• Thứ Tư, 30/07/2014 22:47 (GMT+7)

    Nadella quyết lật sang trang mới cho Microsoft

    Phan Châu
    CEO mới, Satya Nadella, liên tục gây bất ngờ với những công bố thay đổi mang tầm chiến lược trong nỗ lực chỉnh hướng và tăng tốc con tàu Microsoft quá chậm chạp trong kỷ nguyên di động.

     

     

    Tháng 7 vừa qua có lẽ là khoảng thời gian khó quên nhất cho tất cả những ai đang làm việc tại Microsoft, từ những nhân viên kỳ cựu cho đến những người chân ướt chân ráo mới đến từ Nokia. Những tháng ngày êm đềm quá dài trong vương quốc của người khổng lồ phần mềm đã chấm dứt, một tương lai không mấy sáng sủa đang đến từ thương vụ Microsoft - Nokia. CEO gốc Ấn Độ, ông Satya Nadella, người mới nhậm chức hồi tháng 2 đã công bố nhiều kế hoạch mới trong nỗ lực cách tân Microsoft, xáo trộn mọi thứ, hòng đưa hãng trở lại vị thế dẫn dắt làng công nghệ mà người tiền nhiệm Steve Ballmer đã đánh mất trong những năm gần đây, kể từ khi cơn lốc di động nổi lên.

    Windows hay Office không còn là điều tối thượng, “thiết bị và dịch vụ” theo triết lý của cựu CEO Ballmer cũng bị bỏ qua, những thử nghiệm điện thoại Nokia chạy Android sẽ dừng lại... Với Nadella, mục tiêu được đặt vào năng suất và nền tảng, thế mạnh cốt lõi của Microsoft ở thời “di động và điện toán đám mây” là trên hết. Điện toán đám mây cũng đang là mảng ăn nên làm ra của Microsoft với doanh thu hàng năm tăng 150%. Nhưng trước hết, ông còn phải đối mặt với bài toán lớn nhân sự sau thương vụ Nokia, và một bộ máy cồng kềnh, chậm chạp, di sản của người tiền nhiệm Ballmer để lại.

    Sa thải nhân sự kỷ lục
    Trong một bức thư gửi toàn thể nhân viên hôm 17/7 mới đây, CEO mới của Microsoft gây “sốc” với việc công bố kế hoạch cắt giảm 18.000 nhân sự trong vòng 1 năm tới trong nỗ lực tái cấu trúc bộ máy. Đợt sa thải lần này chiếm khoảng 14% trong tổng số 127.104 nhân viên, tính đến cuối tháng 5, là một kế hoạch cắt giảm nhân sự lớn nhất từ trước tới nay của hãng, vượt xa lần cắt giảm kỷ lục 5.800 việc làm vào năm 2009.

    Hầu hết số người phải ra đi là hậu quả từ thương vụ thâu tóm mảng điện thoại Nokia trị giá 7,2 tỷ USD, đã được hoàn tất vào hôm 25/4. Sẽ có 12.500 “người của Nokia” mất việc, chiếm phân nửa số nhân lực của Nokia sáp nhập vào Microsoft. Nadella giải thích kế hoạch cắt giảm là nhằm đơn giản hóa chiến lược và sáp nhập bộ phận thiết bị và dịch vụ của Nokia.

    Đáng chú ý là trong bức thư của mình Nadella cho biết hãng không chỉ cắt giảm mà sẽ còn bổ sung lực lượng tinh nhuệ cho các lĩnh vực khác. Việc thanh lọc này là nhằm loại bỏ những vị trí không còn cần thiết trong hoạt động chuyển hướng của hãng, và những vị trí trùng lắp khi hàng vạn nhân viên Nokia đến với Microsoft sau vụ thôn tính đình đám.

    Giới quan sát thắc mắc, với kế hoạch cắt giảm việc làm lớn như vậy, phải chăng Nadella không đánh giá cao thương vụ Nokia mà Steve Ballmer đã dày công theo đuổi như là một cứu cánh cho Microsoft đang ở vào tình thế bết bát trong cuộc đua di động. Thực tế là Nadella đã nhiều lần khẳng định Microsoft cần phát huy thế mạnh cốt lõi là năng suất và nền tảng trong một thế giới mà ở đó di động là trên hết, điện toán đám mây là trên hết.

