• Thứ Sáu, 14/03/2014 16:21 (GMT+7)

    Microsoft mạo hiểm với uy tín của mình khi ngừng hỗ trợ XP

    Huy Bách
    Một thập kỷ trước, Microsoft đã khởi xướng SDL, một quy trình giờ đây đã được sử dụng rộng rãi để tích hợp hệ thống an ninh vào các phần mềm, và bắt đầu xây dựng thứ danh tiếng không gì sánh được trong việc giúp các nhà phát triển viết mã an toàn hơn, giữ khách hàng luôn được thông tin về vấn đề bảo mật và sao lưu các bản vá lỗi thường xuyên.

    Tuy nhiên, hãng công nghệ có trụ sở tại Redmond (Washington) này, sau màn kỷ niệm 10 năm của SDL (Decurit y Development Lifecycle)hào nhoáng và đầy những giai thoại, có vẻ như đang sẵn sàng mạo hiểm "đốt bỏ" tất cả danh tiếng rất khó đạt được của mình bằng động thái ngừng hỗ trợ Windows XP.

    Microsoft có kế hoạch tung ra bản vá lỗi cuối cùng cho Windows XP vào ngày 8/4. Sau đó, Microsoft sẽ không cung cấp thêm bản sửa lỗi lỗ hổng bảo mật nào cho hệ điều hành 13 tuổi này nữa, dù đó là do chính Microsoft hay bất cứ ai phát hiện ra.

    Kết quả, thậm chí Microsoft như đã thừa nhận, có thể là rất lớn. Vào tháng 10 năm ngoái, Microsoft cho biết sau ngày 8/4, Windows XP sẽ phải đối mặt với một viễn cảnh mà máy tính sẽ có thể bị nhiễm độc với tỷ lệ cao hơn 66% so với trước đó.

    "Sau tháng 4/2014, khi chúng tôi phát hành các bản cập nhật bảo mật hàng tháng cho các phiên bản Windows được hỗ trợ, những kẻ tấn công sẽ cố gắng tìm và thiết kế cách để xác định những lỗ hổng vốn cũng tồn tại trong Windows XP", Tim Rains - Giám đốc nhóm Trustworthy Computing của Microsoft cho biết. "Nếu thành công, kẻ tấn công sẽ có khả năng phát triển mã khai thác để tận dụng các lợi thế của họ".

    Microsoft đã lí giải cho việc ngừng hỗ trợ Windows XP bằng cách nhắc nhở mọi người rằng hãng đã hỗ trợ cho hệ điều hành này lâu hơn bất kỳ những thứ khác. Đó là sự thật bởi thời gian trung bình để 1 hệ điều hành được Microsoft hỗ trợ là 10 năm. Microsoft cũng lập luận rằng Windows XP đã quá cũ và lỗi thời, kém an toàn nhiều hơn so với các hệ điều hành mới như Windows 7, Windows 8 và Windows 8.1.

    Và một lần nữa thì Microsoft lại đúng. Duy có một vấn đề mà Microsoft chỉ thỉnh thoảng đề cập đến là Windows XP đang chạy trên một số lượng lớn các máy tính cá nhân trên toàn thế giới. Theo hãng đo lường Internet - Net Applications thì có đến 29,5% các máy tính trên thế giới còn chạy XP, tính đến tháng 2/2014. Sử dụng các ước tính về số lượng máy tính đang chạy Windows hiện nay thì tỉ lệ này tương đương với khoảng 488 triệu hệ thống.

    Nếu mỗi máy tính bán ra trong 12 tháng tới được tính là để thay thế một hệ thống Windows XP hiện tại, thì quá trình này sẽ mất một năm rưỡi để XP biến mất. Và sự thật là Windows XP sẽ không đi đâu cả.

    Microsoft chưa bao giờ phải đối mặt với tình trạng này trước đây, với một hệ điều hành sắp được nghỉ hưu lại chiếm 1/3 tất cả các máy tính Windows trên toàn thế giới. Vì vậy, một mặt Microsoft vẫn đang cố tỏ ra không ngạc nhiên gì trước tình cảnh tự mình làm khó mình, mặt khác vẫn đang tiếp tục đẩy XP vào con đường quên lãng. Nhưng bằng cách đó, hãng này có thể tự làm tổn thương mình nhiều như các khách hàng kết thúc với một hệ thống XP... đầy virus.

    Có khả năng thực sự rằng sự "phơi nhiễm" quy mô lớn của Windows XP sẽ làm vấy bẩn thương hiệu Windows như một thứ không an toàn,đúng với dự đoán của chính Microsoft vào năm ngoái. Đối với hầu hết mọi người, Windows là Windows, không có sự phân biệt giữa XP và bản mới nhất. Và đối với những người đang ngồi ở Redmond, Windows chính là Microsoft bởi đó chính là thứ nổi tiếng nhất của hãng này.

    Vì vậy, nếu các phương tiện truyền thông thời "hậu tháng 4" có giật tít rằng "Windows bị tấn công toàn diện" thì cho dù Microsoft có cố gắng giải thích rằng đó chỉ là những lỗi chỉ có thể được khai thác trên XP mà các phiên bản mới hơn của Windows vẫn đang an toàn, thì nó cũng sẽ dễ dàng bị lạc mất giữa một rừng các thông tin bất lợi.

