• Thứ Sáu, 07/01/2005 10:04 (GMT+7)

    Trả lại chức năng thanh toán cho thẻ

    Có một nghịch lý là chính các ngân hàng chưa thể hiện sự quan tâm đúng mức đến chức năng chính của thẻ thanh toán - chức năng thanh toán
    Có một nghịch lý là chính các ngân hàng chưa thể hiện sự quan tâm đúng mức đến chức năng chính của thẻ thanh toán - chức năng thanh toán!

    Dịu, nhân viên một cơ quan tại Hà Nội, dự tính mua quà lưu niệm tại sân bay Nội Bài. Nhưng khi cô đưa chiếc thẻ MasterCard của mình cho nhân viên bán hàng thì nhận được cái lắc đầu: Ở đây không nhận thanh toán (TT) bằng thẻ cho các khoản mua trị giá thấp.

    Vào đến sân bay Tân Sơn Nhất, cô lại tìm thấy đúng món hàng ấy. Nhưng cũng tương tự, cô không thể mua được món hàng mình yêu thích chỉ vì cô không mang theo tiền mặt.

    Những trường hợp như trên là chuyện thường gặp trong TT bằng thẻ tại Việt Nam. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu cho những người muốn sử dụng phương thức TT văn minh này, làm nhụt lòng những ai có ý định mở thẻ và còn làm giảm lượng chi tiêu của khách du lịch đến Việt Nam vì họ khó lòng tìm được nơi chấp nhận thẻ.

    Càng ngày càng có nhiều người nhận thấy rõ lợi ích mà thẻ TT mang lại: vì không đem theo số lượng lớn tiền mặt trong người nên họ không phải lo chuyện mất cắp, không lo bị trả lại tiền giả, không bị khó chịu vì ví căng đầy những đồng tiền mệnh giá nhỏ hoặc tiền xu. Nếu lỡ đánh rơi tiền thì coi như số tiền đó mất, và giả sử người nhặt được có lòng tốt thì họ cũng không biết tìm ai mà trả lại, còn nếu mất thẻ (bị rơi, bị móc trộm), bạn có thể thông báo cho ngân hàng phong tỏa tài khoản thẻ và cấp lại thẻ mới, chưa kể đối với loại thẻ ghi nợ, kẻ cắp cũng không dễ dàng lấy được tiền của bạn vì không biết được số nhận dạng cá nhân (PIN). Hoặc giả ai đó tốt bụng nhặt được thẻ của bạn, họ chỉ việc gửi lại cho ngân hàng phát hành thẻ (đã có tên in rõ trên thẻ) là xong.

    Chính vì vậy, số lượng người đăng ký dùng thẻ tại các ngân hàng đang tăng lên nhanh chóng. Vietcombank, một ngân hàng đi đầu trong lĩnh vực này, đã có 200.000 người đăng ký thẻ Connect24 sau 2 năm phát hành. Hầu như tất cả các ngân hàng, dù là quốc doanh hay cổ phần, đều lao vào cuộc đua về thẻ vì họ đều nhận thức rõ trong bối cảnh kinh tế mở cửa và hội nhập, mức chi dùng của người dân tăng lên, tỷ trọng nguồn thu từ sản phẩm tín dụng sẽ giảm xuống, thay vào đó, ngân hàng sẽ tạo ra thu nhập từ vai trò làm trung gian TT giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.

    Để thị trường thẻ thực sự phát triển, các ngân hàng cần phải tạo ra các dịch vụ sử dụng thẻ, hay nói cách khác là lập ra những địa chỉ ứng dụng thẻ. Tuy nhiên, cách làm của ngân hàng hiện nay đang làm người ta hiểu sai chức năng của thẻ. Việc các ngân hàng chỉ quan tâm tới việc nhập về và lắp đặt các máy rút tiền tự động (ATM) làm nhiều người tiêu dùng tưởng rằng thẻ chỉ có tác dụng để rút tiền. Chính vì thế, Hoàng Mai, đang làm việc ở một công ty liên doanh, đã nói khi được làm thẻ: Có thẻ thì tôi chỉ rút ngắn được quãng đường cầm tiền mặt, thay vì cầm tiền từ nhà đi thì đến ATM rút tiền rồi vào siêu thị mua hàng - có khác gì đâu? Chưa nói không phải siêu thị nào cũng có sẵn ATM ở gần đó.

    Trong khi đó, chức năng chính của thẻ thể hiện ưu điểm của thẻ so với tiền mặt là chức năng TT lại chưa đuợc các ngân hàng quan tâm đúng mức. Để phát huy được chức năng này, các ngân hàng phải phát triển được nhiều đại lý chấp nhận TT bằng thẻ của mình. Các siêu thị, trung tâm mua sắm, nhà hàng, phòng vé máy bay, cơ quan thu thuế, bưu điện, là những địa điểm có lưu lượng TT lớn, cần được các ngân hàng nhanh chóng khai thác để biến thành đại lý chấp nhận thẻ TT. Bản thân các cơ quan, tổ chức này, khi chấp nhận TT bằng thẻ cũng có những điểm lợi. Một trong số đó là họ không phải tập trung lượng tiền mặt quá lớn tại địa điểm bán hàng để rồi sau đó lại phải vận chuyển nộp vào ngân hàng.

    Để tránh lặp lại bài học lãng phí và phân tán khi mỗi ngân hàng tự đầu tư hệ thống ATM riêng của mình, ngay từ bây giờ cần nghĩ đến một hệ thống kết nối để một máy đọc thẻ có thể sử dụng chung cho nhiều loại thẻ của các ngân hàng khác nhau. Tương tự như vậy, khi các ngân hàng có đứng chung một hệ thống thì người tiêu dùng mới có thể phát huy thêm tính năng của ATM khi dùng máy để chuyển tiền từ tài khoản ở ngân hàng này sang tài khoản ở ngân hàng khác.
    Hy vọng sang năm mới, các khách hàng thẻ TT sẽ được hưởng nhiều tiện ích hơn từ ngân hàng theo đúng nghĩa của dịch vụ này.

    Trần Thanh Hải - Vụ TMĐT, Bộ Thương Mại - www.mot.gov.vn
     

    ID: B0501_15