• Thứ Hai, 18/08/2014 09:32 (GMT+7)

    VIO 2014 - Phần mềm tăng trưởng, phần cứng suy giảm

    Nhật Thanh
    Báo cáo của Hội Tin học TP.HCM tại Toàn cảnh CNTT VN 2014 cho thấy các doanh nghiệp CNTT-TT Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn, dẫn tới sụt giảm doanh số trong mấy năm gần đây. Tuy nhiên, vẫn có những mảng sáng trên nền xám của bức tranh chung.

    Các doanh nghiệp đoạt giải, hình ảnh quen thuộc tại các sự kiện CNTT-TT.

    Nhìn lại các giải thưởng liên quan đến lĩnh vực CNTT-TT, cho dù ở cấp độ nào: nhà nước, tổ chức - hiệp hội, hội chợ… của Việt Nam trong suốt thời gian qua có thể nhận thấy một hình ảnh chung: người đoại giải, hoặc trong nhóm Top, một cách trực tiếp hay gián tiếp, luôn là những cái tên quen thuộc, lặp đi lặp lại qua nhiều năm, ở nhiều sự kiện khác nhau. Nói một cách khác, thiếu những nhân tố mới.

    Sự kiện lớn gần đây nhất, Hội thảo Toàn cảnh CNTT-TT Việt Nam 2014 (Vietnam ICT Outlook - VIO), do Hội Tin học TP.HCM tổ chức, cũng không có một kết quả khác hơn. Tuy nhiên, thông qua báo cáo, số liệu tài chính từ các doanh nghiệp, cũng như kết quả khảo sát, thống kê và phân tích của Ban tổ chức, VIO 2014 cũng phác họa ra bức tranh toàn cảnh của ngành CNTT – TT Việt Nam.

    Không mấy sáng sủa
    Một nền công nghiệp nào muốn phát triển, cũng đều phải có những tập đoàn đa ngành, đủ mạnh, đủ tầm cỡ, và với CNTT – TT không là ngoài lệ. Thông qua các giải Đơn vị CNTT-TT hàng đầu - Top 5 do Hội Tin học TP.HCM tổ chức hàng năm, mà lần mới nhất vào tháng 7/2014 vừa qua, có thể nhận biết rõ hơn về nhóm Top bao gồm các tập đoàn với những cái tên quen thuộc trong giới CNTT: FPT, Viettel, CMC, IDC…

    Nhìn chung, sau mức tăng trưởng khá tốt cho đến năm 2011, nhóm Top 5 cũng phải đối mặt với suy thoát kinh tế từ năm 2012. Doanh số của hầu hết các tập đoàn này đều giảm sút. Tuy nhiên, ưu thế của các tập đoàn đa ngành đã chứng tỏ trong những giai đoạn nhiều biến động như hiện nay. Một mặt nhờ nguồn lực lớn, mặt khác do hoạt động ở nhiều lĩnh vực nên sự có thể điều phối, hỗ trợ qua lại giúp giảm thiểu những tác động không mong muốn.

    Máy tính thương hiệu Việt một thời nổi lên với nhiều tên tuổi khá đình đám, lấn lướt cả những thương hiệu nổi tiếng thế giới như HP, Dell… Nhưng giờ đây, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đang phải chịu nhiều khó khăn nhất.

    Trước hết là do tác động của suy thoái kinh tế, doanh nghiệp nói chung đều gặp khó khăn, buộc cắt giảm chi tiêu, đầu tư, trong đó có việc hạn chế mua sắm trang thiết bị phần cứng, mà chủ yếu là PC, server. Tiếp đó, thị trường này ngày càng bị thu hẹp do sức cạnh tranh mạnh từ các thương hiệu lớn trên thế giới. Và cuối cùng, xu thế sử dụng thiết bị di động đã làm thay đổi nhanh chóng nhu cầu mua sắm trang thiết bị ở mảng tiêu dùng, khiến nhiều doanh nghiệp khó chuyển hướng bắt kịp thị trường.

