• Thứ Năm, 08/01/2004 17:44 (GMT+7)

    Câu chuyện Việt hóa của Microsoft

    Đầu tháng 5/2003, một thông tin thời sự mà người Việt Nam không thể bỏ qua - Microsoft quyết định tái triển khai kế hoạch Việt hoá các sản phẩm của hãng. Ông Anas Abbar - giám đốc chương trình toàn cầu hoá sản phẩm Microsoft lần đầu tiên có chuyến làm việc tại Việt Nam về kế hoạch này. Tuy nhiên, người Việt Nam có thực sự được hưởng lợi từ hãng phần mềm “khổng lồ” này hay không?

    Trong lịch sử, Microsoft đã từng có ý định Việt hoá Windows 95 cùng Office 97 nhưng không thành công, bởi thiếu các tiêu chuẩn công nghệ. Kế hoạch Việt hóa lần này, theo nhiều chuyên gia đánh giá là có khả năng thành công hơn vì VN đã thống nhất sử dụng  Unicode.

     

    Vậy với kế hoạch này của Microsoft, người Việt Nam sẽ được thụ hưởng gì?

     

    Một điều không cần bàn cãi là Microsoft đã và đang chiếm tuyệt đại đa số thị trường Việt Nam về HĐH và ứng dụng trên máy tính. Vì thế, bất cứ những gì hãng này làm ra liên quan đến chữ Việt trên máy tính đã và sẽ có ảnh hưởng rất lớn. Việc bản địa hoá một cách thật sự và triệt để sẽ tạo cơ hội cho người dùng tận dụng mọi khả năng của máy tính mà hiện nay vẫn còn sự chi phối của tiếng Anh, đồng thời sẽ lôi cuốn thêm những người dùng khác chỉ quen thuộc với tiếng Việt. “Đây cũng là một cơ hội rất tốt để các công ty phần mềm Việt Nam tham gia vào một công trình hay và có ý nghĩa”, một số chuyên gia CNTT Việt Nam ở nước ngoài đã bình luận như vậy khi trao đổi cùng PC World.

     

    Cách thứ nhất: Áo khoác khuyến mãi

     

    Ông Anas Abbar cho biết hãng sẽ bắt đầu với việc Việt hoá bản Windows XP và bộ phần mềm văn phòng mới nhất - Office 2003 (gồm Word, Excel, PowerPoint và Outlook). Những phần mềm này sẽ có giao diện sử dụng bằng tiếng Việt, từ các thực đơn đến các thông tin cài đặt, thông báo lỗi (trừ phần trợ giúp kỹ thuật vẫn bằng tiếng Anh). Cách thức thực hiện là tạo ra một phần mềm giao diện mới bằng tiếng Việt và cài trực tiếp lên phiên bản tiếng Anh, gọi là Language Interface Pack (LIP). Khi giao diện chuyển sang tiếng Việt thì không có khả năng chuyển ngược lại giao diện tiếng Anh nữa (nếu muốn tiếng Anh thì cài lại bản gốc).

     

    Đúng là những sản phẩm bản địa hóa sẽ lôi cuốn được những người bắt đầu sử dụng máy tính, hoặc những người dùng quen thuộc với tiếng Việt. Điều này, ở một góc độ, sẽ đóng góp vào sự phát triển ứng dụng CNTT tại Việt Nam. Nhưng điều đáng lưu ý là người dùng chỉ có được phiên bản Windows và Office tiếng Việt miễn phí nếu họ đang dùng các sản phẩm có bản quyền của Microsoft. Như vậy, với tỷ lệ mà Microsoft đưa ra là 95% phần mềm của hãng ở Việt Nam bị vi phạm bản quyền thì số lượng người tiếp cận được với các phiên bản tiếng Việt là quá nhỏ, và nhiều khi, chính những đối tượng này lại không thực sự có nhu cầu sử dụng các phiên bản tiếng Việt. Nói cách khác, người dùng muốn có HĐH Windows và bộ Office tiếng Việt thì trước hết, họ cần phải mua sản phẩm “chính hiệu con nai vàng” Microsoft để cài lên máy tính của mình. Bản chính hiệu, có nghĩa là giá cũng sẽ “chính hiệu”.

