• Thứ Tư, 29/08/2007 07:31 (GMT+7)

    Action RPG – Quá khứ, hiện tại và tương lai

    Action RPG (nhập vai hành động) là thể loại nhập vai trong có lối chơi được đơn giản đi rất nhiều so với các thể loại nhập vai khác (nhập vai cổ điển, nhập vai theo lượt). Trọng tâm chính là những pha hành động trong thời gian thực – hay còn gọi là…

    Action RPG (nhập vai hành động) là thể loại nhập vai trong đó lối chơi được đơn giản đi rất nhiều so với các thể loại nhập vai khác (nhập vai cổ điển, nhập vai theo lượt). Trọng tâm chính là những pha hành động trong thời gian thực – hay còn gọi là chặt-chém (hack n slash) – giữa muôn vàn quái vật.

    Diablo – dựng nền tảng Action RPG
    Đại diện tiêu biểu và cũng là viên gạch đầu tiên xây nên thể loại Action RPG chính là Diablo, được Blizzard phát hành năm 1996.

    Hệ thống phát triển nhân vật của Diablo đơn giản hơn so với đa số các game nhập vai cùng thời khác. Người chơi điều khiển 1 nhân vật duy nhất và chỉ có 3 lớp nhân vật (Warrior, Rouge, Sorcerer). Mỗi lần nhân vật lên cấp, người chơi nhận được 5 điểm cộng vào 4 chỉ số: Strength (sức mạnh), Magic (phép thuật); Dexterity (độ khéo léo) và Vitality (sức sống). Có thể là quá ít khi đem so với hệ thống kỹ năng đa dạng và hết sức phức tạp như dòng Elder Scroll. Nhưng mỗi lựa chọn trong Diablo lại quan trọng hơn, tạo xu hướng “dễ chơi nhưng khó để giỏi”. Nói một cách đơn giản, nếu bạn biết bấm chuột, bạn sẽ chơi được Diablo.

    Diablo còn được chú ý bởi tính ngẫu nhiên cao. Mọi thứ từ các hầm ngục, vị trí quái vật, rồi đồ vật đều xuất hiện một cách ngẫu nhiên, không những mang đến sự bất ngờ mà còn làm gia tăng rất nhiều giá trị chơi lại. Tất nhiên, sự ngẫu nhiên cùng với lối chơi chặt-chém này đã từng xuất hiện trước đó như Castle of the Wind (chạy trên nền Windows 3.1). Một yếu tố khác của Diablo góp phần tách game ra khỏi những sản phẩm cùng thời là khả năng hỗ trợ chơi mạng LAN, Internet qua hệ thống Battle.net, đã giúp Diablo giữ được một lượng lớn người chơi trong thời gian dài.

    Với những đặc điểm như trên, Diablo cuốn hút được hàng triệu người chơi trên toàn thế giới và luôn nằm trong danh sách game bán chạy nhất mọi thời đại. Đồng thời, Diablo cũng nhận được các giải thưởng danh giá như: “Game chơi mạng hay nhất năm 1998” của Hiệp Hội Các Nhà Xuất Bản Phần Mềm (Software Publishers Association) cùng hàng loạt giải “game của năm”. Dù được đánh giá rất cao nhưng Diablo không tránh khỏi những lời chỉ trích. Đối với những người hâm mộ trung thành của dòng game nhập vai cổ điển, Diablo quá đơn giản và bị cắt đi quá nhiều giá trị vốn có của thể loại này. Một số khác nhận xét game chỉ là cuộc thi xem ai “click” chuột nhanh, hay thời lượng chơi game không đủ dài như dòng game cổ điển...

