• Thứ Năm, 15/01/2004 16:21 (GMT+7)

    Phần mềm cho công tác đền bù giải phóng mặt bằng

    Từ kết quả nghiên cứu theo đơn đặt hàng của Ban Quản Lý Dự Án Giao Thông 1 (PMU1) - Bộ Giao Thông Vận Tải, công ty Tin Học Hài Hòa đã nghiên cứu và thiết kế giải pháp tổng thể cho công tác đền bù giải phóng mặt bằng (ĐBGPMB). Giải pháp mang tính thời sự này ngay khi ra đời đã được đón chào nồng nhiệt không chỉ với các đơn vị làm công tác thiết kế, quy hoạch, địa chính... trong nước mà cả các đơn vị nước ngoài. 
    Cho đến trước năm 1998, theo PMU1 thì trong nước vẫn chưa có một giải pháp tổng thể nào cho công tác ĐBGPMB, các đơn vị như PMU1 phải làm hầu như thủ công từ công đoạn thu thập số liệu, xử lý hồ sơ, giấy tờ, tính toán, quản lý dự án đến lên phương án đền bù... Trong khi, những thông số từ công tác GPMB... ở công đoạn nào cũng đòi hỏi một sự tính toán chặt chẽ, chính xác, rõ ràng và nhanh chóng.
    Ông Nguyễn Nhật Quang, giám đốc công ty Hài Hòa cho biết: Vốn đã làm phần mềm (PM) cho ngành giao thông rất nhiều, Hài Hòa nhận thức được bài toán cho công tác ĐBGPMB là rất nan giải. Ý tưởng làm PM đã có từ lâu nhưng việc tìm hiểu nghiên cứu ra quy trình nghiệp vụ của công tác này rất phức tạp. Cho đến khi nhận được đơn đặt hàng của PMU1, Hài Hoà mới có cơ hội thực hiện ý tưởng này.

    Ba Trong Một
    Giải pháp tổng thể về ĐBGPMB do Hài Hoà thiết kế gồm 3 phần mềm chuyên dụng: CADAS, LAP và LandCE. Cả 3 phần mềm đều phát triển trên nền công nghệ GIS, cho phép người dùng lưu song song khối hình học và cơ sở dữ liệu.
    CADAS version 3.0 là bộ công cụ mạnh dùng trong môi trường AutoCAD/Map 2000/2002, trợ giúp công tác quản lý đất đai và vẽ bản đồ hiện trạng đất. Với cấu trúc topo vùng ở trong, CADAS cho phép sử dụng các bản đồ giải thửa để tạo ra như một hệ LIS (hệ ngôn ngữ thông minh). PM này có thể đọc dữ liệu của phần lớn các loại máy toàn đạc điện tử thông dụng, toạ độ ASCII hoặc nhập trực tiếp từ bàn phím. Ngoài ra, CADAS còn có các tiện ích thu phóng và bắt điểm tự động thông minh cho phép số hoá các bản đồ giải thửa nhanh chóng và chính xác. CADAS có khả năng quản lý các loại thửa phụ, thửa nhiều loại đất, thửa sử dụng chung...
    Phần mềm LAP (Land Acquisition Plan – Lập kế hoạch thu hồi đất) version 1.0 là PM chuyên dụng trong công tác tính toán ĐBGPMB. Sau khi dữ liệu đầu vào đã được chuyển sang dạng bản đồ giải thửa nhờ CADAS (hoặc các bản đồ giải thửa khác dưới dạng AutoCAD), LAP sẽ tiến hành tính toán phần diện tích thu hồi của các thửa đất, bao gồm cả nhà và các dạng thửa phụ. LAP cho phép cập nhật báo cáo chi tiết và tổng hợp một cách tự động khi thay đổi chỉ giới dự án, hoặc điều chỉnh số liệu khi có phương án nắn chỉnh tuyến. Ngoài ra, nó có thể thay mẫu hồ sơ kỹ thuật thửa đất mà không cần tính toán lại và xuất dữ liệu tọa độ ra tệp txt (văn bản) và các loại tệp dữ liệu toàn đạc điện tử phục vụ công tác cắm mốc giới...

    Còn LandCE, linh hồn của bộ 3 này, là công cụ hỗ trợ tích cực hoạt động quản lý ĐBGPMB, tái định cư. Căn cứ vào dữ liệu từ phần mềm LAP, LandCE tiến hành lập phương án đền bù cho từng hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án theo Luật đất đai và các quy định hiện hành của Nhà Nước. Người dùng sau khi có kết quả từ 2 PM trên có thể đổ trực tiếp dữ liệu vào LandCE để kết xuất ra các thông tin về phương án đền bù như: loại đền bù, giá đền bù cho từng loại nhà, đất và cuối cùng là báo cáo kết quả kiểm đếm về̀ tài sản phải đền bù, chi phí hỗ trợ tái định cư; phương án đền bù thích hợp.
    Ông Quang, giám đốc Công ty Hài Hoà cho biết: bộ 3 PM này mang đến phương án đền bù tối ưu trong các hạng mục như: đền bù về đất đai, nhà cửa, cây cối, hoa màu và các công trình kiến trúc bị thiệt hại do dự án. Để tính toán cách đền bù cho mỗi người dân, từng hộ dân,  cần có một số dữ liệu về kinh tế – xã hội như: hộ khẩu, số người trong nhà, độ tuổi mỗi người, nghề nghiệp, thu nhập hàng năm..., và chính sách đền bù rành mạch. Từng hộ dân có thể kê khai từng cái cây, từng công trình bị ảnh hưởng, số lượng, đơn giá, thành tiền... Thậm chí, LandCE còn tính toán được những khoản tiền để tái định cư. Ví dụ: một người có nhà mặt đường làm nghề chữa xe đạp, giờ bị giải toả và phải chuyển lên nhà chung cư thì cần khoản tiền tái đào tạo nghề là bao nhiêu?...

