• Thứ Hai, 30/08/2004 14:51 (GMT+7)

    Liên kết ngành CNTT - TT Việt Nam: "Nối mạng" tăng cạnh tranh

    Các thành viên Cluster Viet Nam gặp gỡ các đối tác
     

    Cluster ICT (liên kết ngành CNTT - truyền thông)  VN là một 'hội' các doanh nghiệp, tổ chức... có liên quan đến CNTT, hợp tác  cùng vượt qua những vấn đề không thể tự giải quyết ở quy mô từng đơn vị nhằm tìm kiếm cơ hội kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

    Ra đời

    Cluster là hiện tượng các DN, tổ chức nhiều lĩnh vực (sản xuất, đào tạo, nghiên cứu...) chung ngành nghề cùng liên kết, chia sẻ với nhau thông tin thị trường, nguồn vốn, đào tạo, kinh nghiệm... Cluster rất phổ biến trên thế giới, điển hình là các cluster tài chính New York, điện ảnh giải trí Hollywood, thời trang Milan, trung tâm du lịch mua sắm Bangkok...

    Cluster ICT VN được thành lập đầu năm 2003, thuộc dự án VNCI (Vietnam Competitiveness Initiative)- nâng cao năng lực cạnh tranh cho các DN vừa và nhỏ VN (DNVVN). Dự án  kéo dài 3-5 năm, do công ty tư vấn Development Alternatives, Inc (DAI), Hoa Kỳ thực hiện dưới sự tài trợ của UNSAID (Tổ Chức Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ). Đây là dự án mở rộng của VNCI sau giai đoạn thí điểm dự án hỗ trợ nâng cao khả năng cạnh tranh cho các cluster ngành trái cây nhiệt đới, gốm sứ Bát Tràng và phần mềm năm 2002.  Sau hơn một năm, cluster ICT VN đang tăng số lượng và sự đa dạng thành viên (TV), ban đầu 20 nay đã hơn 40 TV, gồm các công ty CNTT - truyền thông, ĐH, trung tâm đào tạo, cơ quan chính phủ, hiệp hội và đơn vị nước ngoài như Harvey Nash, IDG.

    Thành viên và cương lĩnh

    Tất cả các chủ thể có liên quan đến ngành CNTT đều có thể tham gia. Đây là hoạt động networking (nối mạng) có tính chất tự nguyện, không thu phí . Các công ty và tổ chức muốn tham gia có thể liên hệ với VNCI hoặc các TV cluster.

    Cơ chế hoạt động của cluster:  Các TV cùng xác định các kế hoạch hoạt động chung và mỗi TV cam kết tham gia ít nhất một chương trình hành động. Các hoạt động được điều phối bởi các nhóm trưởng của các nhóm hành động. Các TV có sáng kiến hành động được đưa ra thực hiện nhằm đem lại lợi ích chung cho các TV. Toàn bộ cluster có thể nhóm họp định kỳ (1-2 lần/tháng), các nhóm hành động có thể nhóm họp thường xuyên hơn để thực hiện các mục tiêu đã định.

    Nhiệm vụ chung của cluster: Hợp tác và tận dụng những điểm mạnh của ngành để có thể cung cấp các giải pháp, tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả và năng lực cạnh tranh cho Việt Nam cũng như nền kinh tế thông tin toàn cầu.