    Bốn năm sau phiên bản đầu tiên, Blizzard chính thức phát hành phiên bản thứ hai Diablo II (2000), rồi đến bản mở rộng Diablo II: Lord of Destruction (2001). Các phiên bản mới phức tạp và rộng lớn hơn trước. Ngoài phạm vi khu làng, hầm ngục như trước, game còn mở rộng ra cả thế giới với nhiều địa điểm. Đặc biệt, hệ thống nhiệm vụ ngẫu nhiên được thay thế bằng những nhiệm vụ theo thứ tự tuyến tính, mang lại cốt truyện hoàn chỉnh cùng nhiều đoạn phim chuyển cảnh đặc sắc. Hệ thống lớp nhân vật cũng được thay đổi, có 5 lớp nhân vật trong Diablo II và 7 lớp nhân vật trong Diablo II: Lord of Destruction cùng với những kỹ năng riêng biệt. Bên cạnh đó, việc lên cấp cũng thú vị hơn với hệ thống kỹ năng theo dạng cây (skill tree) – một sáng kiến ấn tượng của Diablo II mà sau này rất nhiều game “bắt chước”, thậm chí trong cả thể loại chiến thuật như Company of Heroes.

    Thành công đến với Diablo II và phần mở rộng không kém gì phiên bản đầu tiên. Trò chơi đạt rất nhiều giải thưởng của các website và tạp chí game uy tín. Đồng thời, những đặc điểm của Diablo II đã trở thành chuẩn mực cho dòng game nhập vai hành động.

    Hậu Diablo - sự trỗi dậy của Action RPG
    “Di sản” mà dòng game Diablo để lại cho đến hiện nay không chỉ là tiêu chuẩn cho bất cứ game nhập vai hành động nào mà còn là con số doanh thu khổng lồ: 17 triệu bản đã được bán ra chỉ với 3 phiên bản (Diablo, Diablo II, Diablo II: Lord of Destruction). Đây quả là con số mơ ước đối với bất kỳ game nhập vai nào trên PC. Vì thế, đã có rất nhiều hãng thử sức với Action RPG.

    Đầu tiên là Serria với bản mở rộng của Diablo: Hellfire. Được Blizzard cho phép tự phát triển, nhưng Serria đã không thành công với phiên bản này vì các fan không xem đây là bản mở rộng chính thức của Diablo. Sau đó, nhiều hãng khác bắt đầu ghi tên mình vào danh sách “mang đến ý tưởng mới cho Action RPG” như Gathering với Darkstone (1999), Serria với Throne of Darkness (2001), EA với Nox (2001)... Trong đó, có một số game chọn bối cảnh khác làm nền thay thế giới Dungeons and Dragons truyền thống: Throne of Darkness sử dụng hình ảnh Nhật Bản thời phong kiến hay Blade & Sword (của Pixel Studio – 2003) lấy bối cảnh là Trung Quốc. Cũng có game đề cao số lượng kỹ năng, như Divine Divinty (2002).

    Công nghệ đồ họa 3D cũng đã được áp dụng trong Action RPG, tiên phong là Darkstone, mang đến khả năng nhìn cận cảnh, xoay góc, khắc phục vấn đề đồ vật bị che bởi nhà cửa (do góc nhìn cố định từ trên xuống của Diablo). Đồng thời cũng xuất hiện việc lồng ghép nhiều thể loại như dòng Freedom Force (2002 - Irrational Games) có lối chơi hướng theo phối hợp chiến thuật. Ý tưởng khác là gia tăng lượng kỹ năng - Divine Divinty (2002) – một sản phẩm khá “gần gũi” với Diablo khi cũng lấy đề tài thiên thần - quỹ dữ, đặc trưng với lượng kỹ năng siêu nhiều: 500!

    Tuy có cố gắng, nhưng đáng tiếc là những sản phẩm này vẫn chưa thoát khỏi cái bóng của Diablo, vì phần lớn chúng thiếu sự đầu tư chi tiết và có chiều sâu như Diablo, còn những ý tưởng mới lạ lại quá nhỏ, không đủ sức tác động mạnh đến lối chơi, thiếu tính ngẫu nhiên khiến giảm giá trị chơi lại. Những sản phẩm này đã tạo ra một thời kỳ tràn gập game nhập vai hành động nhưng chất lượng không cao và thường một đi thì... đi luôn! Chúng được gán tên “Diablo – clone”.

