cố gắng, dù thiếu một trong hai cũng đều là không được. Đây là một lý do chủ quan vô cùng đáng tiếc của cộng đồng đông đảo và hùng mạnh này.

    Đâu là giải pháp?

    Đây là một câu hỏi chung rất khó cho những người yêu PES tại Việt Nam. Nếu như họ chỉ muốn coi đây là một game thuần thúy mang tính giải trí xả “stress”, thì những gì đang có là quá đủ. Tuy nhiên, nếu muốn thực sự đưa PES trở thành “e-Sports” tại Việt Nam, thì lại khác.

    Một giải thi đấu PES trên nền PC tại châu Âu

    Có không nhiều những giải pháp được coi là đúng đắn. Theo tôi, cần giải quyết được 2 vấn đề: định hướng nền PC và thay đổi nhận thức cộng đồng.

    Konami đã nhận ra điểm yếu về cộng đồng của mình. Họ đã phát triển rất tốt đứa con PES trên nền PC. Hai phiên bản PC và PS3 của PES2008,2009 và 2010 gần như không có sai biệt. Như đã nói ở trên, việc tổ chức trên nền PC sẽ giúp tăng khả năng xuất hiện PES tại các giải đấu. Trước đây một số giải đấu nền PC như ICC hay Pico cũng đã từng có sự xuất hiện của PES, tuy nhiên nó vẫn nhận phải sự than phiền từ cộng đồng người chơi, với một lý do muôn thuở: “Sao không tổ chức trên máy PS3????”. Mới đây nhất, ở giải đấu VESC 2009 tổ chức ở TP.HCM, PES cũng được thi đấu trên nền PC.

    Cần thay đổi cách suy nghĩ và hành động của những người chơi PES VN. Trước hết phải nói đến chuyện từ khi VIRESA ra đời, biến các tựa CS,SC,Dota,FIFA… và cả PES thành e-Sports ( Thể thao điện tử), thì các phương tiện báo chí đã thống nhất bỏ qua từ game thủ mà thay bằng từ “vận động viên”. Đây có thể coi là sự thay đổi rất lớn về mặt đánh giá của xã hội với những người chơi, họ không còn là những cậu bé đam mê “trò chơi điện từ” dẫn đến các tội phạm như báo chí thường đăng vài năm gần đây, mà đã trở thành các vận động viên, có giải thi đấu quốc gia, có đội tuyển quốc gia, có những bộ huy chương của riêng mình … Nhưng tiếc rằng suy nghĩ của chính những “vận động viên” PESVN lại chưa đến được tầm ấy. Đây chính là điểm yếu nhất của cộng đồng đông đảo này. Lượng PES biết nghĩ sâu xa tới sự phát triển chung chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Nếu muốn phát triển theo chiều hướng chuyên nghiệp hơn, cái mà cộng đồng PESVN cần lúc này chính là lối suy nghĩ cũng phải chuyên nghiệp hơn, chừng nào mà người chơi PES vẫn còn là “game thủ” thì chừng đó họ còn chưa thể phát triển.

    Tại VESC2009 mới đây ở TP. HCM, PES cũng thi đấu trên PC

    PES cần tìm được người đứng đầu. Một người có được danh tiếng trong cộng đồng, tiếng nói có trọng lượng và có khả năng tổ chức thật ra không quá khó tìm. Tuy nhiên, ở nơi mà e-Sports mới chỉ nhen nhóm phát triển như Việt Nam lúc này thì toàn tâm toàn sức bỏ qua công việc cá nhân để chăm lo một cộng đồng còn quá non nớt như cộng đồng PES là một điều quá xa xỉ. Rất có thể sẽ có người như vậy. Nhưng “người ấy” vẫn chưa xuất hiện!

    Bản thân người viết cũng là một người từng đam mê PES đến quên cả ăn ngủ. Những gì mà cộng đồng đạt được bây giờ thực ra cũng có thể khiến mọi người tự hào ở một khía cạnh nào đó. Nhưng vẫn chưa đủ. Các bạn có thể ảo tưởng rằng PES hơn FIFA ở nhiều điểm, nhưng ít nhất về sự phát triển trên con đường chuyên nghiệp thì chúng ta còn rất kém. Cần phải học cách chấp nhận và rút kinh nghiệm mới có thể tiến lên. Chúc may mắn, cộng đồng PES Việt Nam!

    Hùng Lâm

    ID: G0912_14