• Thứ Sáu, 07/01/2005 09:59 (GMT+7)

    Trao đổi liên quan đến tư vấn CNTT

    Là người đã từng tham gia công tác tư vấn CNTT, gồm tư vấn xây dựng dự án CNTT, phần mềm ứng dụng... tôi rất tâm đắc về chủ đề do TGVT - PCW B số 11/2004 trình bày. Sau đây tôi trao đổi thêm một số ý kiến của cá nhân về những cái yếu và thiếu của chúng ta trong tư vấn CNTT


    Qua các bài viết, phỏng vấn liên quan đến vấn đề tư vấn (TV) CNTT trên TGVT-PCW B số tháng 11/2004, tôi muốn trao đổi thêm cùng BBT và bạn đọc. Hy vọng sẽ có nhiều ý kiến hơn nữa để làm sáng tỏ vấn đề hiện đang là "lỗ hổng" trong việc phát triển và ứng dụng CNTT.

    Là người đã từng tham gia công tác TV về CNTT, bao gồm TV xây dựng dự án CNTT, phần mềm ứng dụng... cho các đơn vị, tôi rất tâm đắc về chủ đề do TGVT - PCW B số 11/2004 trình bày. Sau đây tôi trao đổi thêm một số ý kiến của cá nhân về những cái "yếu" và "thiếu" của chúng ta trong TV CNTT.

    Các điểm "Yếu"

    Cái yếu đầu tiên của chúng ta đó là con người. Hầu hết cán bộ TV CNTT không được đào tạo về TV (điều mà các ngành CN khác ít nhiều đều có). Trong chương trình đào tạo kỹ sư CNTT nói chung đều không đề cập đến vấn đề TV (các thủ tục, cách thức, phương thức...). Phần lớn cán bộ TV CNTT hiện nay đều là những người hoạt động trên cơ sở kinh nghiệm và chủ yếu tập trung việc TV (miễn phí) để cung cấp sản phẩm của mình chứ chưa hẳn là TV xây dựng hẳn một chiến lược hoặc kế hoạch, dự án về phát triển CNTT.

    Một điểm yếu cơ bản nữa là sự hiểu biết về qui trình nghiệp vụ quản lý thuộc lĩnh vực chúng ta định TV áp dụng CNTT. Nhiều cán bộ TV vẫn còn thói quen hỏi khách hàng những câu hỏi đại loại như "Bạn muốn gì? Bạn cần gì?" mà chưa tìm hiểu và phân tích qui trình nghiệp vụ một cách thấu đáo trước khi tiến hành TV. Có nhiều đơn vị TV thực hiện theo phương thức thuê các chuyên gia có kinh nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ để xây dựng và phân tích yêu cầu bài toán đặt ra. Tuy có lợi song cơ bản vẫn cần phải có những chuyên gia dạng "cầu nối" để liên kết giữa CNTT và chuyên môn nghiệp vụ. Trả lời câu hỏi "Thế nào là đủ khối lượng?" là cả một vấn đề cho cả người lập bài toán lẫn người thẩm định phê duyệt bài toán.

    Một điểm yếu mấu chốt khác là không hiểu hết về qui trình thủ tục thực hiện các dự án đầu tư. Hiện nay các dự án CNTT sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước (cả phần cứng, phần mềm...) được coi là các dự án đầu tư và tuân thủ theo các văn bản qui định về quản lý đầu tư (các nghị định 52/1999/NĐ-CP, 12/2000NĐ-CP và 07/NĐ-CP của Chính Phủ về qui chế quản lý đầu tư xây dựng ). Các bước tiến hành lập dự án, trình phê duyệt, thẩm định, thực hiện đầu tư... là một qui trình phức tạp. Không phải đơn vị TV CNTT nào cũng có thể biết và vận dụng thành thạo để TV cho chủ đầu tư thực hiện.

    Các điểm "Thiếu"

    Có lẽ cái thiếu đầu tiên là thiếu hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện các dự án đầu tư cho CNTT. Trước đây chúng ta coi CNTT là nghiên cứu khoa học, công nghệ, do đó việc thiết lập dự án, tính toán kinh phí đều dựa trên các văn bản áp dụng cho nghiên cứu KHCN. Nay việc đầu tư cho CNTT cần tuân thủ theo các qui định về quản lý đầu tư, do đó nảy sinh rất nhiều bất cập. Lấy ví dụ: Việc lập dự toán cho các dự án CNTT (bao gồm cả giai đoạn lập dự án khả thi lẫn thiết kế kỹ thuật tổng dự toán) còn rất khó khăn (nhất là kinh phí xây dựng phần mềm) do thiếu cơ sở tính toán. Chúng ta chưa có định mức, đơn giá thống nhất để áp dụng (dù là tạm tính). Việc hướng dẫn mỗi nơi theo mỗi cách (thậm chí trong một đơn vị cũng rất khác nhau: tính theo số người dùng, tính theo modul, tính theo số công...), do đó rất khó cho cả người lập lẫn người thẩm định phê duyệt. Dù sao cũng đã có đơn vị mạnh dạn đề xuất phương án tạm tính: Tại TPHCM công văn 4501/UN-CNN ngày 03/08/2004 nêu rõ: Định mức đơn giá ngày công khi xây dựng các phần mềm thuộc Đề Án 112 được tính ở hai mức: 800.000đ/ngày/người (đối với dự án phần mềm mang tính cục bộ của từng đơn vị) và 1.000.000đ/ngày/người (đối với dựa án phần mềm dùng chung). Định mức trên không giới hạn số ngày công tối đa mà dựa vào dự trù hợp lý và khả thi. Dù sao đây cũng là một cơ sở để có thể triển khai.

    Kế đến là thiếu cán bộ được đào tạo bài bản về TV CNTT, hệ quả tất yếu của điểm "yếu" ở trên. Hầu hết sinh viên CNTT ra trường đều tập trung vào việc khai thác trang thiết bị CNTT, sản xuất phần mềm, đào tạo chuyển giao công nghệ còn TV CNTT thì rất ít (do không được đào tạo, kinh nghiệm ít, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ hạn chế...).

    Trên đây là một số ý kiến chủ quan mong muốn trao đổi cùng với các cá nhân quan tâm đến lĩnh vực này. Chúng ta đều nhận thấy đây là lĩnh vực rất mới và biến động không ngừng, việc khắc phục các điểm "yếu" và "thiếu" không phải có thể tiến hành ngay được. Hy vọng các nhà quản lý và cả chuyên gia TV CNTT cùng quan tâm, khắc phục.

    Hoàng Minh (cairong_2004@yahoo.com)
     

    ID: B0501_16