• Thứ Ba, 28/09/2004 09:55 (GMT+7)

    Hãy cứ là cây!

    Vấn đề mà đào tạo CNTT trong nước hiện nay gặp phải là gì? Chúng ta thiếu trường lớp chăng? Chúng ta thiếu giáo viên chăng? Hay con em chúng ta kém cỏi? Hay chuyện đào tạo sau khi nhận vào làm việc là chuyện tự nhiện?... Mọi chuyện sẽ dễ hiểu hơn khi sử dụng mô hình cây giáo dục

    Bạn có biết tin học là gì không?
    Bạn có biết thế nào là một phần mềm có chất lượng không?
    Bạn hãy liệt kê ba khái niệm nền tảng của lập trình hướng đối tượng.
    Bạn có biết thế nào là chuẩn hóa trong thiết kế cơ sở dữ liệu?

    ...

    Đó là những câu hỏi tôi đặt ra cho các bạn ứng viên sau khi đã vượt qua kỳ thi trắc nghiệm. Với ba câu hỏi đầu, tôi bị mất ¾ ứng viên. Với những bạn đã trả lời được cả 4 câu trên, tôi thường hỏi thêm một loạt câu hỏi liên quan đến những môn học mà các bạn đạt điểm cao nhất trong quá trình học, sau đó đến những môn mà các bạn tự coi mình là giỏi nhất, cuối cùng là hỏi về đề tài tốt nghiệp để xác định kỹ năng sử dụng công cụ giải quyết vấn đề cụ thể và cách trình bày. Theo cách như vậy, trong ba năm gần đây, cứ trong 100 người nộp đơn, chúng tôi thường chỉ nhận được 2 đến 5 người.

    Trên đây chỉ là một thực tế mà tôi đã trải qua. Theo tôi thì đa số các bạn cử nhân sau khi ra trường kiến thức căn bản còn yếu. Khi các bạn không trả lời được 4 câu hỏi tôi đưa ra thì mọi chứng chỉ, bằng cấp các bạn đang có thường không thuyết phục cho lắm.

    Với những nhà tuyển dụng khác, chắc cũng có vướng mắc, nếu không thì đã không có những hội thảo về vấn đề này. Hầu như nhà tuyển dụng nào cũng đưa ra một chứng cứ là để làm được việc thì hầu như tất cả nhân viên mới vào đều phải đào tạo thêm và đổ lỗi cho các cơ sở đào tạo là kém chất lượng?!

    Vậy vấn đề là ở đâu và giải quyết như thế nào?

    Chúng ta thiếu trường lớp chăng?
    Chúng ta thiếu giáo viên chăng?
    Hay con em chúng ta kém cỏi?
    Hay chuyện đào tạo sau khi đã nhận vào làm việc là chuyện tự nhiên trong ngành này?

    Mọi chuyện sẽ dễ hiểu hơn khi sử dụng mô hình cây giáo dục:

    Gốc, rễ cây là những kiến thức về nhân văn, xã hội, triết học: Rễ càng sâu, cây càng có cơ hội vươn cao, gốc càng chắc, cây càng có khả năng chịu được sóng gió.

    Thân cây như những kiến thức cơ bản, nền tảng trong ngành CNTT. Thân to, chắc chắn là cơ sở vững vàng để cành lá phát triển. Tán lá có rộng, có vươn cao được hay không là do thân cây.

    Cành cây như những kiến thức cơ bản về một chuyên môn hẹp. Cành nhiều và chắc sẽ giữ cho lá cây được nhiều, tán cây được rộng, tăng cơ hội tiếp nắng mặt trời.

    Lá cây như kỹ năng sử dụng công cụ, phương tiện. Không có lá thì cây không thể quang hợp, thân không thể lớn, cành không thể khỏe. Cũng như vậy, không nắm được công cụ, không có kỹ năng dùng phương tiện thiết kế, lập trình... thì không thể hoàn thiện sản phẩm.

    Chúng ta học ở trường phổ thông, học trong gia đình, xã hội, học qua những khúc dân ca, điệu hò ví dặm..., đó là tạo gốc rễ cho mình.

    Chúng ta học ở các ĐH, học những kiến thức cơ bản và chuyên ngành về tin học, về các môn khoa học khác có liên quan, tức là tạo thân cây mập, cành cây vững. Đồng thời chúng ta cũng phải học sử dụng các công cụ lập trình, công cụ thiết kế khác nhau để thực hành, làm đề án. Đó là có lá để nuôi cây.

    Chăm sóc cây thế nào?

    Nhà quản lý: Nuôi dưỡng, chăm sóc cây, để cây được phát triển hài hòa. Tạo môi trường cho các loài cây phát triển.

    Cơ sở đào tạo: Cho các em rễ sâu, gốc bền, thân chắc, cành cứng, lá nhiều. Biết các em đang ở đâu, thiếu gì và bổ sung cho đúng chức năng và phạm vi của mình. Cùng liên kết với nhau để tạo ra những cây thật đẹp cho đời, cho ngành mình.

    Người tuyển dụng: Có lẽ, chỉ nên đào tạo thêm cho các em như giúp cây mọc lá, đừng bắt cây non phải mọc lá nhiều kẻo thành dây leo.

    Các bạn đang học trong ngành CNTT: Cây nào thì cũng có chỗ đứng của nó! Nếu bạn muốn vươn cao, hãy để ý đến cái cây! Vài so sánh thế này: Một cây lớn, thân cao, tán rộng, hiển nhiên có gốc chắc, rễ sâu có thể làm các kiến trúc sư, các trưởng dự án lớn trong ngành. Bạn chỉ đi học các khóa ngắn hạn mà không học cơ bản, như cây có thân yếu mà đã lo mọc lá, nó sẽ phải sống dựa vào cái gì đó và sẽ khó bền. Ngược lại, một gốc cây to mà lơ thơ lá, cũng chật vật lắm đó. Những trường hợp khác nằm giữa hai cực này.

    Đừng bao giờ quên cây không chỉ là gốc rễ, không chỉ là thân, cành, không chỉ là lá, là hoa, đơn độc mà là một chủ thể gắn bó hữu cơ.

    Cuối cùng, cây đẹp không phải ở từng bộ phận riêng rẽ như gốc, rễ, thân cành, hoa lá, mà ở sự hài hòa giữa các phần của nó và với môi trường xung quanh.

    Bạn sẽ hỏi: thế thì hoa trái ở đâu?

    Đừng lo!...
    Hãy cứ là cây,
    Vui đùa cùng gió
    Hát múa cùng trăng,
    Hoa đang nở đó!ÿ

    Hồ Mây - thhanh@yahoo.com

    ID: B0409_17