    Bỏ Nokia X, Asha giá rẻ, tập trung cho Windows Phone
    Cũng trong bức thư gửi hôm 17/7, Nalldela còn cho biết Microsoft sẽ dừng sản xuất điện thoại Nokia dựa trên hệ điều hành Android. Như vậy, Nokia X2 vừa ra mắt sẽ là mẫu smartphone chạy Android cuối cùng của hãng, kết thúc dòng Nokia X tuổi đời chưa tới nửa năm. Thiết kế của những smartphone giá rẻ này sẽ được mang sang các dòng Lumia cấp thấp trong chiến lược mới của Microsoft tấn công thị trường smartphone giá rẻ.

    Nokia X ra mắt sau khi thương vụ Microsoft - Nokia được công bố gần nửa năm, khiến giới quan sát ngơ ngác không hiểu vì sao. Giờ nhanh chóng bị khai tử cũng là điều không ai tỏ tường, chỉ  chắc chắn rằng, Microsoft đang dồn sức cho Windows Phone trong cuộc chiến ở tình thế “còn hay mất” với các nền tảng di động khác. Cùng với đó, mơ ước của người dùng về một sự kết hợp hoàn hảo giữa phần cứng tiên tiến của điện thoại Nokia với hệ điều hành Android phổ biến nhất thế giới đã hoàn toàn bị dập tắt.

    Có vẻ như hoàn cảnh buộc Nadella phải có những động thái quyết liệt trước khi quá muộn. Trong báo cáo tài chính quý vừa qua, hãng công bố đã bán được 5,8 triệu smartphone Lumia. Đây là một sự suy giảm mạnh so với doanh số 8 triệu chiếc của quý trước. Tuy nhiên số liệu của Microsoft chỉ tính từ ngày hoàn tất thương vụ Nokia (25/4), nghĩa là thời gian hơn 2 tháng chứ không phải 3 tháng. Dù sao thì cách công bố số liệu của Microsoft cũng gợi lên tình cảnh khó khăn của Windows Phone trên thị trường. Kết thúc năm 2013, smartphone chạy Windows Phone mới chỉ có được 3,3% thị phần, và với đà này, nếu không có gì đột biến thì thị phần năm nay có nguy cơ giảm chứ đừng nói tăng nhanh.

    Theo số liệu mới nhất của công ty thăm dò người dùng toàn cầu Kantar, Windows Phone đang tụt dần sau một thời gian tăng trưởng ấn tượng. 1 năm qua, từ tháng 5/2013 đến tháng 5/2014, thị phần của Windows Phone tại nước Mỹ đã giảm từ 4,7% xuống còn 3,6%. Tại Đức, Windows Phone sụt giảm từ 6,2% xuống còn 5,9%. Tệ hơn nữa, tại Trung Quốc, Windows Phone chỉ còn vỏn vẹn 0,6%, giảm từ 3%. Những con số tồi tệ tại các thị trường chủ lực thực sự là hồi chuông báo động cho một đối thủ đến sau trên thị trường di động như Windows Phone.

    Đáng ngại hơn nữa là các dòng smartphone Android ngày càng đông đảo ở phân khúc smartphone giá rẻ. Phân khúc cao cấp, điện thoại Windows Phone lại càng khó cạnh tranh về giá so với Android. Nhưng dù khó khăn đến mấy thì với quan điểm “mobile first” của Nadella, Microsoft buộc phải bán điện thoại trong bối cảnh các đối tác sản xuất phần cứng không mặn mà gì với nền tảng của hãng. Không có điện thoại Lumia làm sao triển khai nền tảng, để rồi tiếp tục cung cấp dịch vụ và ứng dụng, xây dựng một hệ sinh thái phong phú để cạnh tranh với các đối thủ. Đó cũng là căn cứ cho những báo cáo về việc Microsoft khai tử các dòng điện thoại Nokia Asha giá rẻ.

    Surface Pro là một thiết kế đầy sáng tạo nhưng không thành công trên thị trường, trong khi Windows 8 là nỗi thất vọng lớn.

    Một Windows cho mọi thiết bị
    Microsoft có kế hoạch hợp nhất thành một hệ điều hành duy nhất từ các nền tảng Windows cho PC, Windows Phone cho điện thoại thông minh và Windows RT cho tablet nền ARM, theo lời chia sẻ của Nadella với các nhà đầu tư và giới truyền thông hôm 23/7. Điều này có nghĩa là một hệ điều hành có thể dùng làm nền tảng chung cho mọi kích cỡ màn hình, tạo thuận lợi cho các nhà phát triển viết ứng dụng một lần cho nhiều loại thiết bị. Thêm nữa, còn mở ra triển vọng smartphone và tablet chạy Windows sẽ có năng suất cao như kiểu PC.