    Tuy thế, không phải là không có những sản phẩm đã tạo được tên tuổi riêng cho mình.

    Trước hết là Sacred (2004). Nhà phát triển Ascaron đã tiến một bước xa hơn, mang đến một góc nhìn 3D hoàn chỉnh và một thế giới vô cùng rộng lớn. Dù cũng gặp một số chỉ trích trong khâu thiết kế nhưng với nhiều người, độ sâu và phức tạp của Sacred cao hơn Diablo nhiều. Kế đến là Dungeon Siege (2002) - từng được ví von là “Diablo’s killer” (kẻ tiêu diệt Diablo). Được phát triển bởi Gas Power của Chris Taylor (từng nổi tiếng với Total Anihilation và nay là Supreme Commander), có thể xem đây là Action RPG gần với dạng cổ điển nhất. Việc lên cấp trong Dungeon Siege phụ thuộc nhiều vào hành động của nhân vật nhiều hơn là sự lựa chọn thuộc tính ban đầu (“học” theo dòng Elder Scroll). Tuy vậy, những phiên bản về sau như Legend of Arana, Dungeon Siege II, hay Dungeon Siege II: Broken World bắt đầu có dấu hiệu đi xuống.

    Tương lai...
    Trong 5 năm hậu Diablo II, Action RPG phát triển rầm rộ nhưng chỉ có một số là thành công. Những năm gần đây, thể loại này nhanh chóng bị cuốn vào cơn lốc MMO cùng với xu hướng kết hợp nhiều thể loại, thiên về tính cá nhân của từng nhân vật và tự do hành động như Guild War, game mang gần như đầy đủ yếu tố của Diablo. Một số khác quay trở lại gốc nguyên thủy của game nhập vai cổ điển: chú trọng đến cốt truyện, sự tự do, người chơi vào vai nhân vật thực sự hơn là vào vai chiến binh, trong khi yếu tố hành động được xem như “gia vị” của trò chơi. Có thể kể đến The Witcher (sắp phát hành – CD Projekt), đã từ bỏ chặt-chém để quay về lối chơi thiên về cốt truyện và cách ứng xử của nhân vật.

    Titan Quest của Iron Lore cũng đã kết hợp được hệ thống vật lý vào trong lối chơi, tạo nên phần nào sự tương tác với môi trường, dù game chưa thật sự lên đến “đỉnh cao”. Sacred 2 cũng được “quảng cáo” với việc sẽ tạo ra thế giới tràn ngập hiệu ứng vật lý nhờ sử dụng sức mạnh xử lý của Xbox 360. Được kỳ vọng hơn cả là Hellgate: London của Flagship Studio (nơi tập trung cựu binh của Blizzard North – cha đẻ dòng Diablo). Game hứa hẹn mang đến sự pha trộn giữa nhập vai hành động và bắn súng góc nhìn thứ nhất (FPS), kèm theo hình thức nửa chơi đơn (singleplayer) và nửa trực tuyến (MMO).

    Có thể thấy sau 10 năm phát triển, Action RPG đang dần thay đổi và tương lai của dòng game này phụ thuộc rất nhiều vào ý tưởng của các nhà sản xuất cũng như những xu thế mới. Tuy nhiên khi nhắc đến Action RPG, người ta vẫn nhớ đến những game RPG theo kiểu Diablo, với lối chơi đơn giản đậm tính hành động như lời phát biểu của Bill Roper (giám đốc điều hành Flagship Studio) về sản phẩm Hellgate London: “Tôi muốn người chơi vào vai anh hùng một cách tối đa, chặt chém với hàng tấn, hàng tấn quái vật”.

    Anh Tuấn
     

    ID: G0709_75