• Thứ Sáu, 16/01/2004 09:04 (GMT+7)

    1001 Quản lý nhà nước về CNTT ở địa phương bất cập!

    Trong nhiều năm dài, quản lý nhà nước về CNTT của Việt Nam rơi vào tình trạng “năm cha ba mẹ” (ví dụ, riêng từ 1998 có 4 Bộ: Bộ KHCN&MT, Bộ Công Nghiệp, Bộ GD&ĐT, Tổng Cục Bưu Điện chia nhau quản lý 6 việc về CNTT; Xem bài “CNTT Việt Nam - 20 năm quản lý gập ghềnh”, PC World B, 4/2003). Sau khi Bộ BCVT được thành lập (8/2002) tình trạng trên mới chỉ được chấm dứt và thu về một mối ở cấp trung ương. Tại các địa phương, tình trạng chia cắt quản lý CNTT vẫn tiếp diễn, có nơi đầu mối là Sở KHCN, có nơi đầu mối là Văn phòng UBND tỉnh/thành phố.
    Việc thiếu một cơ quan quản lý thống nhất  về CNTT ở địa phương cộng với thiếu sự chỉ đạo cụ thể từ cấp trên tồn tại bấy lâu nay là điều mà hẳn ai cũng biết. Nhưng có lẽ cụ thể “thiếu” như thế nào, bất cập ra sao thì không hẳn ai cũng thấu. Tại 2 cuộc tọa đàm diễn ra ở TP.Hồ Chí Minh (1/7/2003) và Hà Nội (17/7/2003) do Ban Chỉ Đạo Quốc Gia về CNTT tổ chức, những bất cập trên lần đầu tiên đã được mổ xẻ, đào xới với diện rộng. PC World B xin dành kỳ 1 của diễn đàn này để ghi nhận những bức xúc của người đang tạm giữ vai trò “trong cuộc” tại các địa phương.

    Chưa Có Mô Hình Quản Lý

    Trước khi Bộ BCVT ra đời, việc quản lý CNTT tại các địa phương hẳn nhiên được hiểu tương tự như mô hình cấp trung ương, nghĩa là, Bộ Công Nghiệp quản lý một chút thông qua Sở Công Nghiệp, Bộ KHCN&MT quản lý một chút thông qua Sở KHCN&MT... Tuy nhiên, kể từ sau khi Bộ mới này ra đời, chức năng quản lý của các cơ quan trên với CNTT tại các địa phương bị buông lỏng bởi những dấu hỏi lớn.
    Chính những người đang được giao trọng trách quản lý CNTT tại các địa phương cũng đang băn khoăn vì họ không hiểu quản lý nhà nước về CNTT bao gồm những gì? Tổ chức ở cấp tỉnh ra sao? Triển khai như thế nào? Vì họ chưa nhận được sự hướng dẫn gì cả.

    Ông Chánh Văn Phòng UBND tỉnh Trà Vinh thắc mắc: “Không biết Sở KHCN có còn vai trò quản lý CNTT nữa không? Nếu có thì chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy này thực hiện đến đâu?” Trong khi chưa rõ ràng, các Sở này vẫn phải chia sẻ phần việc quản lý CNTT tại địa phương theo kiểu “vừa làm vừa nghe ngóng”, thậm chí có thể coi  là cầm chừng. Còn với văn phòng UBND tỉnh thì chức năng, nhiệm vụ về quản lý CNTT chỉ được hiểu là công việc giao thêm, kiêm nhiệm. Do vậy, thời gian và con người đầu tư cho việc quản lý này không được đầy đủ. Sự không rõ ràng này dẫn đến việc cả văn phòng UBND tỉnh lẫn Sở KHCN đều không thể thực hiện đầy đủ chức năng tư vấn, tham mưu cho lãnh đạo tỉnh.
    Không kể Trà Vinh, nhiều tỉnh thành khác, thậm chí thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, công việc quản lý CNTT của cả một tỉnh, thành phố hiện nay chỉ được gói gọn bởi một phòng, ban trực thuộc Sở KHCN hay văn phòng UBND. Với một cơ cấu quản lý như vậy họ thiếu hụt cả về công cụ quản lý lẫn bộ máy thực hiện.