     

    Và Microsoft chỉ có một luật chơi cho toàn thế giới: Chính sách một giá, không có mức giá riêng cho bất cứ thị trường nào (xem PC World VN, 8/1999, trang 33).

     

    Lấy mốc hiện tại, theo tính toán của phái đoàn Liên Minh Châu Âu (EU) tại Việt Nam thì giá của HĐH Windows XP và bản Office của Microsoft bản chuẩn là 560 USD/bản; bản chuyên nghiệp (Pro) là 800 USD/bản. Với mức GDP trung bình 440 USD/người/năm thì mỗi người Việt phải mất tương ứng 1 năm 3 tháng và 1 năm 10 tháng GDP chỉ để mua bản Windows và Office của Microsoft. Việc mua phần mềm có bản quyền với mức giá như vậy là điều không đơn giản đối với đa số người dùng Việt Nam, điều không đơn giản đó có lẽ cũng phải tồn tại trong một khoảng thời gian khá dài nữa.

     

    Cách thứ hai: Áo khoác may liền

     

    Đại diện của Microsoft cho biết họ cũng đang cân nhắc việc tích hợp trực tiếp bộ LIP vào phiên bản tiếng Anh để tạo ra một sản phẩm dành riêng cho thị trường Việt Nam. “Theo cách đó, người dùng Việt Nam sẽ được hưởng mức giá rẻ hơn rất nhiều so với việc mua bản quyền phiên bản tiếng Anh”, ông Anas nói. Tuy nhiên, vấn đề người dùng quan tâm là mức giá cụ thể thì ông không tiết lộ. Còn ông Ngô Phúc Cường, trưởng đại diện Microsoft Việt Nam thì nói với PC World rằng mọi việc đang ở trạng thái “chờ xem” (wait and see!).

     

    Tới đây, 2 kịch bản có thể xảy ra:

     

    a. Hoặc là phiên bản tiếng Việt có giảm, thậm chí giảm tới 50% so với mức giá của phiên bản tiếng Anh. Khi đó đông đảo người dùng Việt Nam hiện vẫn khó có thể mua được;

     

    b. Hoặc là phiên bản tiếng Việt sẽ giảm mạnh nữa, giảm đến mức phong trào phát triển phần mềm mã nguồn mở khó có thể phát triển, và người dùng Việt khó mà không dùng phiên bản tiếng Việt của công ty Mỹ này.

     

    Tuy nhiên, không ai dám chắc giá sẽ giảm mãi. Trường hợp này, nếu giá phiên bản tiếng Việt tăng lên, cùng với sự thắt chặt của luật bản quyền, người dùng khi đó ở thế “đâm lao thì phải theo lao”, không thể có sự lựa chọn thứ hai.

     

    Mặt khác, cùng với thời gian, những người dùng phiên bản tiếng Việt sẽ thành thạo và vì các lý do khác nhau có thể có nhu cầu dùng bản tiếng Anh. Nhưng cái “áo khoác” đã may liền vào thân, không thể cởi được, muốn dùng tiếng Anh xin mời mua bản khác! 

     

     Rõ ràng, phải tìm con đường để thoát khỏi thế bị động trong mọi trường hợp. Phần mềm mã nguồn mở chính là một lối thoát như vậy (xem PC World B 12/2003).

     

    Nếu chúng ta mất tập trung trong việc mở con đường chiến lược này, thì mọi điều sẽ trở nên quá muộn.

     

    Và suy cho cùng, như một chuyên gia CNTT người Việt ở nước ngoài nhận định, “việc quyết định chọn và dùng phần mềm nguồn mở trong bối cảnh quốc gia vẫn phải dựa trên những cơ sở và tính toán sâu xa hơn chuyện bản địa hóa hay các thương lượng thương vụ với một nhà cung ứng sản phẩm”. 

     

    P.V

    ID: B0307_14