• Thứ Tư, 09/07/2014 06:22 (GMT+7)

    Ngành công nghệ đang "dắt mũi" ngân hàng

    Bùi Lê Duy
    Công nghệ có tác động không nhỏ vào ngành ngân hàng truyền thống. Các nhà băng dần dần nhận ra được sự tác động này nhưng họ cũng nhận ra những rủi ro kèm theo mà công nghệ mang tới.

    Công nghệ đang làm thay đổi ngành ngân hàng. Trong một khảo sát hồi tháng 9 năm ngoái của Aite Group trong giới doanh nghiệp, nhiều người dùng đã sử dụng các phương cách khác nhau để quản lý và chi tiêu tài khoản ngân hàng, từ thanh toán điện từ cho đến dự đoán dòng tiền.

    Vậy người tiêu dùng có thích ngân hàng họ đang sử dụng? Các chủ ngân hàng dần dần nhận ra được mối đe doạ của công nghệ, vài người trong số họ rõ nhận thức rõ điều đó. Tại hội nghị về dịch vụ tài chính vừa diễn ra tại London, giám đốc điều hành Barclays, ông Antony Jenkins cảnh báo: “Chúng ta đang ở bờ vực của cách mạng công nghệ. Bạn không thể thấy nó, nhưng nó đang đến, nó đến rất mạnh mẽ và rất nhanh.” Và đây là vấn đề: ngân hàng không phải đang ở bờ vực của hiểm hoạ, mà hiểm hoạ đã hiện diện.

    Điều mà ngân hàng e ngại chính là chiếc điện thoại thông minh của người dùng. Có đến 2 tỉ điện thoại thông minh trên toàn cầu đang làm biến đổi ngành công nghiệp này: người ta dùng các dịch vụ ngân hàng di động trung bình 24 lần mỗi tháng, trong khi trong một tháng chỉ đi đến một chi nhánh ngân hàng 2 lần.

    Những thay đổi như vậy đang làm thay đổi cách vận hành và mô hình ngân hàng, đe doạ trực tiếp đến ngành ngân hàng nếu đi theo lối cũ. Khi khách hàng có xu hướng sử dụng những phương thức khác trong quản lý tài khoản ngân hàng thì họ cũng sẵn sàng thay thế các sản phẩm tài chính do ngân hàng cung cấp để chuyển sang những sản phẩm tương tự khác. Những phương thức thanh toán phi truyền thống ấy đang phát triển mạnh, bao trùm lên mọi thứ trong ngành công nghiệp ngân hàng hiện thời. PayPal hoặc Square, các dịch vụ thanh toán quốc tế như TransferWise, crowdfunding, peer-to-peer lending và nhiều dịch vụ di động với đủ loại quy mô đang dần dần xuất hiện như thanh toán qua Apple, Google và Facebook. Thậm chí có những dịch vụ croudsource cho vay tài sản không qua ngân hàng. Ngân hàng đang đối diện với áp lực cạnh tranh thực sự.

    Ngay cả JPMorgan Chase từng khẳng định mình là một trong những hệ thống chi trả lớn nhất thế giới cũng phải thừa nhận họ đang phải đối mặt với sự cạnh tranh rất mạnh từ Google, Facebook và những đối thủ khác.

    Ngân hàng đơn giản là không lanh lợi mấy, và nguy hiểm thực sự đến với họ nằm ở cấu trúc quản lý dạng phân cấp, khiến họ khó thành công được để chuyển đổi sang mô hình dịch vụ tài chính đa kênh. Rất nhiều báo cáo đề xuất một cách tiếp cận đa kênh, ngân hàng cần tháo dỡ mọi rào cản giữa các bộ phận thì mới mong có được mô hình kinh doanh linh động, thông suốt. Có thể làm trong ngân hàng, bạn biết được là mình đang chạy kênh nào, không chạy kênh nào nhưng khách hàng thì không. Việc chuyển đổi như vậy là vô cùng khó khăn cho ngân hàng, nhất là khi ngân hàng có truyền thống rất chậm thay đổi, nhưng lại không thể không thay đổi.