    Mặc dù một số ít doanh nghiệp đã bắt đầu đưa ra vài mẫu smartphone, tablet theo xu hướng di động, nhưng chưa đủ sức thu hút người dùng.

    Doanh số của Top 5 thuộc lĩnh vực Dịch vụ tích hợp hệ thống đạt 5.800 tỷ đồng trong năm 2013, giảm so với các năm trước. Các nhà cung cấp lớn như FPT, CMC, HPT và Sao Bắc Đẩu đều gặp trở ngại với các dự án tích hợp trong giai đoạn hiện nay. Khách hàng ở nhóm này, chủ yếu là các tổ chức, doanh nghiệp, đều tiết giảm chi tiêu cho trang thiết bị hệ thống phần cứng (một khoản rất lớn trong các dự án tích hợp).

    Khác các lĩnh vực kinh doanh phần cứng đã nêu trên, thị trường bán lẻ sản phẩm CNTT-TT, mà chủ yếu là sản phẩm tiêu dùng, thiết bị phần cứng, lại tăng trưởng khá tốt trong mấy năm gần đây. Doanh số của Top 5 năm 2013 là gần 2.000 tỷ đồng. Mặc dù sức mua thiết bị CNTT giảm, nhưng bù lại các thiết bị tiêu dùng số khác, nhất là thiết bị di động lại được thị trường tiêu thụ ngày càng nhiều. Thực tế, đây là mảng kinh doanh có sức hấp dẫn, nhiều thuận lợi nhất hiện nay nhờ vào xu thế tiêu dùng các thiết bị số, thiết bị kết nối ngày càng tăng.

    Ông Nguyễn Ngọc Giao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH – KT TP.HCM, trao giải cho các doanh nghiệp.

    Tận dụng được cơ hội
    Ngành thu hút nhiều nhân lực CNTT nhất luôn là phát triển và dịch vụ phần mềm. Ngoài một vài đơn vị có những mức tăng trưởng ấn tượng trong những khoảng thời gian nhất định thì nói chung, mức tăng trưởng đều qua các năm. Theo báo cáo của HCA tại VIO 2014 thì tổng doanh số của Top 5 các đơn vị này đạt hơn 1.211 tỷ đồng (số liệu 2013, chưa tính đến gia công phần mềm xuất khẩu). Các tên tuổi lớn trong số này là FPT, HPT, CMC, Misa, Tinh Vân…

    Theo đánh giá, ngày càng nhiều tổ chức, doanh nghiệp tăng mức chi tiêu cho các hệ thống phần mềm, giải pháp xí nghiệp trong kế hoạch đầu tư cho CNTT của mình. Hơn nữa, khả năng nắm bắt, đáp ứng nhu cầu khách hàng trong nước của các đơn vị phát triển và dịch vụ phần mềm cũng ngày càng được hoàn thiện nâng cao.

    Lĩnh vực phát triển phần mềm luôn có cơ hội và cũng thuận lợi để nhiều đơn vị tham gia. Nhưng sẽ là thử thách lớn đối với những đơn vị mới chưa đủ kinh nghiệm và nhất là việc xác định mục tiêu để theo đuổi lâu dài.

    Cũng thuộc lĩnh vực phần mềm, ngành gia công PM xuất khẩu cũng đạt mức tăng trưởng liên tục, trong đó phải kể đến FPT và TMA. Tổng doanh số năm 2013 của Top 5 bao gồm FPT, TMA, Global CyberSoft, KMS và ISB là gần 3.000 tỷ đồng, tăng 22% so với năm trước.

    Phần mềm xuất khẩu hiện nay đang có cơ hội rất lớn do sự chuyển dịch nguồn cung của các thị trường Tây Âu và Nhận Bản, như một số đơn vị đã nắm bắt được. Vấn đề quay lại cũng là kinh nghiệm, nguồn nhân lực và khả năng tìm kiếm thị trường.

