• Thứ Ba, 30/03/2004 14:21 (GMT+7)

    Quyết định 72/2002/QĐ-TTG: Hơn bao giờ hết, cảnh giác với lãng phí!

    Ngày 10/6/2002, Phó Thủ Tướng Phạm Gia Khiêm đã ký Quyết Định 72/2002/QĐ-TTg về việc thống nhất dùng bộ mã các ký tự chữ Việt theo tiêu chuẩn TCVN 6909:2001 trong trao đổi thông tin điện tử giữa các tổ chức của Đảng và Nhà Nước kể từ ngày 1/1/2003.

    Cuối cùng, sau bao nhiêu mong đợi, việc thống nhất bộ mã các ký tự chữ Việt trong trao đổi thông tin điện tử sắp trở thành hiện thực. Tuy nhiên, liệu đây có phải là một sự thống nhất trọn vẹn hay không? Và làm sao để cái giá phải trả cho sự thống nhất đó không là quá lớn đối với Nhà Nước, với xã hội? Đó quả là một "bài toán" không dễ giải (mặc dù tưởng rất đơn giản) đối với các cơ quan chức năng; và để giải được nó thì nhất thiết không thể thiếu cái tâm trong sáng.

    Trước hết, cảm giác của chúng tôi khi đọc Quyết Định quan trọng này là người "chấp bút" văn bản đã tạo nên những quy định chưa được rõ ràng và còn thiếu chặt chẽ.

    Chẳng hạn, Điều 3 quy định: "Giao Bộ Khoa Học, Công Nghệ và Môi Trường (KHCN&MT) chủ trì và phối hợp với Ban Chỉ Đạo CNTT các cơ quan Đảng, Bộ Tài Chính và Ban Điều Hành Đề Án "Tin học hóa quản lý hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2005" (gọi tắt là Ban Điều Hành 112) hướng dẫn triển khai thực hiện việc chuyển đổi sang bộ mã TCVN 6909:2001". Ở đây, không thấy đề cập tới vai trò, trách nhiệm của Ban Chỉ Đạo Chương Trình Hành Động Triển Khai Chỉ Thị 58/CT-TW của Bộ Chính Trị (gọi tắt là Ban Chỉ Đạo 58), mà lẽ ra cần phải có. Bởi đây là Ban Chỉ Đạo CNTT Việt Nam (tên giao dịch quốc tế của Ban 58), và Ban Chỉ Đạo 58 là cơ quan thảo luận, đề xuất với Chính Phủ chính sách sử dụng bộ mã chữ Việt theo TCVN 6909:2001 trong khu vực nhà nước.

    Mặt khác, tuy trách nhiệm của Ban Chỉ Đạo 58 không được đề cập tới nhưng tại Điều cuối của Quyết Định thì lại buộc: "... Ban Chỉ Đạo Chương Trình Hành Động Triển Khai Chỉ Thị 58/CT-TW chịu trách nhiệm thi hành Quyết Định này". Quả thật, đó là sự quy định "chồng chéo" trong một văn bản rất cần sự rõ ràng.

    Thứ hai, theo Điều 2 của Quyết Định: "Việc chuyển đổi các cơ sở dữ liệu đang lưu trữ theo các bộ mã khác với TCVN 6909:2001 của các tổ chức sẽ được thực hiện từng bước sang bộ mã TCVN 6909:2001 tùy theo tính cấp bách, quy mô và phạm vi phục vụ, nhu cầu của từng tổ chức". Thế nào là "tính cấp bách", là "quy mô" và "phạm vi phục vụ", "nhu cầu" của từng tổ chức? Điều này rất cần các cơ quan chức năng sớm xác định thật rõ ràng, chi tiết,và chặt chẽ. Nếu không, các cơ quan triển khai sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

    Thứ ba, Quyết Định "giao Bộ Tài Chính phối hợp với Bộ KHCN&MT xây dựng phương thức và kinh phí thực hiện cung cấp các công cụ chuyển đổi, phần mềm cơ bản hỗ trợ bộ mã TCVN 6909:2001".

    Theo chúng tôi, cần hết sức tỉnh táo để tránh bằng được sự lãng phí có thể xảy ra khi quy định ngân sách cho việc chuyển đổi cơ sở dữ liệu sang bộ mã mới. Kịch bản của một "Y2K" rất có khả năng lặp lại, nếu không có những quy định về ngân sách một cách hợp lý, chặt chẽ, với mục tiêu tiết kiệm được đặt lên hàng đầu thì rất khó tránh khỏi tình trạng các cơ quan triển khai "thổi phồng" khối lượng cơ sở dữ liệu, công việc cần thực hiện để rút tiền Nhà Nước.

    Thứ tư, theo chúng tôi, Bộ KHCN&MT cần xác định rõ chức năng quản lý nhà nước và tạo lập chính sách trong vấn đề này, tránh tình trạng "vừa đá bóng vừa thổi còi". Bộ không nên "làm đầu mối cung cấp các công cụ chuyển đổi và phần mềm cơ bản hỗ trợ bộ mã TCVN 6909:2001", mà cần lập một hội đồng đánh giá và tổ chức đấu thầu rộng rãi để có thể chọn được những công cụ chuyển đổi và phần mềm hỗ trợ một cách chính xác và khách quan nhất.

    Thứ năm, chúng tôi thực sự băn khoăn khi thấy Quyết Định này chỉ áp dụng trong trao đổi thông tin điện tử giữa các tổ chức Đảng và Nhà Nước mà không đề cập gì tới khu vực "phi Nhà Nước" - phần còn lại vô cùng lớn của xã hội, thậm chí một lời khuyến cáo sử dụng TCVN 6909:2001 cũng không thấy. Như vậy, liệu có phải là một sự thống nhất trọn vẹn và ai dám chắc chắn rằng sau Quyết Định này, tình trạng "loạn" bộ mã các ký tự chữ Việt sẽ hoàn toàn chấm dứt?

    Đặng Kim Long

     

    ID: B0207_19