    Nadella không đề cập kế hoạch cụ thể việc cải tổ Windows, chỉ hứa hẹn sẽ chia sẻ thêm thông tin trong vài tháng tới. Tuy vậy, vị CEO mới của Microsoft khẳng định, hãng sẽ có một đội duy nhất phát triển Windows chung cho cả smartphone, tablet, PC và thậm chí là cả cho máy chơi game console Xbox và các thiết bị nhúng khác. Giao diện sẽ được dùng chung cho mọi thiết bị, chỉ thay đổi cho phù hợp với từng kích cỡ màn hình. Chiến lược của Nadella nhằm đơn giản hóa việc phát triển ứng dụng Windows, hiện đang yếu thế với các nền tảng cạnh tranh Android và iOS.

    Microsoft có vẻ như đang có nhiều tham vọng không chỉ đuổi theo mà còn vượt qua các đối thủ cạnh tranh chính là Google và Apple. Google đang thống trị lãnh địa smartphone và table với nền tảng Android, lại mới tung ra Android Wear cho thiết bị đeo, trong khi kỳ vọng hệ điều hành đám mây Chrome OS sẽ làm nên cuộc cách mạng mới cho PC. Với Apple, OS X cho máy Mac và iOS cho thiết bị di động vẫn là hai hệ điều hành riêng biệt, dù gần đây đã vay mượn của nhau nhiều tính năng.

    Tại Hội nghị các nhà phát triển của Microsoft (BUILD 2014) hồi đầu tháng 4 vừa qua, hãng đã tuyên bố sẽ không thu phí bản quyền Windows/Windows Phone trên các thiết bị có màn hình nhỏ hơn 9 inch. Đây là một quyết định ngược với truyền thống kinh doanh của hãng. Tuy nhiên, trong một thế giới đang chuyển dịch sang công nghệ di động và điện toán đám mây, Nadella nhắm tới những nguồn thu lớn hơn từ những dịch vụ và ứng dụng triển khai trên nền tảng của hãng. Dù vậy, đến nay vẫn chưa thấy các nhà sản xuất lên tiếng hưởng ứng về chủ trương cởi mở này của Microsoft. Viễn cảnh bị “khóa” trong hệ sinh thái dựa trên nền tảng cùng các dịch vụ do hãng nổi tiếng độc quyền cung cấp cũng không mấy hấp dẫn với người dùng.

    “Di động và điện toán đám mây” là trên hết
    Với Nadella, tương lai của Microsoft là di động và điện toán đám mây. Trong một thế giới tồn tại cùng lúc nhiều loại thiết bị với kích cỡ màn hình khác nhau, và các hệ sinh thái cho các loại màn hình này, các dịch vụ đám mây sẽ phục vụ cho các hệ sinh thái đó, và đó là tương lai của Microsoft.

    Theo những gì đã công bố, Nadella không chỉ cố bán thật nhiều thiết bị như cách Ballmer kỳ vọng trong cuộc đua di động, mà có tầm nhìn rộng hơn, xem thiết bị là phương tiện để Microsoft triển khai những dịch vụ đám mây như Office 365, nền tảng Azure, mang lại cho người dùng cuối những trải nghiệm mới, hiệu quả hơn cho công việc và giải trí.

    Nadella luôn tin tưởng vào thế mạnh điện toán đám mây của Microsoft trước các đối thủ. Từ năm 2011, khi còn lãnh đạo bộ phận Máy chủ và Công cụ doanh nghiệp, ông đã chuyển định hướng kinh doanh từ dịch vụ khách hàng sang điện toán đám mây và dịch vụ. Nadella đã chào hàng khái niệm hệ điều hành đám mây, với sự kết hợp của Azure và Windows Server, từ giữa năm 2012. “Với sự kết hợp của Azure và Windows Server, Microsoft là công ty duy nhất cung cấp một nền tảng điện toán đám mây kết hợp giữa những tính năng công cộng, cá nhân và đám mây lai, thích hợp cho những doanh nghiệp thời đại mới, cùng mọi công việc và trải nghiệm cuộc sống số của Microsoft”, Nadella khẳng định.

    Câu thần chú “mobile fisrt, cloud fisrt” của Nadella liệu có mở ra cánh cửa thành công cho người khổng lồ phần mềm hay không chỉ có thời gian mới trả lời được. Dù gì thì một trang mới cũng đang đến với Microsoft.

    PC World VN, 08/2014

    ID: A1408_14