    Số lượng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và hạ tầng Internet – viễn thông không nhiều, nhưng lại chiếm tỷ trọng rất lớn về doanh số. Tính trong năm 2013, chỉ riêng hai đơn vị VDC và CMC đã đạt 3.000 tỷ đồng, bằng cả doanh số của Top 5 Phần mềm xuất khẩu. Hầu hết các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đều tăng trưởng ấn tượng.

    Chắc chắn, mặc dù mức độ cạnh tranh ngày càng tăng, nhưng đây cũng là lĩnh vực kinh doanh có nhiều thuận lợi hiện nay, mà trước hết được thúc đẩy bởi nhu cầu rất lớn và ngày càng tăng từ thị trường kết nối Internet, truyền thông. Không chỉ tổ chức, doanh nghiệp mà hầu như tất cả các hộ gia đình, cá nhân đều là khách hàng.

    Nội dung số là lĩnh vực cũng có mức tăng trưởng tốt trong mấy năm gần đây. Ngoài những hoạt động kinh doanh truyền thống trong mảng nội dung số như phát hành và dịch vụ game online, giải trí trực tuyến… thì quảng cáo trực tuyến ngày càng mang lại nhiều doanh số cho các đơn vị  kinh doanh. Việc người dùng chuyển sang đọc tin trực tuyến ngày càng nhiều, cộng với xu thế sử dụng thiết bị di động để làm việc giải trí đã tạo ra một thị trường quảng cáo trực tuyến lớn và tiềm năng, tạo cơ hội lớn cho các nhà cung cấp dịch vụ nội dung số khai thác.

    Hy vọng vào… “Triển vọng”
    Nhằm tạo ra những cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ, mới khởi nghiệp, cũng như sự đa dạng của giải thưởng, Ban tổ chức VIO đã bổ sung thêm 2 giải “Sản phẩm triển vọng” và “Doanh nghiệp triển vọng” vào cơ cấu giải Top 5 và Huy chương vàng tại VIO năm nay.

    Khác với các giải cũ dựa trên các tiêu chí liên quan đến kết quả kinh doanh thì hai giải “Triển vọng” mới này lại được xét trên các yếu tố hoàn toàn phi tài chính. Sản phẩm  tham gia vào giải “Sản phẩm triển vọng” phải mới, không quá 3 năm từ khi ra mắt bản thương mại; SP phải được xây dựng dựa trên các nền tảng, xu hướng công nghệ mới như điện toán đám mây, ứng dụng di động… và nhất là phải nhắm đến thị trường đại chúng. Đối với doanh nghiệp, các tiêu chí đặt ra cũng tương tự: doanh nghiệp phải hoạt động trong lĩnh vực công nghệ mới, hoặc lĩnh vực có nhiều tiềm năng như phát triển phần mềm, đào tạo nhân lực…

    Với hình thức mới này, Ban tổ chức đã nhận được sự hưởng ứng và tham gia của nhiều doanh nghiệp. Kết quả cuối cùng là đã có 3 sản phẩm và một doanh nghiệp đoạt giải. Đó là “Dịch vụ sao lưu và phục hồi dữ liệu điện toán đám mây – EasyBackup” của công ty Sao Bắc Đẩu, “Dich vụ kết nối Wi-Fi cho nhóm người dùng - Router MegaNet MS-701” của công ty Công nghệ Nguồn mở Thế Hệ Mới, và “Phần mềm nhận dạng và tách bộ - SOHO SCAN” của công ty Giải pháp số Toàn Cầu. Giải “Doanh nghiệp triển vọng” cũng đã đến với công ty Công nghệ và Đào tạo ROBUSTA.

    Xem chi tiết kết quả giải thưởng tại đây.

    PC World VN, 08/2014

    ID: A1408_67