     

    NHỮNG MÔ HÌNH THÀNH CÔNG CỦA LIÊN KẾT
    NGÀNH PM TRÊN THẾ GIỚI

     
     

    Nổi trội nhất ở các nước phát triển là thung lũng Silicon, Hoa Kỳ. Tại các nước đang phát triển, nỗ lực xây dựng các khối liên kết ngành trong lĩnh vực CNTT thường song song với sự hỗ trợ của chính phủ, địa phương là sự hỗ trợ của các tổ chức phát triển quốc tế hoặc các công ty đa quốc gia về CNTT. Tại Srilanka, cluster đã hình thành và xây dựng các vườn ươm công nghệ (incubators), trung tâm kiến thức (Center of Excellence), liên kết với các mạng lưới người Srilanka ở nước ngoài để thực hiện các dự án qua mạng, xây dựng quỹ học bổng về đào tạo điện tử (E-learning microscholarship), cùng với chính phủ xây dựng lộ trình Srilanka điện tử và thu hút được khoản đầu tư 50 triệu USD của Ngân Hàng Thế Giới. Ở Macedonia, nhóm liên kết ngành đã xác định được thị trường 'niche' là hệ thống giải pháp ngân hàng cho khối nước Đông Âu, giải pháp hỗ trợ kinh doanh cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt đi vào hướng chuyên sâu về đa phương tiện và đồ họa. Từ liên kết ngành, nhóm đã xây dựng được tầm nhìn đến năm 2010, tăng trưởng doanh thu phần mềm từ 50 triệu USD (2003) lên 150 - 200 triệu USD.

     

    Một số hoạt động cụ thể

    Thời gian đầu, dự án có một số hoạt động hỗ trợ nâng cao kiến thức kinh doanh, quản lý chất lượng PM của các TV doanh nghiệp PM trong cluster, cụ thể:

    Mời chuyên gia đầu tư mạo hiểm của Mỹ đào tạo kỹ năng thâm nhập thị trường Mỹ, lập kế hoạch marketing (tháng 9/2003)

    Mời tổ chức thẩm định chất lượng QAI (Ấn Độ) đào tạo chuẩn chất lượng CMM - Mời chuyên gia tư vấn của GeekCorps (Mỹ) làm việc trực tiếp với một số công ty PM nhằm giúp nâng cao chất lượng và qui trình làm PM.

    Tổ chức cho 8 công ty CNTT - truyền thông VN sang tiếp cận thị trường Mỹ (giữa năm 2003).

    Sau hơn 1 năm hoạt động, dự án tuy chưa cho kết quả đong đếm được nhưng đã hình thành chiến lược liên kết ngành và một hệ thống chương trình hành động. Các nhóm chương trình hành động có trưởng nhóm là một hoặc hai đơn vị trong cluster.

    Nhóm xây dựng website/cổng thông tin: Phát triển thương hiệu và trao đổi thông tin, tạo cơ hội kinh doanh và đầu mối điều phối chung.

    Nhóm xây dựng chất lượng PM: Tổ chức hội thảo trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kiến thức tạo cơ sở hình thành hợp đồng tư vấn chung. Cuối tháng 7/2003, FPT và EDT, hai TV của nhóm đã tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chất lượng quy trình sản xuất PM.

    Nhóm giáo dục đào tạo: Nhiệm vụ xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu các TV, khai thác cơ hội đào tạo từ nhiều nguồn, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm quản lý kinh doanh. Thames Business School/Aptech vừa tổ chức khóa học 'Kỹ năng động viên người lao động' cho các lãnh đạo, trưởng dự án của mọi TV cluster(tháng 7/2003).

    Nhóm dự án chung: Chia sẻ thông tin các dự án PM lớn, tăng khả năng trúng thầu dự án PM lớn khi từng TV có thế mạnh riêng đảm bảo thực hiện được hợp đồng.

    Nhóm thông tin: Khuyếch trương sự liên kết ngành, hướng dẫn ứng dụng CNTT trong nước.

    Nhóm tương tác chính sách:Bắc cầu giữa cluster với các cơ quan chính sách, cơ quan quản lý Nhà Nước (NN). Tạo môi trường thông tin có ích để các cơ quan NN tham khảo trước khi ban hành chính sách.

    Nhóm hỗ trợ nguồn nhân lực trẻ: Hình thành câu lạc bộ, diễn đàn hỗ trợ công ty PM đào tạo nhân lực trẻ...