    Theo một chuyên gia tại Aite Group, những đối thủ cạnh tranh mới xuất hiện trên thị trường là tín hiệu tốt cho ngành ngân hàng. Họ buộc các ngân hàng phải thay đổi chiến lược kinh doanh và mở rộng sản phẩm, chứ không đơn giản chỉ tạo ra trang web để khách hàng kiểm tra tài khoản và chuyển tiền.

    Trong thông cáo báo chí của Global Markets and Services, đề cập “Khách hàng mong muốn mua sắm và chi trả ở bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào, khiến cho thanh toán di động trở thành thị trường nóng cho các viện tài chính, nhà sản xuất phần cứng và cả nhà bán lẻ.” Ngân hàng cần lên kế hoạch, chiến lược để dấn sâu hơn vào mảng di động, song song  với đó là củng cố mảng ATM, điểm dịch vụ, chi nhán và ngân hàng trực tuyến.

    Để đạt được điều trên một cách nhanh nhất thì vài ngân hàng đang mua lại hoặc hợp tác với các công ty công nghệ. HSBC, UBS và Barclays đang đầu tư nhiều vào mảng công nghệ tài chính. Deutsche Bank có kế hoạch công bố một nền tảng trực tuyến thông qua những công ty khởi nghiệp về công nghệ. Những đối tác như vậy giúp ngân hàng tập trung vào cấu trúc hạ tầng quan trọng trong khi vẫn giữ được tính linh động để phát triển sản phẩm và dịch vụ mới.

    Theo một chuyên gia tài chính, thay đổi trong ngành ngân hàng rất nhanh và luôn tồn tại những rủi ro. Các ngân hàng muốn thay đổi về mặt công nghệ sẽ phải làm một cái gì đó hoàn toàn khác so với trước đây, và dấn vào mảng công nghệ giống như tự mình khám phá vùng đất hoang mới. Cuối cùng, ngân hàng cần cân nhắc nếu bắt tay với công ty công nghệ nào đó thì cần áp đặt điều khoản gì cho họ để không bị lợi dụng. Và những điều khoản chung, áp dụng toàn cầu có đảm bảo cho những công ty tài chính có cùng mức độ bảo vệ, an toàn với tài sản của khách hàng?

    Có lẽ còn quá sớm để xét nét hệ thống ngân hàng hiện tại. Nhưng nhà băng cũng có vài lợi thế giúp họ sống sót trong kỷ nguyên của điện thoại thông minh:

    - Người sử dụng vẫn tin tưởng vào ngân hàng.
    - Ngân hàng vẫn là một đơn vị độc lập, duy nhất về mặt vị trí địa lý và cả trực tuyến để giao dịch.
    - Ngân hàng có thể tận dụng vị thế hiện thời để đưa ra các mô hình giá cả cạnh tranh so với những công ty mới khác.

    Hiển nhiên không phải ngân hàng nào cũng có khả năng chuyển đổi nhanh khi có cơ hội, và đó chứng tỏ sự khác biệt giữa các ngân hàng với nhau. Nhưng rõ ràng tốc độ và quy mô thị trường thay đổi nhanh hơn nhiều so với hầu hết ngân hàng có thể định vị được. Không chỉ vậy, khách hàng càng ngày càng ít trung thành hơn với 1 ngân hàng so với trước. Những yếu tố trên có nghĩa là chúng ta đang tiến vào một giai đoạn hợp nhất và không chắc chắn trong ngành ngân hàng, tạo ra một làn sóng không ổn định trong nền kinh tế toàn cầu.

    Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Không phải mọi công ty dịch vụ tài chính đều cuốn theo trò chơi này, và riêng với khách hàng là chúng ta, chắc cũng sẽ có người vẫn dùng những phương thức ngân hàng cũ. Nhưng có lẽ, vài cái tên ngân hàng sẽ bị rơi rụng.

    Nguồn: Theo Computerworld