    Khách hàng nói gì?
    Ông Nguyễn Nhật Quang , phó phòng quản lý dự án 3 (PMU1) (trùng tên với ông Quang GĐ Hài Hòa) nhận xét: Ûu điểm nổi bật của LandCE là cho phép quản lý thống nhất bảng giá đền bù theo từng dự án, danh mục các loại đất, nhà, công trình theo quy định của ngành địa chính và xây dựng. LandCE có thể lên phương án đền bù chi tiết tới từng hộ dân và tổng hợp của cả dự án. Công cụ này còn giúp nhà quản lý theo dõi các nguồn vốn đền bù chi trả và tiến độ thực hiện nó. LandCE lập ra cơ sở dữ liệu, thống kê chính xác đáp ứng được các yêu cầu báo cáo  rất phức tạp. Số liệu được xử lý nhanh chóng, tiện cho công tác quản lý và kịp thời báo cáo. Đặc biệt, trong quá trình sử dụng chưa sai sót nào dẫn đến khiếu nại của người dân.
    Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, công tác ĐBGPMT ở nhiều nơi đang vấp phải những khó khăn nhất định. Do phương pháp tính toán thủ công nên phương án đền bù thường không chính xác, không hợp lòng dân, dẫn đến nhiều khiến kiện kéo dài. Do vậy, sự ra đời của phần mềm LandCE xét về mặt này có ý nghĩa xã hội rất tích cực. LandCE đưa đến kết quả khách quan, công bằng trong ĐBGPMB với mọi người dân, góp phần làm giảm tiêu cực, tăng lòng tin tưởng của người dân vào chính quyền.
    Với những tính năng đó, LandCE thực sự là một công cụ không thể thiếu của các chủ đầu tư,  ban quản lý dự án và các ban ĐBGPMB các cấp.

    Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, PM này sử dụng khá phức tạp có rất nhiều chức năng. Do đó, trong quá trình làm việc, cán bộ của Hài Hoà và PMU1 phải thường xuyên tư vấn, hỗ trợ tư vấn và đào tạo cách sử dụng PM trong quá trình thực hiện dự án. Thứ hai, để có thể thiết lập bản đồ giải thửa cho toàn bộ dự án trong CADAS và LAP đòi hỏi phải sử dụng máy tính có cấu hình đủ mạnh, (chạy trong môi trường Autocard/Map 2000/2002), dung lượng ổ đĩa lớn, điều này sẽ gây khó khăn cho các tỉnh trong việc trang bị các thiết bị.
    Hiện giải pháp này đang được PMU1 áp dụng để triển khai theo dự án tài trợ của World Bank đi qua 7 địa phương với số hộ giải toả lên tới 3.000-4.000 hộ. Ngoài PMU1, đã có khoảng vài chục đơn vị trong và ngoài nước đang sử dụng PM này. Trong đó, có những thị trường đặc biệt bán “chạy” như: Na Uy, Thụy Điển. Một số nước như: Malaysia, Thái Lan, Phần Lan, Đan Mạch, Tây Ban Nha đang đăng ký sử dụng.
    Khi được hỏi: “vì sao PMU1 và một số nước khác như Na Uy, Thụy Điển lại chọn PM của Hài Hòa mà không phải của một công ty nước ngoài khác?”, ông Quang (Hài Hoà) tiết lộ: “Đây chính là một phát hiện thú vị. Trước khi phát triển PM về ĐBGPMB, chúng tôi cũng để tâm tìm kiếm sản phẩm đã có trước đó để học hỏi. Tuy nhiên, đến thời điểm đó, dường như chưa có một PM thương mại nào như vậy, dù là trong và ngoài nước. Chúng tôi tự lý giải cho sự vắng bóng này là vì, thế giới, nhất là các nước phát triển, người ta đã đi qua giai đoạn đô thị hóa từ trước khi công nghiệp PM phát triển. Còn những nước đang phát triển như Việt Nam, bây giờ mới có điều kiện đô thị hóa. Bản thân các quy định trong luật đất đai của Việt Nam hết sức chi tiết và đầy đủ, bài toán của Hài Hòa do có một nền tảng như vậy cũng trở nên hết sức bao quát trong mọi tình huống.”

    Ông Quang cho biết, các PM này đang tiếp tục được hoàn thiện và sẽ được tiếp thị mạnh ra thị trường trong thời gian tới. Giá bán dự kiến của CADAS và LAP khoảng 500 USD/gói, LandCE khoảng 1.000 – 1.500 USD. Ngoài ra, Hài Hoà sẽ nhận làm theo đơn đặt hàng riêng biệt phù hợp với yêu cầu của khách hàng.

    Thu Hiền

    ID: B0310_36