    Thiếu Định Hướng Phát Triển Và Chuẩn Mực Để Thực Hiện
    Trong khi chưa có mô hình quản lý chính thức do Nhà Nước và Bộ BCVT hướng dẫn, một số đơn vị ở địa phương vẫn đang phải lĩnh trách nhiệm thực thi quản lý với rất nhiều lúng túng và khó khăn, trong sự mơ hồ về định hướng và trách nhiệm.
    Theo bà Nông Thị Ngọc Minh, giám đốc Sở KHCN Đà Nẵng, thì hệ quả của việc nhận thức không rõ ràng về chức năng quản lý CNTT ở địa phương kéo theo suy nghĩ mơ hồ về định hướng phát triển CNTT. So với nhiều tỉnh thành khác thì Đà Nẵng đã làm được khá nhiều việc để thúc đẩy các hoạt động CNTT như thành lập Trung Tâm CNpPM Đà Nẵng, nhưng bản thân những người trong cuộc lại không hiểu mình đi như vậy có đúng với định hướng của Nhà Nước không? Có kịp với yêu cầu không? Cơ quan quản lý CNTT ở Đà Nẵng hiện đang băn khoăn trước những câu hỏi như: Đà Nẵng đầu tư và triển khai phát triển CNpPM có đúng hay không? Có cần quy hoạch phát triển riêng không? ...

    Cho đến nay, ngoài Đà Nẵng, rất nhiều tỉnh thành khác cũng vấp phải khó khăn là thiếu nhân lực cho tất cả các chương trình CNTT. Các lớp học về quản lý CNTT, quản lý dự án CNTT, các lớp đào tạo cán bộ quản lý CNTT từ cấp huyện và sở ban ngành đều chưa được tổ chức một cách thống nhất và đầy đủ. Do thiếu một bộ phận đứng ra làm đầu mối nên việc tổ chức thực hiện các hoạt động đào tạo tại các tỉnh hiện nay đều phụ thuộc phần lớn vào khả năng cung ứng của các bộ phận khác trong xã hội.
    Ngoài ra, các đại biểu còn đề cập  đến việc xây dựng và thẩm định các đề án CNTT tại địa phương gặp rất nhiều lúng túng. Khi vấn đề quản lý thiếu những chuẩn mực, định mức và hướng dẫn cụ thể, còn bản thân những người thẩm định lại thiếu những công cụ và bộ máy cần thiết để thực hiện, thì sự ách tắc của nhiều hoạt động sau đó là điều tất yếu xảy ra.

    Bao giờ thì “kiện toàn”?
    Việc chỉ có cơ quan quản lý cấp trung ương mà thiếu đi một bộ máy chuyên trách ở địa phương được ví như con rắn có đầu mà cụt đuôi.
    Một vị đại diện tỉnh Thừa Thiên - Huế nhận xét: Trong tình trạng hiện nay, đối tượng quản lý thì đã có nhưng chủ thể quản lý và công cụ thì chưa có. Việc thành lập Bộ BCVT chưa thể gọi là đã hoàn thiện vấn đề chủ thể quản lý vì  bộ này đã tổ chức quản lý CNTT ra sao trong một năm qua? Việc liệu có một cơ quan cấp Sở (ví như Sở BCVT) ở cấp địa phương để hoàn thiện nốt việc thống nhất quản lý nhà nước về CNTT vẫn chưa được trả lời rõ ràng. Trong khi trách nhiệm và quyền  hạn của các ban khác như: Ban chỉ đạo quốc gia về CNTT, Ban điều hành giúp việc cho Ban chỉ đạo tại địa phương lại chưa được rõ ràng.  Như vậy, “Trung ương thì còn hổng, địa phương thì bị bỏ trống hoàn toàn”.

    Bà Nông Thị Ngọc Minh bức xúc: BCĐ CNTT quốc gia đã qua 4 phiên họp toàn thể, ở phiên họp nào cũng đề cập đến “gấp rút, kiện toàn”, nhưng bao giờ tiến hành thực hiện việc “gấp rút, kiện toàn”, kế hoạch thế nào, biện pháp ra sao, bao giờ tạm gọi là đạt yêu cầu thì không rõ!
    Kết luận về hiện trạng triển khai CNTT tại các địa phương, một vị lãnh đạo, chịu trách nhiệm quán xuyến công tác quản lý CNTT tỉnh Tây Ninh, gói trong 3 chữ: “Lãng phí, lúng túng và chờ đợi”. Lúng túng thì đã thấy rồi. Còn chờ đợi  được hiểu, đầu tiên là chờ  một kế hoạch tổng thể, chờ  kế hoạch năm, sau đó chờ  phần mềm dùng chung, chờ  đường truyền của Bộ xuống các tỉnh, huyện... Còn lãng phí  chính là thực tế triển khai vô tội vạ các dự án CNTT tại các tỉnh tốn rất nhiều tiền của, điển hình như việc xây dựng các Website, mua phần mềm chung, tổ chức nối mạng..., sau khi xong được giai đoạn đầu thì chẳng biết phải làm gì thêm nữa.

    Thu Hiền

    ID: B0309_0