     

    Trao đổi với tạp chí TGVT - PCW VN về năng lực cạnh tranh của CNTT VN, ông John T. Cann - giám đốc CNTT công ty tư vấn Development Alternatives, Inc (DAI, hoa Kỳ), tư vấn trưởng CNTT cho VNCI cho biết:
    CNTT VN có nhiều lợi thế: chi phí thấp so với các nước, một số công ty PM hoạt động hiệu quả và bản chất người Việt Nam chịu khó. Tuy nhiên vẫn còn 3 điểm yếu:
    Về nguồn lực: Thiếu kỹ sư CNTT có chuyên môn cao; sinh viên tốt nghiệp chưa đủ kỹ

     
     

    năng quản trị dự án...
    • Về quảng bá, phát triển thương hiệu:
    Chưa tạo được đặc trưng riêng. CNTT VN cần giải quyết câu hỏi: Nên cạnh tranh với các nước ở những mặt nào? Chi phí thấp hay chất lượng, nghiên cứu phát triển, phát minh mới?
    • Về khả năng tiếp cận cơ hội kinh doanh trong và ngoài nước: Còn yếu, khách hàng nước ngoài đến với công ty PM VN chủ yếu dựa vào quan hệ cá nhân chứ chưa xây dựng kênh phân phối cụ thể.
    Cần nhận thức CNTT là ngành có sự liên kết. Dù hoạt động trong hay ngoài nước thì vẫn nằm trong hệ thống của thế giới. Không đủ nhân lực đáp ứng dịch vụ khách hàng yêu cầu sẽ là bất lợi lớn. Chính vì vậy, DNVVN cần liên kết với nhau chặt chẽ để tạo thế mạnh cạnh tranh.I

     

    Hiệu quả

    Cluster ICT VN chỉ mới ở giai đoạn hình thành chiến lược. Tuy vậy, việc các công ty ICT VN tìm được tiếng nói chung chính là cơ sở để khẳng định thương hiệu, thế mạnh cho DN VN trên thị trường trong và ngoài nước thời gian tới. Ông Ngô Dương Hoàng Thao, phó tổng giám đốc Saigon Tel, chủ tịch TV cluster phía Nam cho biết: 'Với đặc thù riêng của từng DN, sự hợp tác, gặp gỡ thường xuyên sẽ giúp TV thấy được điểm yếu, đồng thời khai thác, kết hợp thế mạnh của các TV để thực hiện những hợp đồng lớn mà năng lực của từng TV không đủ sức đảm nhận. Ngoài ra, các chuyên gia nước ngoài có ấn tượng tốt khi làm việc với các TV sẽ là một kênh quảng bá, kết nối hiệu quả cho các đối tác nước ngoài'.

    Để cluster thật sự mang lại hiệu quả, ông Nguyễn Hữu Lệ, chủ tịch Hội Đồng Tư Vấn TMA, TV cluster, đề nghị: 'Dự án cần tăng cường mời chuyên gia nước ngoài nhiều kinh nghiệm đào tạo thêm cho các công ty. Các DN rất cần các báo cáo về CNTT, thông tin thị trường nước ngoài của các tổ chức nước ngoài. Những tài liệu này có giá vài ngàn USD,  từng TV riêng lẻ không đủ kinh phí tiếp cận nhưng với cluster, chi phí này có thể san sẻ cho nhau'.

    Đại Nguyên

     

    VNCI

     
     

    TP.HCM: Lầu 1, tòa nhà Somerset Chancellor Court, số 21-23 Nguyễn Thi Minh Khai, Q.1; ĐT: (84.8)8279488; Mail: andrew@vnci.org(Ông Andrew Nguyen).
    Hà Nội: số 2, tầng 15, tòa nhà Prime Center 53 Quang Trung; ĐT: (84.4)9438163; Mail: truong@vnci.org(Ông Nguyễn Trường).

     
    ID: B0408_38