    Ngoài hệ điều hành của mình , Microsoft có lý do khác để lo lắng. Như hãng này đã thường nói, không chỉ Windows mới cần phải được giữ an toàn, mà là cả toàn bộ hệ sinh thái Windows bao gồm tất cả phần mềm chạy trên nền tảng này. Một lỗi trong một chương trình của bên thứ ba, chẳng hạn như Adobe Flash Player - thứ đã phải vá lỗi đến 18 lần khi phải đối mặt với các cuộc tấn công liên tục từ năm 2010, phản ánh những nguy cơ không chỉ trên Adobe mà còn trên Microsoft. Đó là bởi vì Windows đang là hệ điều hành của 90% máy tính trên thế giới.

    Đó là lý do tại sao Microsoft đã tìm đến các nhà phát triển bên thứ ba, Adobe là chỉ một trong số rất nhiều, để giúp họ tạo ra quy trình SDL của riêng mình. Trên thực tế là vào tuần trước, các báo cáo cho thấy lượng tải về các quy trình hướng dẫn SDL đã vượt hơn 1 triệu so với năm 2008.

    Đồng sáng lập và cựu giám đốc điều hành của Microsoft, Bill Gates, đã kết nối trong một email gởi đến tất cả nhân viên công ty vào tháng 1/2002, lời kêu gọi hành động đã dẫn đến sự ra đời của SDL. "Phương pháp thiết kế mới của chúng ta cần phải làm giảm đáng kể số lượng các vấn đề xảy đến với phần mềm của  Microsoft, các đối tác và khách hàng của mình tạo ra", Gates nói. "Tin cậy là một khái niệm rộng lớn hơn nhiều so với an ninh, và giành được lòng tin của khách hàng rộng lớn hơn nhiều so với việc chỉ sửa lỗi. Đó là một thách thức mang tính cơ bản và sẽ mở rộng toàn bộ hệ sinh thái máy tính, từ các loại chip cá nhân cho đến dịch vụ Internet toàn cầu".

    Bằng cách để XP về hưu trong khi nó vẫn còn được sử dụng ở rất nhiều máy tính, Microsoft đang chấp nhận rủi ro rằng thương hiệu Windows có thể bị xem như không an toàn và hệ sinh thái Windows là nơi rất dễ bị lây nhiễm. Và nếu Windows XP trở thành một "kho chứa" phần mềm độc hại, nó có thể làm hỏng cả một thập kỷ đầy những nỗ lực nhằm tăng cường độ an toàn mà cả hệ sinh thái Windows đã cố gắng đạt được.

    Microsoft có lý do để cho Windows XP nghỉ hưu: Phần lớn doanh thu Windows của hãng xuất phát từ việc cấp phép bản mới của hệ điều hành này cho các OEM (Original equipment manufacturer - Nhà sản xuất thiết bị gốc) như Lenovo, Hewlett-Packard, Dell và hàng chục hãng khác, cho khoảng 300 triệu máy tính mới mà các nhà máy sẽ xuất xưởng trong năm nay.

    Nếu tiếp tục hỗ trợ XP, Microsoft sẽ phải bận tâm nhiều: các đối tác sẽ bán các máy tính mới ít hơn và Microsoft cũng bán được ít hơn các phiên bản mới của Windows. Và việc kiếm tiền cơ bản của Microsoft đến từ việc phát triển máy mới chứ không từ các máy tính đang chạy (mặc dù hãng này cũng đã có những dấu hiệu cho thấy việc phấn đấu đạt doanh thu từ nhiều dịch vụ khác).

    Trường hợp ngừng hỗ trợ của Microsoft đối với Windows XP là có lí do chính đáng, tuy nhiên, nó có thể sẽ dẫn đến nhiều hậu quả khó lường. Vì vậy, nếu Microsoft có thay đổi gì về quyết định này, vẫn có một số giải pháp do chính người dùng và các chuyên gia đặt ra.

    - Thay đổi 180 độ và tiếp tục vá lỗi XP: Đây sẽ là cách đơn giản nhất để thực hiện, nhưng không khiến Microsoft “bổ béo” gì cả. Hãng này vẫn có thể tiếp tục phát triển lượng người dùng sử dụng hệ điều hành mới, vừa tiếp tục hỗ trợ cho XP đến khi nó bị thu hẹp lượng người dùng đến mức thấp.

    - Tiếp tục hỗ trợ XP, nhưng với khoảng thời gian cập nhật lâu hơn và chỉ cung cấp các bản vá lỗi cho lỗ hổng nghiêm trọng.

    - Cung cấp dịch vụ hỗ trợ mở rộng cho tất cả mọi người đang còn sử dụng XP, với một khoản phí thường niên. Nhiều khách hàng đã đề nghị giải pháp này với số tiền vào khoảng 50 - 60 USD/năm.

    - Khôi phục Windows 7 và giảm giá nâng cấp từ XP lên Windows 7: Microsoft đã loại bỏ Windows 7 Home Premium và Windows 7 Professional khỏi các cửa hàng bán lẻ và dừng bán các bản sao cho công ty trung gian như Newegg và Amazon. Việc khôi phục lại các bản Windows này và giảm giá các gói nâng cấp sẽ giúp ích việc đẩy nhanh thời gian “triệt tiêu” Windows XP.

     

    Từ khóa: Huy Bách, Windows XP