• Thứ Hai, 01/03/2004 11:31 (GMT+7)

    Ứng dụng CNTT cần rất nhiều luật

    Bài toán đặt ra: Việt Nam cần có một khung pháp lý về công nghệ thông tin (CNTT) cho việc phát triển CNTT trong nước và cả trong mối quan hệ với quốc tế.

    Kinh nghiệm của các nước đi trước cho thấy: một trong những vấn đề bức thiết là phải xây dựng khung pháp lý cho triển khai tin học hóa quản lý nhà nước, số hóa các hoạt động sản xuất kinh doanh và xúc tiến thương mại điện tử. Đây là một trong những tiền đề quan trọng tạo lợi thế cho mỗi nước tham gia hội nhập môi trường toàn cầu hóa kinh tế.

    Trong khi chưa xây dựng được một khung pháp lý ở quy mô quốc gia trong mối quan hệ với quốc tế, tình trạng các bộ, ngành, địa phương đầu tư những đề án (ứng dụng và phát triển CNTT) cục bộ với hình thức tổ chức chỉ đạo chồng chéo và phân tán như hiện nay sẽ tạo nguy cơ gây ra những lãng phí và tổn thất không lường trước được. Tổn thất trước mắt là do có nhiều nội dung bị đầu tư trùng lắp, các nguồn lực thông tin, tri thức quốc gia không được thống nhất tổ chức xây dựng, khai thác, bảo vệ...

    Đáng lo ngại hơn là những tổn thất tiềm ẩn phát sinh sẽ không chỉ về mặt kinh tế mà cả về khả năng các nguồn lực, tài nguyên thông tin, sở hữu trí tuệ quốc gia bị xâm phạm, chiếm hữu trong bối cảnh hội nhập với môi trường toàn cầu hóa. Vấn đề lo ngại này đang trở thành hiện thực, khi Hiệp Định ASEAN Điện Tử và đặc biệt là Hiệp Định Thương Mại Việt-Mỹ sẽ được đưa vào thực thi. Tiếp đến là khi nước ta chuẩn bị gia nhập WTO...

    Luật nào để phát triển CNTT và tin học hóa?
    Để tạo điều kiện cho hội nhập với môi trường toàn cầu hoá kinh tế, nhiều nước đã sớm xây dựng và ban hành hệ thống các luật mới liên quan đến CNTT, làm cơ sở để sửa đổi, bổ sung thêm những điều luật trong hệ thống luật pháp truyền thống. Kinh nghiệm của các nước cho thấy nhóm luật CNTT có thể gồm những luật chính sau đây :
    1. Luật khung về khuyến khích tin học hoá.
    2. Luật phổ cập và khuyến khích sử dụng hệ thống thông tin.
    3. Luật bảo vệ các chương trình máy tính.
    4. Luật khuyến khích phát triển phần mềm.
    5. Luật khung về viễn thông.
    6. Luật kinh doanh dịch vụ thông tin và truyền thông.
    7. Luật quản lý truyền hình cáp.
    8. Luật thanh toán và chuyển tiền điện tử.
    9. Luật kinh doanh các dịch vụ viễn thông.
    10. Đạo luật Chữ ký điện tử.
    11. Đạo luật giáo dục và đào tạo trên mạng.
    12. Đạo luật về khám chữa bệnh qua mạng.

    Đối với Việt Nam, ít ra có một số luật quan trọng cần gấp rút tiến hành xây dựng từ năm 2002:
    1- Luật khung về khuyến khích tin học hoá: Nhằm khuyến khích quá trình thông tin hoá trong phạm vi toàn xã hội, đặt nền móng cho triển khai ứng dụng và phát triển CNTT hướng tới một xã hội tri thức,... Trong đó, có những quy định về việc hình thành kế hoạch khuyến khích thông tin hoá và hệ thống khuyến khích thông tin hoá.

    2- Luật về việc phổ cập và khuyến khích sử dụng hệ thống thông tin điện tử: Nhằm góp phần đặt nền móng cho một xã hội thông tin thông qua việc khuyến khích phát triển, mở rộng và sử dụng hệ thống thông tin và việc quản lý hay vận hành ổn định hệ thống thông tin.

    3- Luật bảo vệ các chương trình máy tính: Đấu tranh để sử dụng các chương trình máy tính một cách không gian lận và thúc đẩy ngành công nghiệp và công nghệ liên quan đến lập trình và phần mềm. Đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc dân thông qua việc bảo vệ quyền tác giả của các công trình là chương trình máy tính. Đặc biệt, Luật xác định các hành vi được coi là tội sao chép trộm, và khung các hình phạt. 

     4- Luật thúc đẩy việc phát triển phần mềm: Hình thành và phát triển ngành công nghiệp phần mềm trong nền kinh tế quốc dân:
    Tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển và lưu hành phần mềm;
    Đào tạo và hỗ trợ phát triển các nhân viên kỹ thuật; 
    . Tạo các nhu cầu mới về phần mềm và hệ thống.
    Một loạt những tiêu chuẩn như chuẩn chất lượng sản phẩm, chuẩn đánh giá kỹ thuật, chuẩn về giá cả kinh doanh phần mềm... cũng được đề cập.

    5- Một số đạo luật bổ sung quan trọng cần tham khảo từ các nước: như các Đạo Luật về Tội phạm Máy tính, về Chữ ký Điện tử và Công chứng Điện tử, về Công khai hoá các hoạt động của Chính Phủ (minh bạch các hoạt động hành chính công trên môi trường thông tin hoá, đặt ra những yêu cầu mới về quản lý và an toàn thông tin cùng cách thức quản lý thông tin có hiệu quả ), và Đạo Luật về giao dịch Điện tử và Quy trình Ban hành Văn bản Điện tử.

    ID: B0203_20